Logo baner Zamki Polskie - serwis historyczno - krajoznawczy

       
Google   
 
 

Ikonka - zamek
BOLESTRASZYCE
¤ Calkowicie przebudowane fortalicjum szlacheckie ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęcia
Frontowe zdjęcie zamku bolestraszyce

Opis


Ozdobna pierwsza litera pozostałości bolestraszyckiego dworu obonnego znajdują się w "pięknych okolicznościach przyrody" ogrodu dendrologicznego czyli arboretum. Fakt jego istnienia w tym miejscu jest słabo nagłośniony i większość odwiedzających ogród nie ma pojęcia, iż niewielki murowany kościólek-kapliczka z drewniana wieżą to część zameczku pochodzącego z XVI wieku. Mylący jest też fakt, iż obok stoi ładny klasycystyczny dwór mieszczący muzeum przyrodnicze, ale jego historia sięga "tylko" XVIII wieku.
Z zewnątrz kapliczka wygląda bardzo niepozornie i zastanowić może tylko położenie nad wysoką skarpą, pod którą znajdują sie dwa stawy. Niestety w XIX wieku podczas tworzenia ogrodu i parku splantowano teren i zatarto ziemne fortyfikacje. Dopiero po wejściu do środka kapliczki można zobaczyć zamurowane z zewnątrz strzelnice, których jest aż 7! Niedawno rozwiano wątpliwości co do przeznaczenia budynku i uznano go za dawną wieżę narożną, prawdopodobnie basteję.
Równie zaskakującym odkryciem było pochodzenie murów pobliskiego niewielkiego budynku zwanego domem ogrodnika. Okazał się on być pierwotną wieżą przybramną z końca XVI wieku! Sam nawet nie zwróciłem na niego uwagi.
Dopiero w czerwcu 2007 r. rozpoczęto remont wnętrza, który doprowadził do odkrycia malowideł ściennych, starszych niż te z okresu powstawania kapliczki, być może renesansowych. Bardzo ciekawe są także XVI-wieczne piwnice pod kaplicą. Nie posiadają one jak się gdzieniegdzie podaje 3 kondygnacji, ale mają dwie odnogi. Ta dłuższa jest zasypana i nie została jeszcze do końca przebadana. Na razie z powodu zalegającego wysoko piasku, bez czołgania można przejść kilka metrów, ale człowiek nadzorujacy remont mówił o ok. 20 metrowym korytarzu! Pierwsza podziemna komnata posiada obszerne wywietrzniki, być może powiększone na potrzeby ukrywających się tu w czasie wojny właścicieli pobliskiego dworu - Zajączkowskich.
Niestety ani kapliczka ani piwnice nie są dostępne dla turystów. Kaplica z pewnością będzie otwarta po remoncie, natomiast piwnice muszą zostać odkopane oraz zabezpieczone i został już w tym celu złożony projekt o dofinansowanie.


Samuel Bolestraszycki

W I poł. XVII wieku dwór zamieszkiwał Samuel Bolestraszycki, nieugięty protestant, który przetłumaczył dzieło Piotra du Moulins "Heraklit". Został za to skazany na infamię, 6 miesięcy pobytu w wieży i zapłacenie 200 grzywien. Następnie heretycką książkę publicznie spalono na rynku przemyskim. Nie był jednak niewiniątkiem cierpiacym za swoje wyznanie. W ciągu swego życia wyrok infamii zyskał jeszcze 2 razy: za zabicie woźnego i nadużycia wobec poddanych chłopów. Pierwsza wzmianka o fortalicjum bolestraszyckim w dokumentach pojawia się m.in. w związku z jego osobą. W 1639 wziął na wychowanie 3 córki po swoim zmarłym bracie Janie. Inny brat Piotr, będący katolikiem nie chciał dopuścić do wychowania dziewczynek w duchu heretyckim i najechał niespodziewanie dwór zajmując go na krótki czas. Samuel nie był mu dłużny i przy pomocy innych protestanckich rodzin napadł nocą Bolestraszyce i odebrał swoją siedzibę.


Plan


Plan zamku bolestraszyce
Plan arboretum. Na czerwono i kwadratem oznaczona kaplica-dwór obronny. Inne budynki na czerwono to dwór XVIII-wieczny i oficyna.


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera wieś znana jest od połowy XV wieku jako własność rycerza Steczki. Jego córka Małgorzata wniosła ją w wiane chorążemu przemyskiemu Świętopełkowi z Zawady herbu Lis. Prawdopodobnie wybudował on pierwszą drewnianą siedzibę obronną, ponieważ jego synowie przybrali nazwisko Bolestraszyckich. Najstasza wzmianka o murowanym dworze obronnym pochodzi z 1639 roku, ale można przypuszczać, iż powstał on w wyniku rozbudowy starej siedziby na przełomie XVI i XVII wieku. Od 1600 roku właścicielem fortalicjum był Samuel Bolestraszycki. W 1652 r. rodowa posiadłość przeszła wraz z ręką Zofii z Bolestraszyckich Ożarowskiej na własność Krzysztofa Tomasza Drohojowskiego. W tym okresie w starych dokumentach obiekt kilkakrotnie występuje jako fortalicjum lub zamek, brakuje jednak szerszego opisu. W poł. XVIII Bolestraszyce przejęła Konstancja Morska, a następnie powóciła ona do Drohojowskich, którzy gdzieś w tym stuleciu postawili oficynę traktowaną później jako nowy dwór. Stary zaś mógł jeszcze funkcjonować np. jako lamus. Potem na krótko majątkiem władali Rozwadowscy, Czotrowscy i Ostrowscy. Nowy rozdział w dziejach Bolestraszyc przypada na XIX wiek, gdy posiadłość objąli Michałowscy, w tym Piotr - słynny malarz. Zbudowali oni nowy nowy klasycystyczny dwór zachowany do dziś i założyli ogrody krajobrazowe. Zrujnowane fortalicjum zostało rozebrane, a fosy i wały zasypane. Jego część w II poł. XIX stulecia zamieniła na kaplicę Julia Michałowska. Końcem XIX wieku Bolestraszyce przeszły na własność Łempickich, a w 1910 Zajączkowskich z Podola, którzy przebywali tu do 1944 r. Po wojnie nadbudowano dwór klasycystyczny a kaplica pozostawała w ruinie. W 1975 r. przemyskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk utworzyło na terenie całego założenia arboretum.


Wstęp
Wstep do arboretum płatny 5 zł (3 zł ulg.). Piwnice i kaplica nie są na razie udostępnione do zwiedzania, ale jeśli akurat np. z powodu remontu będzie otwarta to na pewno turysta zostanie wpuszczony.


Położenie i dojazd


Wschodnia cześć woj. podkarpackiego. 9 km na północny wschód od Przemyśla. Zobacz na mapie.
Dojazd autobusem MPK z Przemyśla - przystanek Bolestraszyce Zamek. Przy drodze są rozmieszczone znaki kierujące do arboretum.


Noclegi


  • Przemyśl - Hotel Chopin*, ul. Grażyny 16, tel. (0...16) 678 47 97
  • Przemyśl - Hotel Hala * - ul. Mickiewicza 30, tel. (0...16) 678 38 49
  • Przemyśl - Hotelik "Zajazd u Jana" - ul. Batorego 5, tel. (0...16) 678 56 33
  • Przemyśl - Hotelik "Halszka", ul. Lwowska 36, tel. (0...16) 677 19 61, 675 15 28
  • Przemyśl - Hotelik Krokus, ul. Mickiewicza 47 i 49, tel. (0...16) 678 51 27
  • Przemyśl - Hotelik Pod Basztą, ul. Św. Kr. Jadwigi 4, tel. (0...16) 678 82 68
  • Przemyśl - Hotelik Faho, ul. Batorego 55 A, tel. (0...16) 678 89 37
  • Przemyśl - Schronisko PTSM - ul. Lelewela 6, tel. (0...16) 670 61 45
  • Przemyśl - Camping Zamek, ul. Sanocka 8a, tel. (0...16) 675 02 65


    Bibliografia


  • Łoziński Władysław - Prawem i Lewem
  • Piórecki Jerzy - Zabytkowe ogrody i parki województwa przemyskiego
  • Proksa Michał - Studia nad zamkami i dworami ziemi przemyskiej


    Zdjęcia


    Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

    Zdjęcie nr 18 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 14 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 12 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 13 zamku bolestraszyce
    Zdjęcie nr 1 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 2 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 3 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 5 zamku bolestraszyce
    Zdjęcie nr 6 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 7 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 8 zamku bolestraszyce
    Zdjęcie nr 11 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 10 zamku bolestraszyce Zdjęcie nr 9 zamku bolestraszyce
    Zdjęcia wykonane jesienią 2006


    Z lotu ptaka


    Widok zamku i okolicy z satelity




    Miniforum

    		Powrót na górę

    Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.





    Powót do strony startowej
    Powrót do strony startowej
    •