puste
Telefon kontaktowy
punktorZamek/Muzeum,
tel. (59) 83 42 586

Ikonka - zamek
CZŁUCHÓW
¤ Średniowieczny zamek krzyżacki ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku Człuchów

Ocena


Możesz ocenić:
Człuchów - Średniowieczny zamek krzyżacki

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 44
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 32
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera ten krzyżacki zamek potęgą mógł równać się tylko z Malborkiem. Położony w przesmyku między 2 jeziorami na 3 sztucznie utworzonych wyspach i złożony z 4 członów robi wielkie wrażenie... niestety tylko na rysunkach rekonstrukcyjnych. Gdyby mieszkańcy miasta w końcu XVIII wieku nie przystąpili tak gorliwie do rozbiórki zabytkowych murów, dziś mieliby tu tłumy turystów.

Budowla składała się 3 przedzamczy i zamku właściwego. Każdy przedzamcze posiadało warowną bramę, fosę, mury obwodowe i liczne wieże. Wydaje się, że dostanie do zamku właściwego jest niemożliwe, bo przeszkód do sforsowania było zbyt wiele, jednak warownia nigdy nie posiadała na tyle licznej załogi, aby można było wykorzystać cały jej potencjał obronny. Krzyżacy, mimo potężnego arsenału pozostawiali tu zaledwie od 15 do 30 braci zakonnych. Polski starosta w 1466 r. dysponował 16 rycerzami. Oczywiście dodać do tego trzeba pewną ilość służby i szeregowego wojska, ale nie zbliżała się ona nawet do połowy szacunkowej liczby ludzi wymaganej do obsadzenia całych fortyfikacji (ok. 400 osób).
Zdrada
W dziejach zamku kilkakrotnie miały miejsce akty zdrady. Najpierw w 1454 r. Włodko z Danaborza, jeden z najbogatszych rycerzy Wielkopolski, mianowany przez króla Kazimierza Jagiellończyka starostą człuchowskim, zdradził Polskę przepuszczając przez ziemię starostwa wojska krzyżackie i rabując okoliczne majątki rycerskie oraz kościelne. Mimo darowania win przez króla, Włodko jeszcze raz dopuścił się zdrady w 1467 roku, gdy rozpoczął oblężenie zamku. Za to został już ścięty na rynku w Kaliszu. Jego następca i krewny również spiskował z Krzyżakami. Planował oddać im zamek zimą 1463 r, ale został powstrzymany. W 1466 r. podstępem opanował Człuchów rycerz Marcin Zitzewitz, poddany księcia pomorskiego Eryka II. Był on więźniem na zamku starosty Jerzego z Dąbrowy, ale część załogi była Pomorzanami i dała się namówić przez więźnia do uwolnienia go i opanowania warowni. Gdy król Kazimierz wysłał na odsiecz oddział spod Chojnic, Zitzewitz chciał rozbić go z zasadzki już przed zamkiem, ale wtedy sam został zdradzony przez przebywających w Człuchowie księży. Uwolnili oni Jerzego z Dąbrowy, który przywrócił prawowitą władzę w starostwie i Człuchów pozostał już na ponad 3 stulecia przy Polsce.

Zamek właściwy (lub wysoki) tworzyły cztery podpiwniczone czterokondygnacyjne skrzydła z dziedzińcem z arkadowymi krużgankami. Ośmioboczna wieża w narożu północno-zachodnim posiadała aż 11 kondygnacji naziemnych i 2 piwniczne. W lochach funkcjonowało więzienie, co potwierdzają odkryte przez archeologów kości.
Następny człon to przygródek. Znajdowało się tam skrzydło budynków mieszkalnych dla służby, zamienione później przez w polskich starostów na pałac i budynki starościńskie. Oznaczało to, że zamek właściwy musiał podupaść, a nie opłacało się go remontować.
Przedzamcze od wschodu mieściło zaplecze gospodarcze i stajnie. Była w nim także furta do łaźni nad jeziorem, a dalej za murem ogrody. Przez zachodnie przedzamcze prowadził wjazd do zamku właściwego, utworzono tu więc most zwodzony i zbrojownię, a także spichlerz.

Z tego wszystkiego podziwiać dziś można tylko potężną wieżę, z wykutym w XIX wieku wejściem i pozostałości murów obwodowych zamku wysokiego. Kawałki murów porozrzucane są też na przedzamczach. Budynek przylegający do wieży, mimo ze wydaje się pochodzić z zamku jest tylko XIX-wiecznym neogotyckim kościołem ewangelickim. Podczas mojego pobytu, dla turystów udostępniono wieżę, piwnicę, a w budynku kościoła stroje i uzbrojenie rycerskie dla dzieci. Jednak od 2009 roku zamek był zamknięty, ponieważ kosztem 8 mln zł przeprowadzano prace remontowe i rewitalizacyjne. Pierwsi goście weszli do odnowionych pozostałości warowni w maju 2011. Sam nie widziałem efektów tych prac, ale mam nadzieję, że turysta znajdzie tu więcej atrakcji (i nie będzie to tylko winda w wieży). Ostatnie doniesienia mówią o planach udostępnienia nowo odkrytych reliktów zamku właściwego.

Bursztynowa komnata
Jednym z miejsc, gdzie hipotetycznie umieszcza się największy i najsłynniejszy zaginiony skarb II wojny św. - Bursztynową Komnatę - jest zamek w Człuchowie. Niemiecki transport miał ją przywieźć tu bezpośrednio z Królewca. Są świadkowie, którzy w 1944 roku widzieli jakieś skrzynie zwiezione nocą pod wieżę zamkową. Niedługo potem wkroczyli Sowieci, a poszukiwania skarbu nic nie dały.

Budowę zamku jako siedzibę komturstwa, Zakon Krzyżacki przeprowadził w latach 1320-1367. Po bitwie pod Grunwaldem Człuchów należał do tych warowni pomorskich, które Jagiełło nie zdołał zdobyć. Zakon ponownie obronił zamek podczas oblężeń w 1414 i 1433 roku. Dopiero w 1454 r. komtur Jan Rabe poddał zamek wojskom miasta Gdańsk. Pierwszym starostą człuchowskim został mianowany przez Kazimierza Jagiellończyka Jan Szarlejski. Próby odzyskania budowli przez Krzyżaków zakończyły się niepowodzeniem, spalono tylko miasto. W latach 1520 i 1563 Polacy kolejno odparli atak Krzyżaków i księcia Brunszwiku. Podczas potopu szwedzkiego, najeźdźcy zdobyli zamek dopiero po kilku miesiącach oblężenia, gdy zamarzło jezioro i fosy. Po 1793 roku mury warowni rozebrali człuchowianie za zgodą króla Prus Fryderyka Wilhelma i z tak pozyskanego budulca postawili swoje domy. Usprawiedliwia ich jednak wielki pożar jaki wcześniej spustoszył całe miasto. W latach 1826-1828 na miejscu skrzydła północnego zamku wysokiego wzniesiono zachowany do dziś budynek kościoła ewangelickiego.
Mimo zakończenia prac remontowych ekipa archeologów wciąż pracuje na zamku odkopując co roku nowe relikty dawnej warowni. W 2013 roku była to m.in. średniowieczna spiżarnia, zabytkowe posadzki na dziedzińcu, palenisko i system ogrzewania zamku. Dokonano też weryfikacji wiedzy o dawnym wyglądzie, m.in. skrzydła wschodnie i zachodnie okazały się mniejsze niż sądzono. W 2014 r. odkryto XIV-wieczną bullę (ołowianą pieczęć) papieską Grzegorza XI, będącą pozostałością listu do zakonu krzyżackiego. Trwają przygotowania do udostępnienia odkopanych murów zamku wysokiego, co jest planowane na rok 2015.


plan zamku
Plan całego założenia zamkowego
A - zamek właściwy - wysoki, B - przedzamcze zwane przygródkiem, C - przedzamcze wschodnie, D - przedzamcze zachodnie
1 - zachowana wieża ośmiokątna, 2 skrzydło północne z kaplicą, odbudowane na kościół, 3 - gdanisko czyli wieża latrynowa, 4 - skrzydło zachodnie z najbardziej reprezentacyjną salą - wielkim refektarzem, 5 - pałac i tzw. "Dom Hajduków" na przygródku. Budynki wykorzystywane przez polskich starostów, 6 - stajnie na przedzamczu wschodnim, 7 - wjazd do zamku przez przedzamcze zachodnie.

widokówka
Zamek na pocztówce przedwojennej


Wstęp

Płatny. 6 zł bilet normalny, 4 zł ulgowy. Muzeum czynne przez cały rok, ale z wyjątkami.

Ponieważ informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach biletów szybko się dezaktualizują, sprawdź je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
otwórz stronę obiektu

Położenie


Południowo - zachodnia część woj. pomorskiego. 48 km na wschód od Szczecinka, 81 km na płn.-zach. od Bydgoszczy. Zobacz na mapie.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 53.66422222°,  E 17.36255278°
format DM (stopnie, minuty):   N 53° 39.8533332',  E 17° 21.7531668'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 53° 39' 51.20'',  E 17° 21' 45.19''


Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

Zdjęcie nr 1 zamku Człuchów Zdjęcie nr 2 zamku Człuchów Zdjęcie nr 3 zamku Człuchów Zdjęcie nr 4 zamku Człuchów Zdjęcie nr 5 zamku Człuchów Zdjęcie nr 6 zamku Człuchów Zdjęcie nr 7 zamku Człuchów Zdjęcie nr 8 zamku Człuchów Zdjęcie nr 9 zamku Człuchów

Zdjęcia wykonane: latem 2005

Wideo


Film przedstawiający rekonstrukcję 3D zamku



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi



Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Człuchów - muzeum       Autor:  sowerro      Data:  2013-08-25 18:39:04
    byłem parę dni temu, choć wiedzę o wcześniejszym wyglądzie mam tylko ze zdjęć to widać sporo włożonych nakładów w "odświeżenie" makabrą tylko jest to że wejście na wieże jest co godzina ,co skutecznie mnie odstraszyło
  • Człuchów - muzeum       Autor:  pjaskol      Data:  2013-08-23 00:47:40
    Od maja w odnowionym zamku ma swoją siedzibę Muzeum Regionalne. Sporo się zmieniło, trwają badania archeologiczne na dziedzińcu Zamku Wysokiego więc będzie jeszcze więcej można zwiedzić.   Polecam relacje ze zwiedzania Zamku - http://alemuzea.pl/polska-czluchow-muzeum-regionalne-w-czluchowie/
  • Re: Stare zdjęcia       Autor:  Anonim      Data:  2012-03-05 18:20:20
    Proszę pokazać stare zdjęcia zamku. Na ten email przesłać te zdjęcia.



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej