 historii tego jednego z najstarszych miast polskich napotykamy aż na 3 obiekty zamkowe, z których niestety żaden nie zachował się. Pierwszy, gotycki zamek królewski znajdował się na wzgórzu Góra Zamkowa o wysokości 334 m npm przy drodze na Nowy Sącz. Jako mały przydatny został decyzją króla zburzony już w XV w. Archeologowie dokładnie przebadali to miejsce i znaleziska znajdują się w muzeum w Bieczu, ale nie w głównej siedzibie - kamienicy z basztą, lecz w budynku błędnie zwanym Domem Kromera. Są tam m.in. zdjęcia od dawna zasypanych już murów. Zamek ten miał wymiary 42 x 20 m i posiadał jedną wieżę o średnicy 10 m od strony płn.-zach. Na terenie przy zamku prawdopodobnie mieścił się dawny Biecz, odkryto bowiem wiele śladów wczesnośredniowiecznego osadnictwa.
Stolica kraju
Na zamku w Bieczu bardzo często przebywali królowie Polski: Władysław Łokietek i Kazimierz Wielki, ten pierwszy myślał nawet nad okresowym przeniesiem do tego miasta stolicy kraju.
|
Drugi obiekt istniejący równocześnie z pierwszym, choć nazywany już w średniowieczu zamkiem był obronnym dworem królewskim z wieżą na niewielkim wzgórzu (280 m npm) we wschodniej części miasta. Na jego miejscu wzniesiono nieistniejący już kościół św. Ducha oraz szpital dla ubogich. Mimo to archeolodzy odkryli jego fundamenty. Z murów tego zamku zbudowano w pobliżu budynek zwany dziś "Grodem", który niektórzy uznają za czwarty zamek w Bieczu, bowiem posiadał bardzo grube i mocne mury.
Kolejny zamek stał na wzgórzu, na którym obecnie stoi Kościół Reformatów, poza murami miejskimi. Wiadomo tylko że posiadał on ziemne fortyfikacje bastejowe. Dziś można jeszcze zobaczyć ich szczątki w ogrodach klasztornych
Ciekawsze od "miejsc zamkowych" w Bieczu są jednak obwarowania miejskie. Z 14 okrągłych i kwadratowych wież dobrze zachowane są trzy na zachodzie miasta: wieża zwana Rajcowską, Radziecką lub Katowską, podobna wieża północno-zachodnia przy kolegiacie i wysoka kwadratowa wieża również przy tej świątyni, wykorzystywana jako dzwonnica. Są jeszcze 2 inne baszty, ale w stanie mocno zrujnowanym oraz resztki murów obwodowych z barbakanem. O potędze dawnego Biecza może świadczyć fakt, że od czasu powstania obwarowań do roku 1770 r. nikomu nie udało się go zdobyć.
Plan Góry
Zamkowej wg S. Tomkiewicza
Źródło: Zamki Polski południowo wschodniej, Michał Proksa, Marek Gosztyła, Przemyśl 1997
| Rekonstrukcja |  |
 Średniowieczny zamek królewski w Bieczu. Rekonstrukcja J.Gumowskiego na podstawie zachowanych w ziemi na Górze Zamkowej fundamentów Źródło: Związki z Bieczem Królowej Jadwigi, G. Ślawska, Biecz 1997
 rzyjmuje się, że zamek królewski w Bieczu budowano na miejscu wcześniejszego grodu (odnaleziono resztki spalonego wału i zakopaną w nim ceramikę) etapami już od XIII w. Na postawie badań archeologicznych ustalono że warownia miała kształt prostokąta o wymiarach 42 x 20 m. Od północnego zachodu znajdowała się okrągła wieża o średnicy 10 m, a od północnego wschodu do zamku dostawiony był budynek zewnętrzny. Od zachodu prowadził do zamku zwodzony most. W okolicach wieży odkryto zgrubienie murów co pozwala sądzić iż była ona wraz z częścią murów obwodowych wybudowana najwcześniej - być może już w I poł. XIII w. Przy zamku znajdował się kościół pod wezwaniem św. Piotra o którym wspomina dokument z XI w.
Tak kiedyś wyglądał Biecz. Sztych Hogenberga z XVI w.
Powiększony fragment powyższego sztychu z drugim zamkiem. Dobrze widać wieżę
1306 r. - zamek w Bieczu był własnością biskupa Muskaty
1311 r. - Biecz stał się na stałe własnością królewską, kiedy to Wladysław Łokietek zajął ziemie biskupa Muskaty. Wcześniej właścicielami miasta była księżna krakowska Kinga, a także na zmianę król polski, Węgrzy, Czesi i biskup Muskata. To w Bieczu właśnie w potwierdzono na piśmie zezwolenie na sprowadzenie Krzyżaków do Polski.
1348 r. - burgrabią zamku był Mikołaj z Babic
1371 r. - na zamku przebywała królowa Węgier i Polski Elżbieta
II poł. XIV w. - zamek należał prawdopodobnie do królowej Jadwigi
1395 r. - wzmianka o drugim zamku we wschodniej części miasta - warownym dworze królewskim. Nie zachowały się niestety
informacje kiedy go zbudowano, a mógł być nawet starszy od zamku na Górze Zamkowej
1401 r. - po śmierci Jadwigi w zamku król Władysław Jagiełło zaręczył się z Anną Cylejską
1439 r. - w zamku Władysław Warneńczyk spotkał się z królem węgierskim Albrechtem Habsburgiem, tutaj także zawarł układ z zakonem Joannitów
01.03.1457 r. - na rozkaz król Kazimierza Jagiellończyka władze grodzkie ze starostą zostały przeniesione z pierwszego zamku do drugiego we wschodniej części miasta
1475 r. - ten sam król zarządził rozbiórkę starego zamku, która trwała jeszcze w XVI wieku. Można przypuszczać że zamek był w złym stanie i nie opłacało się go naprawiać. Nie był też przystosowany na odparcie ataku z użyciem nowoczesnej broni, funkcje obronne lepiej spełniały potężne obwarowania miejskie. W razie zagrożenia mógł za to być wykorzystany przez wroga do ostrzału miasta. Dlatego też siedzibą starosty został drugi zamek.
początek XVI w. - wzniesiony został trzeci zamek otoczony ziemnymi fortikacjami bastejowymi
1502 r. - istnieje dokument iż Jakub Siekliński z żoną otrzymali zezwolenie na wykorzystanie kamienia z pierwszego zamku na budowę domów wójtowskich
koniec XVI w. - zaczęto rozbiórkę podniszczonego drugiego zamku. Z materiału zbudowano nowy gmach o bardzo grubych murach, który stoi do dziś, nazywany Grodem. Stał się on siedzibą wójtostwa
Rycina wykonana techniką drzeworytu z okładki "Przyjaciela Ludu" z dnia 6 maja1837 r. Góra Zamkowa po lewej
1641 r. - sejmik w Proszowicach podjął uchwałę o przeniesieniu z trzeciego zamku sądu grodzkiego i wszystkich akt. Habia Jan Wielopolski przekazał więc zamek zakonowi oo. Reformatów, którzy mieli walczyć z arianami. Rok później na jego miejscu wybudowano istniejący do dziś kościół i klasztor reformatów
1877 r. - odsłonięto zachowane w ziemi fundamenty i na ich podstawie naszkicowano pierwszą rekonstrukcję pierwszego zamku
1961 r. - na Górze Zamkowej rozpoczęto prace archeologiczne.
Opis i historia zostały uaktualnione dzięki
materiałom nadesłanym przez Grzegorza Karczmarczyka
| Legendy | |
 edną z legendą związaną z Bieczem jest historia zbója Becza. Był on słynnym rozbójnikiem znanym w całej okolicy. W swojej kryjówce w Liwoczu miał podobno olbrzymie skarby zdobyte oczywiście napadami i rabunkiem. Pewnego razu wysłano przeciw niemu chorągiew rycerzy, którzy zdołali go pojmać i postawić pod sąd. Został skazany na śmierć, jednak udało mu się ubłagać zmianę wyroku, pod warunkiem że wybuduje miasto. Becz dotrzymał słowa, wybudował miasto nazwane swoim imieniem, a w nim kościół i zamek, całość zaś otoczył murem. Do niedawna w zabytkowej kamienicy w rynku mieściła się bardzo stylowo urządzona knajpa "U Becza" z pysznymi plackami po węgiersku. Dziś jest ona reaktywowana, ale w mocno zmienionej (na minus) formie choć placki nadal są dobre i tanie.
Kościół reformatów powstały na gruzach trzeciego zamku
Źródło: Serwis www.biecz.powiat.gorlice.pl
Innym ciekawym podaniem jest legenda o zaśniętych rycerzach. Gdy w XV wieku zaczęły zmieniać się sposoby walki, weszła do użytku broń palna polscy rycerze wraz z całym rynsztunkiem i końmi zeszli do podziemi. Oczekują tam na nadejście właściwego dla nich czasu by na wezwanie znów stanąć obronie Biecza i całej ojczyzny Wśród rycerzy co pewien czas dokonywany jest przegląd uzbrojenia i gdy okaże się że potrzebna jest jakaś reperacja na powierzchnię wysyłany jest posłaniec, który znajduje uczciwego kowala i zaprowadza go do tajnej groty. Dokonuje on wszystkich niezbędnych napraw i podkuwa konie, w zamian za co otrzymuje od rycerzy wydawałoby się niewiele warte rzeczy, które jednak okazują się na zewnątrz bardzo cenne. I tak kowal z Biecza, który ostatnio został zaprowadzony do groty dostał kawałek żelaza, który na powierzchni okazał się kawałkiem złota. Żyje jeszcze ponoć kilku najstarszych bieczan, którzy widzieli jak w okolicy Góry Zamkowej rozsuwa się ziemia i ukazuje grota do kryjówki zaśniętych rycerzy.
Wolny
Wschodnia część woj. małopolskiego. 55 km na wschód od Nowego Sącza. Zobacz na mapie.
Dojazd PKP lub PKS-em z Nowego Sącza lub Krosna. Autobusy jeżdżą bardzo często. Góra Zamkowa leży za wieżą Katowską przy drodze na Nowy Sącz. U jej podnóża umieszczono tablicę informacyjną więc łatwo tam trafić Zamek z XV stał na miejscu dzisiejszego Kościoła Reformatów. Znajduje się on w granicach miasta, przy drodze na Jasło.
| Czas | |
Wejście na Górę Zamkową trwa ok. 10 min, znajduje sie ona 5 minut drogi od Baszty Katowskiej. Jeśli chcemy zobaczyć jednocześnie wszystkie wieże (nawet te zrujnowane), muzeum, Górę Zamkową i Kościół Reformatów to na piechotę zajmie to ok. 90 min. bo znajdują się one w róznych częściach miasta, samochodem można je oglądnąc znaczenie szybciej.
Biecz - Pensjonat "Grodzka", ul. Świerczewskiego 35, tel. (0...18) 51 24 11 w.121
Biecz - Schronisko PTSM, ul. Parkowa 1, tel. (0...18) 447 10 14, 447 18 29
Gosztyła Marek, Proksa Michał - Zamki Polski południowo-wschodniej
Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Moskal Krzysztof - "Zamki w dziejach Polski i Słowacji między Wisłą a Hornadem" tom 1 i 2
Ślawska G. - Związki z Bieczem Królowej Jadwigi
|
|
