puste
Telefon kontaktowy
punktorDwór/POK,
tel. (43) 843 00 00 puste

Ikonka - zamek
DZIAŁOSZYN
¤ Szlachecki dwór obronny ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku dzialoszyn

Ocena


Możesz ocenić:
Działoszyn - Szlachecki dwór obronny

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
3.5 stars Średnia ocena: 3.5 na 5. Głosowało osób: 30
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 22
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera obronna niegdyś rezydencja szlachecka w Działoszynie leży w południowej części miasta pośród łąk i terenów zalewowych Warty.
Zagadkowa przeszłość
Miejscowe podania mówią, iż zameczek stanął na miejscu starszej budowli. Mógł to być zamek albo dwór rodu Kobylańskich, ale także pogańska świątynia a może zbór ariański. Jak pisze A. Kosiński w 1855, 20 lat wcześniej pod rezydencją odkryto loch ze starymi urnami i płytami kamiennymi. Także inni XIX-wieczni autorzy wspominają o opowiadaniach ludności, iż pod posadzką głównej komnaty natrafiono na kilkanaście urn słowiańskich.
Do dziś przetrwał jedynie główny korpus dworu otoczony zdziczałym parkiem. Mieszkańcy nazywają go zamkiem i jeśli będziecie szukać drogi to nie pytajcie o dwór czy pałac, bo usłyszycie, że nic takiego tu nie ma!
Budynek jest piętrowy o wymiarach 32 na 9.5 m i grubości ścian od 1,1 do 2 m. Do elewacji frontowej dostawiona jest przybudówka w formie ryzalitu (10 x 4 m) z 3 pomieszczeniami. Stąd prowadzą schody na piętro i do sklepionych kolebkowo piwnic. W elewacji ogrodowej (zachodniej) na piętrze widać balkon wsparty na 7 konsolach. Oryginalnie znajdował się tam wykusz, ale tylko na 3 konsolach, tak więc 4 są dobudowane współcześnie. Jeszcze do niedawna okna parteru zdobione były sgraffitami przedstawiającymi delfiny lecz dziś pozostało po nich tylko wspomnienie. Wnętrza od dawna są zamknięte i czekają na lepsze czasy, które być może właśnie nadeszły, bo końcem sierpnia 2005 rozpoczęto prace remontowe. Ciekawą kwestią jest pytanie, kto doprowadził do tak wielkiej dewastacji w ciągu 40 lat, bowiem remont i konserwację zameczku przeprowadzono w latach 60-tych XX wieku!
Co do samych wnętrz to na parterze po prawej od wejścia znajdowały się izby mieszkalne, po lewej sala o charakterze reprezentacyjnym. Piętro nie zachowało dawnych podziałów i nie zostało należycie poznane, ale podobno mieściła się tam kaplica. Wewnątrz widać ślady po kominkach, resztki malowideł ściennych i dekoracji sklepień.
Dawny wygląd całego założenia był zupełnie inny, ale niestety nie zachowały się żadne opisy ani widoki. Archeolodzy odnaleźli ślady co najmniej 4 dobudówek we wszystkich elewacjach. Wiadomo, że do ścian bocznych przylegały parterowe budynki. Od wschodu czyli frontu znajdowała się niewielka wieża z klatka schodową prowadząca na piętro. Ryzalit w jej miejsce powstał dopiero w XVIII wieku. Budynki wolno stojące znajdowały się na pewno na południu, południowym wschodzie i północnym zachodzie. Prostopadle do elewacji ogrodowej (zachodniej), przy krawędzi wzgórza odkryto kamienne fundamenty o nieznanym pochodzeniu. Być może są to pozostałości narożnych baszt, których istnienie poświadcza miejscowa tradycja. Obecnie trudno też znaleźć ślady po niskich murach otaczających obiekt, widocznych na fotografiach z pocz. XX wieku, wszystko jest zarośnięte i zapewne już rozebrane.
Aktualizacja: odbudowa została zakończona i dwór jest otwarty - mieści lokalne placówki kulturalne.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku dzików
Zdjęcie ze zbiorów Instytutu Sztuki PAN z ok. 1890 roku. Widać tu jeszcze mur otaczający rezydencję oraz przylegające budynki
Źródło: Materiały do dziejów rezydencji w Polsce tom 1, Wanda Puget, Warszawa 1990


Plan

Powrót na górę



Plan dworu wg E. Budlewskiego i W. Jankowskiego z 1954 r. Piwnice, parter, piętro.
Źródło: Materiały do dziejów rezydencji w Polsce tom 1, Wanda Puget, Warszawa 1990


