puste
Autorem całego opisu
i zdjęć jest

Ikonka - zamek
BYCHAWA
¤ Zamek szlachecki przebudowany w pałac ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

    Frontowe zdjęcie zamku bychawa

Ocena


Możesz ocenić:
Bychawa -Zamek szlachecki przebudowany w pałac

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 3.8 na 5. Głosowało osób: 57
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 3.9 na 5. Głosowało osób: 47
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera ruiny pomijanego często zamku bychawskiego leżą w północno - zachodniej części miasta zwanej Podzamczem. Zbudowano go na miejscu trzech wcześniejszych dworów należących do rodziny Bychawskich. Zamek położony był na półwyspie otoczonym z trzech stron stawami i dodatkowo od strony północnej odciętym fosą od lądu – i prawdopodobnie połączonym z podzamczem zwodzonym mostem. Za fosą znajdowało się gospodarcze podzamcze, również umocnione.
Sam budynek mieszkalny, otoczony czworobocznymi umocnieniami, określany jako dom wieżowy, był wybudowany z cegły i białego kamienia, na planie prostokąta z alkierzem bocznym, podpiwniczony, o dwóch kondygnacjach, prawdopodobnie trójdzielny z sienią na osi. Z zamku tego pozostały prawdopodobnie mury przy południowo-zachodnim alkierzu.
Cegły gotyckie
Ruiny datuje się powszechnie na XVI wiek, nigdy jednak nie były badane przez archeologów. Ku mojemu zdziwieniu znaleźliśmy tam 3 gotyckie cegły palcówki, w tym jedna szkliwiona! Czyżby ich obecność świadczyła o wykorzystaniu do budowy zamku murów już istniejących, wzmiankowanych w źródłach, piętnastowiecznych dworów?
Na podzamczu znajdowały się w 1694 roku: folwark z wozownią, spichlerz, stodoła, kuchnia, browar i dom podstarościego.
Po osiemnastowiecznej rozbudowie, wg projektów architekta Niemca (?) – budową kierował miejscowy murator Kłącz lub Kłacz – zamek został rozbudowany w kierunku wschodnim – uzyskał plan dużego, szerokiego prostokąta z czterema kwadratowymi alkierzami w narożach, z ryzalitem o zaokrąglonych narożnikach w elewacji południowej oraz wyższą częścią środkową (widoczną na rycinie Andriollego). Ponadto zmieniono w duchu późnego baroku wygląd elewacji – dodano podziały pilastrowe i ramowe oraz widoczne jeszcze obramienia okien. Być może wysoka środkowa część skrzydła północnego była pozostałością wcześniejszej wieży bramnej. Po osiemnastowiecznej przebudowie istniał jeszcze mur obwodowy zamku, biegnący skrajem zachowanej do dziś fosy, od strony podzamcza. Przebieg muru jest jeszcze widoczny w terenie.
Do dzisiaj zachowały się spore fragmenty ścian pałacu – do wysokości gzymsu wieńczącego: ściana zachodnia z przyległymi do niej alkierzami i fragmentami ścian działowych, ściana południowa między alkierzem południowo-zachodnim a narożnikiem ryzalitu południowego oraz część alkierza południowo-wschodniego, w którym widoczne są ślady ośmiobocznego pomieszczenia w dolnej kondygnacji (to być może zamkowa kaplica). Ponadto zachowały się fundamenty portyku od strony północnej. W latach sześćdziesiątych, jak informuje Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, na ścianach alkierza północno-zachodniego widoczne były jeszcze pozostałości polichromii , prawdopodobnie z okresu przebudowy po 1802 roku. Dzisiaj nie widać już żadnych śladów malowideł.
Zachował się także dziewiętnastowieczny dwór Duniewskich i zabudowania gospodarcze na północ od zamku, zapewne w rejonie dawnego podzamcza: trzy spichlerze (w tym najstarszy, klasycystyczny, w ruinie), czworaki i trzy obory (w tym jedna w ruinie) – wszystkie budynki z XIX wieku. Przy dziewiętnastowiecznym spichrzu znajduje się spory budynek o grubych ścianach, położony na skraju stromego zbocza – być może był to budynek przeznaczony do obrony wjazdu na podzamcze. Ciekawym zachowanym elementem zespołu zamkowego jest późnobarokowa kapliczka, pochodząca z poł. XVIII wieku, stojąca przy rozstajach dróg, w pewnym oddaleniu od zamku. Kapliczka ma ciekawy plan zbliżony do trójkąta o ściętych narożach, dwóch wklęsłych i jednym wypukłym boku. W wypukłym boku – od strony wschodniej znajduje się nisza, obecnie pusta, kiedyś zapewne stała w niej figura świętego. Proporcje i dynamiczna bryła kapliczki sugerują autorstwo dobrego architekta. Podobieństwo form artykulacji architektonicznej kapliczki do form pałacu może wskazywać, że autorem obu tych budowli był nieznany obecnie z nazwiska architekt niemieckiego pochodzenia.


Plan


Plan zamku bychawa
Plan zachowanych murów rezydencji bychawskiej
Źródło: Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t. VIII, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 4, Powiat bychawski, Warszawa 1960


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera zamek wybudowano w I poł. XVI wieku z inicjatywy Mikołaja Pileckiego. Wcześniej na jego miejscu stały bliżej nieznane dwory średniowieczne.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bychawa 2
Rysunek Andriollego z 1868 roku.
Źródło: Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Rolska-Boruch Irena

Jan Zamoyski w Bychawie
To właśnie na jednym z synodów w Bychawie udzielono błogosławieństwa młodemu szlachcicowi z ziemi bełzkiej, kalwinowi Janowi Zamoyskiemu, udającemu się na studia do Padwy. Późniejszy kanclerz i hetman wielki w zasadzie nie zawiódł oczekiwań – uczył się pilnie, m.in. zasłynął jako autor rozprawy "De senatu romane" ("O senacie rzymskim") – ale wrócił z Włoch już jako katolik.

punktor1326 r. – w spisach świętopietrza wymieniona zostaje po raz pierwszy parafia w Bychawie
punktorkoniec XIV w. - Bychawa stała się własnością rodu Bychawskich
punktorXV w. – budowa pierwotnej siedziby Bychawskich
punktor koniec XV w. - wzmiankowane są już trzy dwory, w tym jeden "stary", przy którym znajdował się folwark
punktor1519 r. – w drodze zastawu siedziba w Bychawie przechodzi na spowinowaconego z Bychawskimi Mikołaja Firleja, hetmana wielkiego koronnego
punktorprzed 1521 r. - Bychawę kupił od niego Mikołaj Pilecki
punktor1537 r. – wraz z nadaniem Bychawie praw miejskich, miasto otoczono wałem z ostrokołem i drewnianymi bramami
punktor1539 r. – Mikołaj Pilecki otrzymał od Zygmunta Starego zezwolenie na budowę zamku. Po tej dacie następuje budowa nowej rezydencji, zapewne z wykorzystaniem starszych fragmentów
punktor1551/2 r. – dobra bychawskie przejmują Myszkowscy z Pińczowa – w tym czasie Bychawa staje się żywym ośrodkiem kalwinizmu – odbywają się tu m.in. liczne synody różnowiercze
Scypion Bychawski
W XIX wieku miasto z pałacem przejął hrabia Karol Scipio del Campo. Nie był jednak dobrym gospodarzem. Kajetan Koźmian w złośliwym panegiryku przyrównał go do Scypiona Afrykańskiego, bo tamten zburzył Kartaginę, natomiast hrabia Scipio doprowadził do upadku Bychawę.

punktorok. 1730 r. – rozbudowa i przebudowa zamku dla Dominika Stoińskiego, sędziego ziemskiego
punktorpo 1802 r. - przebudowa dla Karola Scipio del Campo (zapewne w niewielkim zakresie – być może dodano wtedy kolumnowy portyk od północy)
punktor1888 r. – podupadły pałac został opuszczony przez ostatnich właścicieli - Duniewskich, którzy przenieśli się do pobliskiego dworu
punktor - 1928 r. - ogołocono park pałacowy, wycinając piękny stary drzewostan
punktorlata 1934 - 1935 – częściowa rozbiórka ruin

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bychawa
Widok z lotu ptaka w latach 60-tych
Źródło: Serwis o Bychawie - www.bychawa.friko.pl


Wstęp

Wolny

Położenie i dojazd


Centralna cześć woj. lubelskiego. 20 km na południe od Lublina. Zobacz na mapie.
Do zamku, położonego wśród stawów ok. 500 m na północny zachód od rynku można dojść na piechotę – najkrótsza droga – na północ od rynku, potem w lewo i przy zrujnowanym spichlerzu jeszcze raz w lewo.
Dojazd samochodem – ok. 1 km w kierunku Niedrzwicy Dużej, następnie w prawo w drogę asfaltową, po kilkuset metrach – przy barokowej kapliczce – jeszcze raz w prawo i przy zrujnowanym spichlerzu w prawo w żużlówkę. Najlepiej stanąć gdzieś w okolicy spichlerza i następne kilkadziesiąt metrów przejść na piechotę, ale można wjechać samochodem również na sam teren zamku.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.02382222°,  E 22.52389444°
format DM (stopnie, minuty):   N 51° 1.4293332',  E 22° 31.4336664'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51° 01' 25.76'',  E 22° 31' 26.02''


Czas


Dojście lub dojazd z centrum miasta ok. 10 minut. Pobieżny ogląd ruin zamku i zabudowań gospodarczych ok. 15 minut.

Bibliografia



punktorKatalog Zabytków Sztuki w Polsce t. VIII, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 4, Powiat bychawski, Warszawa 1960
punktorRolska-Boruch Irena - Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Lublin 1999
punktorRolska-Boruch Irena - Domy pańskie na Lubelszczyźnie od późnego gotyku do wczesnego baroku, Lublin 2003
punktorDzieje Bychawy - red. R. Szczygieł, Lublin 1994

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Bychawa - Widok z drugiego brzegu stawu Bychawa - Spichlerz Bychawa - Alkierz płd.-wsch. Bychawa - Widok od płd.-wsch. Bychawa - Widok od płd.-wsch. Bychawa - Elewacja zachodnia Bychawa - Okna elewacji południowej Bychawa - Widok od północy Bychawa - Portyk spichlerza Bychawa - Szkliwiona gotycka palcówka Bychawa - Wnętrze Bychawa - Obramienie okna alkierza płd.-wsch. Bychawa - Pseudopilastry alkierza płd.-wsch. Bychawa - Wnętrze alkierza płd.-wsch. Bychawa - Okno alkierza płn.-zach. Bychawa - Alkierz płn.-zach. Bychawa - Zaokrąglony narożnik ryzalitu  płd. Bychawa - Sklepienie w przejściu Bychawa - Przejście do alkierza płn.-zach. Bychawa - Dawny kominek na piętrze alkierza płn.-zach. Bychawa - Fundament ściany południowej Bychawa - Ruina przy wjeździe na podzamcze Bychawa - Kapliczka od południa Bychawa - Gzymsy kapliczki Bychawa - Pozostałości portyku Bychawa - Fosa zamkowa Bychawa - Widok z okna alkierza płd.-wsch. Bychawa - Czworak Bychawa - Dwór Duniewskich Bychawa - Ryt naskalny z końca XX w. :-)) Bychawa - Gotyckie cegły Bychawa - Szkliwiona gotycka palcówka

Zdjęcia wykonane: wiosną 2005



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorBiskupie, gm. Wysokie, Gospodarstwo Agroturyst. Bogumiły i Stanisława Głąbów, tel. (084) 680 64 84
punktorKiełczewice Dolne, gm. Strzyżewice, Gospodarstwo Agroturyst. Genowefy Baran, tel. (081) 566 63 62
punktorUrszulin, gm. Bychawa, Motel Jakol s.c. , tel. (081) 571 31 03
punktorZielona, gm. Krzczonów, Zielony Zajazd , tel. (081) 566 44 74

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Re: Zamkowa Piwnica       Autor:  MIKI      Data:  2016-04-15 19:11:27
    Chciałem jeszcze dodać szczegół do opisu tych zabytków na terenie Podzamcza dot. kapliczki na rozstaju dróg . Autor (autorka) pisze ,że zapewne była w tej kapliczce jakaś figurka świętego , otóż była i nazywała się Święty Jan . Pamiętam jak byłem dzieckiem przy porządkowaniu tej wnęki gdzie był umieszczony św Jan, miałem przyjemność dotknąć fizycznie św. Jana . Porządki tego typu były robione , przeważnie przed nabożeństwem majowym tzw majówką . Było to w latach 50-tych. W tej chwili wnęka kapliczki jest pusta , kiedyś myślałem ,że może jakiś konserwator zabrał św.Jana do odnowienia (renowacji) ale to już trwa wiele , wiele lat i św. Jan nie wraca na swoje miejsce. Czyżby jakiś kolekcjoner zabytków sobie przywłaszczył ???. Pozdrawiam.
  • Re: Józwów niedaleko Bychawy       Autor:  aaa      Data:  2015-04-04 14:48:58
    Ja również stamtąd pochodzę. Wiele się zapewne zmieniło od czasów kiedy Pani bywała w Jozwowie...
  • Szukamy rodzin: Lange i Rozwadowskich z Bychawy       Autor:  Polacy z Wenezueli      Data:  2013-05-18 03:15:07
    Uwaga, corki Alberta Lange urodzonego w Bychawie dnia 24 lipca 1924 roku,z ojca Stanislawa Lange i matki Julii z domu Rozwadowskiej, poszukuja krewnych.prosimy o kontakt lub jakiekolwiek wiadomosci.E mail: polacyzwenezueli@yah­oo.com



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej