Logo baner Zamki Polskie - serwis historyczno - krajoznawczy

       
Google   
 

Telefon kontaktowy
  • Świętok. Park Narodowy,
    tel: (0...41) 311 50 25

  • Ikonka - zamek
    BODZENTYN
    ¤ Gotycki zamek biskupi rozbudowany w stylu renesansowym i barokowym ¤

    Przejście do zdjęć
    Zdjęcia



    Frontowe zdjęcie zamku bodzentyn

    Ocena


    Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!

    Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  

    Opis


    Ozdobna pierwsza litera ruiny bodzentyńskiego zamku położone są na stromym brzegu rzeki Psarki. Od początku swoich dziejów zamek był często rozbudowywany przez kolejnych właścicieli - biskupów krakowskich, do dziś jednak widoczne są jeszcze mury pierwotnej budowli średniowiecznej.

    Bogactwo wnętrz

    Zachowały się opisy bogato wyposażonych komnat zamkowych. Sufity były ozdobione malowidłami, ściany upiększono polichromiami i arrasami. Każda komnata miała swój piec w indywidualnym kolorze i z pięknymi ornamentami. Potwierdziły to prace archeologiczne, natrafiono bowiem na wspaniałe kafle, które trafiły do muzeum w Kielcach. Poza tym znaleziono fundamenty gotyckiego wykusza.
    Kiedyś zamek był wielką rezydencją na którą składał się też ogród włoski rozciągający się do terenu pobliskiego kościoła, zwierzyniec oraz kilkanaście budynków gospodarczych na przedzamczu w tym: piekarnia, rzeźnia, stodoły, wozownia, magazyny a także drewniany dwór, zamieszkiwany przez właścicieli podczas licznych przebudów i remontów zamku. W czasach największej świetności sam zamek składał się z trzech skrzydeł z dziedzińcem w środku, posiadał też jedną narożną wieżę wykorzystywaną jako więzienie. Całość była otoczona murem. Obecnie zachowały się wysokie ściany z otworami okiennym, (niektóre z obramowaniami na których widać herby Ślepowron i Nałęcz) oraz XVII-wieczny portal wykonany z czerwonego piaskowca. Niestety podobnie jak mury jest on ospreyowany. Widać, że miejscowe półgłówki nie próżnują. Przed portalem leża szczątki kamiennego mostu. W dole rzeka Psarka tworzy kilka niewielkich rozlewisk zwanych sadzawkami, prowadzi tam ścieżka oraz drewniane mostki, co również warto zobaczyć.

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku bodzentyn
    Ruiny na pocztówce z roku 1902. Widać że Psarka była kiedyś znacznie większą rzeką


    Plan



    Plan założenia zamkowego w późnym średniowieczu wg M. Brykowskiej
    Źródło: Leksykon Zamków w Polsce, L. Kajzer, S. Kołodziejski, J. Salm, Arkady 2002


    Historia

    Powrót na górę

    Ozdobna pierwsza litera zamek zbudowano w II poł. XIV w. z inicjatywy biskupa krakowskiego Floriana z Mokrska herbu Jelita. Zamek był murowany i miał wysoką wieżą z więzieniem w piwnicach. Stanął na miejscu drewnianego dworu biskupa Bodzanty z Jankowa i Wrześni herbu Róża, który przeniósł tu siedzibę biskupią z pobliskiego Tarczka w w poł. XIV w. Zamek został sprzężony z fortyfikacjami miejskimi Bodzentyna. Składał się z czworobocznej wieży w płn.-zach. narożniku oraz przylegającego do niej budynku mieszkalnego.

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku bodzentyn
    Zamek od strony dziedzińca w I pol. XIX w. Akwarela T. Chrząńskiego.
    Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984


    Jakub Zadzik

    Bodzentyński zamek był jednym z ulubionych miejsc biskupów krakowskich. Szczególnie upodobał go sobie bp Jakub Zadzik - kanclerz wielki koronny, mąż stanu, który zapisał się w historii jako wielki wróg reformacji i bardzo zręczny dyplomata. Prowadził rokowania ze Szwedami i Moskwą, był też rozjemcą w wewnętrznych sporach w kraju. Jego skrywaną tajemnicą był fakt iż nie pochodził z rodziny szlacheckiej. On to doprowadził do zniszczenia słynnego na całą Europę ariańskiego ośrodka nauk w Rakowie. O jego bezwzględności mówią jeszcze inne relacje, nie wiadomo jednak czy są one prawdziwe. Podobno jednego z uwięzionych w zamku innowierców głodził tak długo iż musiał on zjeść własne księgi. Z kolei inny znany protestant Krowicki został odbity przez swoich przyjaciół i uniknął losu swoich braci. Inna sprawa, że arianie popierali zawsze protestanckich Szwedów i innych wrogów Polski, stąd spotykały ich później prześladowania.
  • 1380 r. -po śmierci Floriana z Mokrska zamek przejął Zawisza z Kurozwęk herbu Poraj
  • 1410 r. - przed bitwą pod Grunwaldem na zamku zatrzymał się król Władysław Jagiełło, który odbywał pielgrzymkę do klasztoru na Świętym Krzyżu. Przyjął tu posłów z Pomorza
  • 1413 r. - pożar zniszczył miasto i naruszył też zamek. Wkrótce później biskup Zbigniew Oleśnicki dokonał pierwszej rozbudowy zamku - wzniósł północne skrzydło mieszkalne
  • 1420 r. - zachowała się wzmianka o remoncie wieży dokonywanym przez miejscowego cieślę
  • koniec XV w. - kardynał Fryderyk Jagiellończyk dobudował od wschodu nowe reprezentacyjne skrzydło mieszkalne z wieżyczkami w których były latryny i klatka schodowa
  • II poł. XVI w. - biskup Franciszek Krasiński rozpoczął wielką przebudowę starego zamku w renesansową rezydencję. Powstały wtedy m.in. arkadowe krużganki w skrzydle wschodnim
  • 1581 r. - prace kontynuował i zakończył w tym roku biskup Piotr Myszkowski, aprowadził w tym celu włoskiego architekta Jana Balcera.
  • I poł. XVII w. - biskup Piotr Tylicki postawił skrzedło południowe oraz budynek bramny, do którego prowadził most ponad wykopaną fosą
  • lata 1657 - 1691 r. - prowadzono prace nad kolejną rozbudowę zamku, tym razem w stylu barokowym. Zakończył je biskup Jan Małachowski. Rezydencji nadano kształt podkowy. Od miasta zamek oddzielono murem, wtedy też powstał portal z czerwonego piaskowca
  • ok. poł. XVIII w. - następna przebudowa po kierunkiem architekta Jakuba Fontany
  • 1789 r. - gdy właścicielem chylącemu się już ku upadkowi zamku był biskup Sołtyk, sejm zadecydował o przejęciu majątku biskupów krakowskich (w tym i zamku) przez państwo. Od tej pory był wykorzystywany jako magazyn i szpital. Potem próbowano jeszcze zaadoptować go na potrzeby fabryki i siedziby władz miejskich, ale nic z tego nie wyszło


  • Rekonstrukcja lub stary widok zamku bodzentyn
    Zamek od strony wschodniej w I pol. XIX w. Akwarela T. Chrząńskiego.
    Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984

  • I poł. XIX w. - w kilku zachowanych salach zamkowych mieszcznie Bodzentyna urządzali jeszcze bale
  • II poł. XIX w. - mury zamkowe zaczęły się walić. Dodatkowo okoliczni mieszkańcy rozbierali to co zostało traktując ruiny jako źródło darmowego budulca
  • 1902 r. - zamek uznano za zabytek i otoczono ochroną

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku bodzentyn
    Litografia Juliana Ceglińskiego z 1858 r.



    Rekonstrukcja lub stary widok zamku bodzentyn
    Zwaliska zamku biskupów krakowskich w Bodzentynie wg Feliksa Brzozowskiego. Tygodnik Ilustrowany 1882 r.


    Wstęp

    Wolny


    Położenie i dojazd


    Centralno - północna cześć woj. świętokrzyskiego. 22 km. na południowy zachód od Starachowic, 35 km na północny wschód od Kielc. Zobacz na mapie.
    Pociągiem można dojechać tylko do Starachowic lub Kielc. Dalej PKS-em. Zamek leży w zachodniej części miasta niedaleko górnego rynku, przy kościele. Charakterystycznym punktem jest też rzeczka obok drogi, wzgórze zamkowe jest nad nią. Z rynku dolnego idzie się ulicą Langiewicza do górnego rynku, a potem ul. Słoneczną, są tam kierunkowskazy. Samochodem można dojechać pod same ruiny.


    Czas


    Z dolnego rynku idzie się ok. 10 min., z górnego 3 min. Pobieżne oglądnięcie zajmuje ok. 20 min.


    Noclegi


  • Bodzentyn - Sezonowe Schronisko Turystyczne "KUMAK", Celiny 27, tel. (0...41) 251 33 95
  • Bodzentyn - Dom Wycieczkowy "Jodełka", Święta Katarzyna, ul. Kielecka 6, tel. (0...41) 311 21 11
  • Bodzentyn - Gospod. Agrot. "ZACISZE", ul. Żeromskiego 44, tel. (0...41) 311 21 54, kom. 0 502 046 599
  • Bodzentyn - Dom Gościnny "Ola", ul. Ogrodowa 14, tel. (0...41) 311 57 84, 0 503 523 759
  • Bodzentyn - Gospod. Agroturyst. Lidia i Andrzej Głuszkowie, Śniadka II 3, tel. (0...41) 31 15 313
  • Bodzentyn - Gospod. Agroturyst. "Zacisze pod Gołyską" , Wzdół Parcele 34, tel. (0...41) 31 20 244, gsm 0 501 398 654


  • Bibliografia


  • Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
  • Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
  • Kaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
  • Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
  • Rogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce. Historia i legendy
  • Sypkowie Agnieszka i Robert - Zamki i warownie ziemi sandomierskiej


    ZdjęciaPowrót na górę

    Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

    Zdjęcie nr 22 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 21 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 23 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 19 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 20 zamku bodzentyn
    Zdjęcia wykonane: latem 2004

    Zdjęcie nr 13 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 1 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 15 zamku bodzentyn
    Zdjęcie nr 14 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 2 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 11 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 4 zamku bodzentyn
    Zdjęcie nr 9 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 5 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 24 zamku bodzentyn
    Zdjęcie nr 10 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 18 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 7 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 8 zamku bodzentyn Zdjęcie nr 6 zamku bodzentyn
    Zdjęcia wykonane: jesienią 2002


    Wideo

    Da odtworzenia wymagany jest codec DivX. Do ściągnięcia tutaj.

    Bodzentyn.avi - 1.9 MB


    Miniforum

    Powrót na górę

    Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

    Ostatnie wpisy

  • Szkoda wielka...       Autor:  Bodzentynianka      Data:  2012-02-02 05:06:33
    Tak pięknie usytuowany obiekt,szkoda że nie ma możliwości odbudowy.

  • Re: Re: syf z Bodzentyna       Autor:  cvbnm,.      Data:  2011-08-19 17:58:39
    cvbnm,./

  • Re: Drobna poprawka w chronologii wydarzeń       Autor:  xcvbnm,      Data:  2011-08-19 17:57:54
    xdfghjkiol






  • Powót do strony startowej
    Powrót do strony startowej

  •