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera dwór obronny wzniósł kasztelan wieluński Andrzej Męciński z Kurozwęk około roku 1600. Ostatnie badania przeczą datowaniu obiektu na I poł. XVI wieku. Znajdujący się nad wejściem detal architektoniczny z wyrytą datą 1536 rok pochodzi chyba z jakiejś innej, ale pobliskiej rezydencji, ponieważ nie stwierdzono tu śladów istnienia starszej budowli.
Gustowna rezydencja
Najświetniejszy okres w dziejach rezydencji działoszyńskiej przypada na II poł. XVIII wieku, kiedy to Stanisław Męciński, starosta wieluński, wychowanek króla Stanisława Leszczyńskiego i przyjaciel Stanisława Augusta Poniatowskiego przebudował obronny dwór na piękny pałac. Ostatni król Polski przybył tu nawet z wizytą, stąd niektóre komnaty zwane były później królewskimi. Wspaniały wygląd zyskało otoczenie, w którym znajdowały się groty muszlowe, szpalery drzew i roślin egzotycznych, winnica, kanały wodne i stawy z wysepkami. Podobno nad bramą umieszczono napis "Ktoś tam sobie dumny z Puław i Tulczyna, a ja jestem kontent z swego Działoszyna" (Tulczyn Potockich i Puławy Czartoryskich należały do najsłynniejszych ówczesnych rezydencji). Wewnątrz wisiały obrazy jakoby pędzla Bacciarellego, w tym portret króla oraz samego właściciela oraz gipsowe popiersia kilku monarchów. Ściany zdobione były piękną boazerią i sztukaterią.
A budowlę tę należałoby przypisać któremuś z przedstawicieli rodu Kobylańskich herbu Grzymała, którzy byli właścicielami Działoszyna od początku XVI wieku.
Fortalicjum posiadały cechy obronne do XVIII wieku, potem zostało przebudowane na rezydencję pałacową przez Stanisława Męcińskiego. Całość powiększono, upiększono wnętrza, założono też nowe ogrody. Budynki gospodarcze zostały usunięte z obronnego wzgórza i położone znacznie dalej od głównej siedziby. Wtedy też powstał ryzalit w miejsce wieżyczki w elewacji frontowej. Od XIX wieku nowymi właścicielami byli Myszkowscy, a później Wzdulscy. Jedynie ci pierwsi dokonali zmian w ryzalicie, przebito okrągłe okienka, zamurowane dwa boczne wejścia. W II połowie XIX wieku obiekt przechodził z rak do rąk drobnych posiadaczy aż w końcu osiedlili się tu osadnicy izraelscy. Nastąpiła wtedy zastraszająca dewastacja dawnej rezydencji, oto co wzmiankuje Słownik Geograficzny Ziem Królestwa Polskiego: "...budynki pałacowe [...] na szczątkach dawnego zamku, w których rozmieścili się izraelscy dziedzice z rodzinami swemi przedstawiają się w prawdziwie wstrętnej poniewierce, [...] całe piętro pustkami stoi, gdzieniegdzie zachowały się niezupełnie jeszcze odrapane freski. Park zdziczał". Podczas I wojny światowej zniszczeniu uległo część murów i dach. W latach 1957-1961 obiekt był odbudowywany z przeznaczeniem na ośrodek kolonijny. W 1965 roku przejęło go Łódzkie Przedsiębiorstwo Instalacji Elektrycznych, a jeszcze w XXI wieku funkcjonował tu Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy. Od dłuższego czasu stał on jednak pusty, ale wreszcie w 2005 roku przystąpiono do kapitalnego remontu oraz rewitalizacji parku. Obecnie mieści Powiatowy Ośrodek Kultury i Powiatową Bibliotekę Publiczną.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku dzialoszyn
Zdjęcie M. Walickiego po zniszczeniach I wojny światowej z 1934 r. (ze zbiorów Instytutu Sztuki PAN)
Źródło: Materiały do dziejów rezydencji w Polsce tom 1, Wanda Puget, Warszawa 1990


Wstęp

Wolny. Wnętrza czynne codziennie poza poniedziałkiem w godzinach: Powiatowy Ośrodek Kultury: wt. - 8:00-18:30, śr. - 8:00-18:30, czw.- 8:00-16:00, pt. - 8:00-16:00, sb. - 16:00-21:00, ndz. - 16:00-21:00, Powiatowa Biblioteka Publiczna: wt. - 8:00-16:00, śr. - 10:00-18:00, czw. - 8:00-16:00, pt. - 8:00-16:00, sb. - 8:00-16:00, ndz. nieczynne

Położenie i dojazd


Południowa część woj. łódzkiego. 45 km na zachód od Radomska, 27 km na południowy wschód od Wielunia. Zobacz na mapie.
Do Działoszyna kursują lokalne pociągi ze Zduńskiej Woli. PKS-em można dojechać z Wielunia, Częstochowy, Łodzi, Jeleniej Góry.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.11354167°,  E 18.857775°
format DM (stopnie, minuty):   N 51° 6.8125002',  E 18° 51.4665'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51° 06' 48.75'',  E 18° 51' 27.99''


Czas

Powrót na górę

Z centrum miasteczka do zamku idzie się ok. 5 minut. Pobieżne oglądnięcie z zewnątrz zajmuje ok. 15 min.

Bibliografia



punktorPuget Wanda - Materiały do dziejów rezydencji w Polsce tom 1 Warszawa 1990

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

Zdjęcie nr 4 zamku dzialoszyn Zdjęcie nr 3 zamku dzialoszyn Zdjęcie nr 6 zamku dzialoszyn
Zdjęcie nr 2 zamku dzialoszyn Zdjęcie nr 1 zamku dzialoszyn Zdjęcie nr 5 zamku dzialoszyn

Zdjęcia wykonane: latem 2005, przed remontem



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorDziałoszyn - Hotel Malibu, Zalesiaki 14, tel. (043) 841 41 78
punktorDziałoszyn - Schronisko Młodzieżowe, ul. Buczka 2, tel. (043) 841 31 97

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: kontakt       Autor:  Anonim      Data:  2013-04-06 20:14:07
    hej rok temu poznalem dziewczyne z ornety, moze ja znasz alicja julka budlewska.
  • Re: Re: Nowe ZDJęCIA       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2012-04-20 01:11:54
    proszę przesłać na adres bartosz@dawida.pl
  • Re: Nowe ZDJęCIA       Autor:  ernest      Data:  2012-04-16 07:16:32
    posiadam nowe zdjęcia,tylko jak je dodać



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej