puste
Telefon kontaktowy
punktorZamek,
tel. (062) 761 50 94

Ikonka - zamek
GOŁUCHÓW
¤ Zamek szlachecki przebudowany w pałac ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku goluchow
Na zamku w Gołuchowie umieściłam zbiór dzieł sztuki różnego rodzaju, który zbierałam w długim lat szeregu. Życzeniem jest moim, aby te dzieła sztuki się nie rozproszyły i aby zbiór ten zachował się pełny i cały po wieczne czasy. Spodziewam się, że zbiór powyższy ogółowi pożytek przyniesie, wywołując i podnosząc upodobania do sztuki i zmysł piękna.
Izabella Działyńska

Ocena


Możesz ocenić:
Gołuchów - Zamek szlachecki przebudowany w pałac

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4.5 stars Średnia ocena: 4.5 na 5. Głosowało osób: 137
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 116
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera słynny również poza granicami kraju zamek leży nad rzeką Ciemną zwaną kiedyś Trzemną.
Zamek w filmie
Zamek gołuchowski jest bardzo popularnym planem filmowym. Kręcono tu między innymi: Królową Bonę, Rycerzy i Rabusiów, Hrabinę Cosel, Akademię Pana Kleksa i ponad 50 innych filmów!
Obiekt ten, choć niewielkich rozmiarów zrobił na mnie niesamowite wrażenie. Na zewnątrz mamy liczne baszty, krużganki, wspaniałe dekoracje, rzeźby, figury, portale i znany z kilku filmów taras, natomiast w środku przepiękne wnętrza, meble, kominki, obrazy, gobeliny, rzadkie eksponaty muzealne. To prawdziwa perełka wśród polskich zabytków, a do tego otoczona ładnym parkiem z arboretum, wspaniałym pałacem, kilkoma budynkami dworskimi, hodowlą żubrów i stylową restauracyjką. Jest więc co oglądać i podziwiać!
Chociaż w XIX wieku zamkowi nadano wygląd francuskiej rezydencji renesansowej, to do dziś można odróżnić najstarszą część jaką zajmował pierwszy dwór Leszczyńskich oraz zobaczyć wiele elementów jego wystroju, w czym wielka zasługa właścicielki i autorki przebudowy Izabelli Działyńskiej. Dawny dwór to
Profanacja
W latach 70-tych XX wieku doszło na terenie zamkowym do barbarzyńskiego zdarzenia. Trwające prace remontowe przy zamku wykorzystali bandyci i sprofanowali grób Izabelli Działyńskiej. Włamali się do mauzoleum, odsunęli dwutonową płytę i zniszczyli trumnę. Ze zwłok skradli diadem i pierścień. Podobno sprawców złapano w miejscowej restauracji przy podziale łupów. Dopiero 15 lat później, po odnowieniu mauzoleum odbyła się ekshumacja i druga ceremonia pogrzebowa księżnej.
północna część zamku między czterema ośmiobocznymi wieżami. Jedna z nich - od płn.-zach. została zniwelowana i utworzono na niej belweder (nadbudówka z punktem widokowym). Dwie flankujące wejście zostały częściowo zrekonstruowane podczas wspomnianej przebudowy, obecnie przeznaczone są chyba na pomieszczenia administracyjne, bo nie ma do nich wstępu, a w czwartej od zachodu znajduje się biblioteka. Na piwnicach dworu, które przetrwały w dobrym stanie, utworzono piękny taras. Wejście wciąż znajduje się w tym samym miejscu co pierwotnie, nie było jednak nad nim loggii. Od tej strony znajdował się ogród, a dalej zabudowania folwarczne. Największe komnaty mieściły się w skrzydle wschodnim: na pierwszym piętrze Sala Stołowa, na drugim zaś reprezentacyjna Sala Wielka. Na zachodniej ścianie znajdował się ganek z latrynami. Najwyższa kondygnacja otoczona była gankiem obronnym, do którego wchodziło się z baszt.
Po rozbudowie w zamek, rezydencja zyskała skrzydło południowe z krużgankiem i dwie wieże, ale wyglądała nieco inaczej niż dziś, bowiem nowy budynek miał tylko jedno piętro (drugie dobudowano w XIX wieku). Całość musiała prezentować się wyjątkowo ze względu na sześć wież o różnych kształtach i zróżnicowanie wysokości poszczególnych części mieszkalnych. Dodatkowo nie wyklucza się również istnienia attyki. Także wyposażenie wnętrz znacznie wzbogacono, tak by stało się godne potęgi rodziny Leszczyńskich. Niezliczone kamienne i marmurowe kominki (nawet w basztach), wspaniałe portale, zdobione sufity i okna, malowidła i kolekcje obrazów na ścianach. Do dziś można jeszcze zobaczyć kilka oryginalnych kominków i portali z tego okresu.
Sławne muzeum
Przed wojną zamek gołuchowski był jednym z największych muzeów w Europie. Szczególnymi eksponatami była kolekcja waz i naczyń antycznych złożona z 259 egzemplarzy, pochodzenia greckiego, egipskiego, cypryjskiego, kartagińskiego i galijskiego. Był to efekt pasji kolekcjonerskiej Jana Działyńskiego. Zrabowana przez Niemców kolekcja została szczęśliwie odzyskana w 1956 roku, ale w większości pozostała w Muzeum Narodowym w Warszawie. Do Gołuchowa powróciło niespełna 60 egzemplarzy. Także inne zaginione eksponaty, powoli wracają do zamku. Pracownicy muzeum śledzą bowiem aukcje w Europie i wyłapują przedmioty pochodzące z Gołuchowa.
Od II poł. XIX wieku rezydencja gołuchowska przypomina francuski zamek znad Loary oczywiście w mniejszej skali. Ma 5 wież: 3 ośmioboczne, jedną sześcioboczną i 1 czworoboczną, w której znajduje się klatka schodowa. W odróżnieniu od innych pałaców budowanych bądź przebudowywanych w XVIII i XIX wieku, w Gołuchowie przy ozdabianiu budowli wykorzystywano oryginalne elementy i wyposażenie renesansowych zamków europejskich, kupowane w antykwariatach francuskich i włoskich przez Izabellę Działyńską. Można tu wymienić medaliony z popiersiami cesarzy rzymskich nad łukami arkad krużganka, pochodzące z Francji z wieku XVI czy florencką płaskorzeźbę z XV wieku wyobrażająca Pochód Bachusa przy portalu głównym od strony dziedzińca. Całość została przez księżną Izabellę przeznaczona na muzeum i podzielona wg przemyślanej koncepcji na: komnaty mieszkalne i reprezentacyjne polskiego możnowładcy z XVII wieku oraz sale muzealne, na które składały się galerie i kolekcje gromadzone przez tegoż magnata.
Park otaczający zamek został założony wg koncepcji Jana Działyńskiego i ma powierzchnię ponad 13 tysięcy ha. Dziś jest cieniem dawnego parku, ale i tak zawiera ponad 40 pomników przyrody. Stoją w nim różne budowle dworskie, w tym mauzoleum księżnej Izabelli i piękny pałac mieszkalny zwany Oficyną. Mieści się w nim jedyne w Polsce Muzeum Leśnictwa, które zajmuje także inne budynki. Nieco dalej na północny zachód znajduje się jedyna w Wielkopolsce hodowla żubrów. Właściwie jest to minizoo, bowiem można tu zobaczyć także daniele i dziki.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@ Zamkowe sale muzealne ok. 1905 roku na fotografii A. Pawlickiego

Plan




Plan piwnic (wyraźnie odróżnia się dawny dwór Leszczyńskich) i parteru zamku
A - wieża sześcioboczna, B - rozebrana baszta zamieniona na belweder, C - wieża ośmioboczna flankująca wejście, D - druga wieża ośmioboczna flankująca wejście, E - baszta ośmioboczna z biblioteką na piętrze, F - wieża czworoboczna z klatką schodową, G - dziedziniec, H - taras, 1 - Sala Polska, 2 - Sala Muzealna, 3 - stary dwór Leszczyńskich , 4 - Sala Waz Antycznych (na piętrze w tym miejscu: Sala Stołowa), 5 - Sala Starożytności (na piętrze w tym miejscu: Salon), 6 - sypialnia księżnej Małgorzaty, bratowej IzabellI (na piętrze w tym miejscu: Sala Królewska), 7 - pokoje gościnne (na piętrze w tym miejscu: Sala Portretu Staropolskiego).
Źródło: Zamek w Gołuchowie, Z. Dolczewski T. Jakimowicz, Poznań 1978


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera choć Gołuchów był w rękach Leszczyńskich od 1507 roku, to pierwotne murowane fortalicjum zbudował dopiero II poł. XVI wieku roku Rafał Leszczyński, starosta radziejowski. Był to dwupiętrowy obiekt na planie prostokąta z czterema ośmiobocznymi wieżami w narożach, otoczony fosą.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku goluchow
Widok zamku przez odbudową z ok. 1850 r. Akwarela R. Jungmana


Leszczyński i skarby
Budowniczy obronnego dworu w Gołuchowie Rafał Leszczyński był jedną z barwniejszych postaci swojej epoki. Protestant, zwolennik braci czeskich (następcy husytów) i przywódca szlacheckiego ruchu egzekucyjnego skierowanego głównie przeciw magnaterii i duchowieństwu. Na znak protestu przeciw "kolekcjonowaniu" stanowisk zrzekł się godności wojewody brzesko-kujawskiego. Król Stefan Batory musiał mu bardzo ufać skoro w 1578 roku powierzył pieczę nad mennicą królewską. Jeszcze w 1714 roku we wschodnim skrzydle, na piętrze zamku znajdowała się "kuźnia pieniężna". Fakt ten przyczynił się do dewastacji zamku, ponieważ kolejni po Leszczyńskich właściciele wierzyli, że gdzieś tu musi być ukryta masa pieniędzy. Nic oczywiście nie znaleziono, ale stan zamku został poważnie nadwątlony.

punktorok. 1560 r. - budowa dworu obronnego
punktorI poł. XVII w. - zameczek przestał wystarczać kasztelanowi i wojewodzie kaliskiemu Wacławowi Leszczyńskiemu (późniejszy kanclerz wielki koronny). Dokonał on znacznej jego rozbudowy. Od południa postawiono nowy jednopiętrowy budynek z masywną sześcioboczną wieżą. Z dawnym dworem połączono go wąskimi bocznymi skrzydłami, tworząc w ten sposób zamknięte założenie z dziedzińcem i krużgankiem od strony południowej. Dobudowano też loggię na wejściem. Powierzchnia rezydencji zwiększyła się ok. dwukrotnie
punktor1695 r. - zamek od Leszczyńskich kupili Słuszkowie.
punktorNastępnie przechodził z rąk do rąk (Swinarscy, Chlebowscy, Suchorzewscy) popadając w ruinę.
punktor1853 r. rozpoczął się nowy okres w dziejach tej rezydencji. Zakupił ją znany działacz polityczny, mecenas nauki i sztuki, założyciel Biblioteki Kórnickiej i uczestnik powstań - Tytus Działyński dla swojego syna Jana Kantego, który chciał się usamodzielnić. Przy czym istnienie dawnego zamku Leszczyńskich w Gołuchowie było mniej istotne, chodziło głównie o majątek ziemski, który mógłby przynosić dochody z rolnictwa i hodowli.
punktor1871 r. - dopiero w tym roku ruszyły większe prace remontowe przy zamku
punktor1872 r. - w ramach zwrotu pożyczki jaką udzieliła Izabella swojemu mężowi na organizację powstania styczniowego otrzymała ona akt własności Gołuchowa oraz jego kolekcję waz antycznych. Od teraz każdy element rozbudowywanego założenia musiał być zaakceptowany przez Izabellę. W prace zaangażowani byli sprowadzeni z Paryża artyści jak architekt Maurycy A. Ouradou, rzeźbiarz Karol Biberon, malarz Ludwik Breugnot oraz Polak Zygmunt Gorgolewski. Konsultacji przy planach restauracyjnych udzielał nawet sam Eugeniusz Viollet le Duc, słynny architekt i konserwator francuski. Efekt końcowy to wspaniały zamek-pałac w stylu francuskiego renesansu z wieloma zachowanymi detalami pierwotnego zamku Leszczyńśkich oraz elementami architektonicznymi pochodzącymi z różnych części Europy
punktor1874 - rozpoczęto budowę pałacu mieszkalnego - zwanego Oficyną. Wcześniej stojący tam budynek był gorzelnią. Zamek został z czasem przeznaczony w całości na cele muzealne (za wyjątkiem poddasza). Izabella Działyńska odtworzyła siedzibę magnacką z XVI/XVII wieku i udostępniła ją społeczeństwu
punktor1893 r. - księżna Izabella stworzyła z Gołuchowa Ordynację Książąt Czartoryskich. Kolekcja dzieł sztuki miała zagwarantowaną niepodzielność, ogólną dostępność dla wszystkich oraz zabezpieczenie finansowe
punktor1899 r. - po jej śmierci Gołuchów odziedziczył bratanek Witold Czartoryski. Muzeum działało nadal, aż do wybuchu II wojny światowej
punktorlata 1939-1945 - podczas wojny zamek został spustoszony przez Niemców. Rozkradziona kolekcja znalazła się później na zachodzie ale jej część także w ZSRR. Tę ostatnią udało się odzyskać
punktor1951 r. - zamek przejęło Muzeum Narodowe w Poznaniu, które do dzisiaj przeprowadziło dwukrotną konserwację całości oraz nieustannie zabiega o powrót rozproszonej kolekcji gołuchowskiej na swoje miejsce

Rekonstrukcja lub stary widok zamku goluchow
Widok zrujnowanego zamku w I poł. XIX wieku zamieszczony w piśmie "Przyjaciel Ludu" 1843 r.
Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984

Izabella Elżbieta z Czartoryskich Działyńska
Rekonstrukcja lub stary widok zamku goluchow Urodziła się w Warszawie ale dzieciństwo spędziła w Paryżu. Od najmłodszych lat interesowała się sztuką. Malowała, rysowała, rzeźbiła, pięknie śpiewała i grała na fortepianie. Szybko jednak porzuciła rozwijanie własnych niewątpliwych talentów i całe zainteresowanie skierowała na sztukę tworzoną przez innych. Pierwsze zachowane dokumenty kupna dzieł sztuki pochodzą z roku 1851, gdy Izabella miała 21 lat. Zakupiła "Madonnę z granatem" Wita Stwosza i "Małego Polaka" Rembrandta. W 1857 roku wyszła za Jana Działyńskiego. Było to szczególnie w pierwszym okresie całkowicie nieudane małżeństwo. Wyniosła i nieco skosmopolityzowana stałym przebywaniem we Francji Izabella była przerażona zwyczajami panującymi w domach polskiej szlachty. Określała je jako "obyczaje tureckie", traktowała otoczenie męża z góry i była mało towarzyska, co sprawiło że ogólnie nie lubiano jej. Duże znaczenie miały też odmienne od zdrowej większości preferencje seksualne Izabelli. Dlatego też przypuszcza się że małżeństwo z Janem było "białe" czyli nigdy nie skonsumowane. Gdy po raz pierwszy zobaczyła zamek w Gołuchowie powiedziała iż "wygląda jak siedziba niedużej kasztelani w średniowieczu, po ataku i złupieniu. Trudno uwierzyć, że w takich ruinach można zamieszkać". Niedługo jednak nie tylko tam zamieszkała ale i uczyniła z zamku najwspanialszą rezydencję w Wielkopolsce (nazwała ją nawet "rajem ziemskim"), zmieniając z czasem jej przeznaczenie na ogólnodostępne dla społeczeństwa muzeum. Na tym tle bardzo zbliżyła się do męża, ceniąc bardzo jego zdanie i opinie o nowych nabytkach do zamku-muzeum oraz poszerzając dzięki niemu swoje zainteresowania również na ceramikę antyczną. Zmieniła się też opinia o Izabelli - zyskała ogromne uznanie dla swojego gustu i poczucia piękna. Była zaangażowana w wiele inicjatyw charytatywnych zarówno w kraju jak i w rodzinnym Hotelu Lambert. Mimo dużych zasług Izabella nigdy nie trafiła do encyklopedii. Jak napisała Barbara Wysocka wygląda na to iż większą zasługą i tytułem do chwały jest dla kobiet przykucie do siebie choćby przelotnie wybitnego mężczyzny niż stworzenie wybitnego muzeum, co potwierdza fakt zamieszczenia w encyklopedii biogramu Marii Walewskiej.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku goluchow
Dziedziniec zamku w roku 1842 r. Rysunek Edwarda Raczyńskiego
Źródło: Renesansowe rezydencje w Wielkopolsce, Teresa Jakimowicz, Wydawnictwo Poznański e



Legendy

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera w zamglone noce można tu ponoć zobaczyć duchy Jana i Izabelli Działyńskich doglądających wspaniałego dzieła które stworzyli ale i cierpiących z powodu braków w rozkradzionej przez Niemców kolekcji dzieł sztuki. W Internecie można nawet zobaczyć zdjęcie jakiegoś białego obłoku, który niczym zjawa snuje się po komnacie zamkowej...

Rekonstrukcja lub stary widok zamku goluchow
Widok na elewacje wschodnią oraz zachodnią ok. roku 1840
Źródło: Renesansowe rezydencje w Wielkopolsce, Teresa Jakimowicz, Wydawnictwo Poznański e


Wstęp

Wolny do parku, płatny do wewnątrz. Zwiedzanie w grupach. Muzeum czynne od wtorku do niedzieli w godz. 10-16. Bilet kosztuje 10 zł (7 ulg.). Przewodnik płatny oddzielnie - 60 zł od grupy 25-osobowej. We wtorki zwiedzanie bezpłatne!
Tu ważna rada: koniecznie zwiedzajcie ze starszym panem, który sprzedaje także bilety w kasie. Jest to potomek dawnej służby zamkowej, posiada ogromną wiedzę i jak nikt inny zna ten zamek. Przekazuje turystom mnóstwo informacji, tak że zwiedzanie z nim trwa o wiele dłużej niż z innymi przewodnikami!

Ponieważ informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach biletów szybko się dezaktualizują, sprawdź je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
otwórz stronę obiektu

Położenie i dojazd


Południowo-wschodnia część woj. wielkopolskiego. 13 km na północny-zachód od Kalisza, 35 km na południowy wschód od Jarocina. Zobacz na mapie.
Pociągiem można dojechać do tylko do Kalisza. Dalej PKS-em. Kursują często na trasie Kalisz - Jarocin. Park zamkowy graniczy z główną szosą. Można wejść na dwa sposoby, pierwsza droga bliżej Kalisza posiada duży parking, z drugiego wejścia koło kościoła jest odrobinę bliżej do zamku i hodowli żubrów.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.85259722°,  E 17.93401667°
format DM (stopnie, minuty):   N 51° 51.1558332',  E 17° 56.0410002'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51° 51' 09.35'',  E 17° 56' 02.46''


Czas

Powrót na górę

Z przystanku PKS do zamku idzie się niecałe 10 min. Z parkingu 5 min. Zwiedzenie zamku, muzeów leśnictwa, arboretum i minizoo zajmuje minimum 3 godziny, ale że okolica jest piękna i nie ma się co spieszyć, to trzeba tu zostać minimum 5 godzin. Oglądniecie samego zamku to ok. 1 godzina.

Bibliografia



punktorDolczewski Zygmunt, Jakimowicz Teresa - Zamek w Gołuchowie
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorJakimowicz Teresa - Renesansowe rezydencje w Wielkopolsce
punktorKaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorOlejnik Karol - Grody i zamki w Wielkopolsce
punktorPraca zbiorowa - Izabella i Jan Działyńscy - mecenasi kultury

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

Zdjęcie nr 9 zamku goluchow Zdjęcie nr 18 zamku goluchow Zdjęcie nr 12 zamku goluchow
Zdjęcie nr 17 zamku goluchow Zdjęcie nr 10 zamku goluchow Zdjęcie nr 20 zamku goluchow
Zdjęcie nr 15 zamku goluchow Zdjęcie nr 14 zamku goluchow Zdjęcie nr 1 zamku goluchow Zdjęcie nr 13 zamku goluchow Zdjęcie nr 22 zamku goluchow
Zdjęcie nr 26 zamku goluchow Zdjęcie nr 28 zamku goluchow Zdjęcie nr 23 zamku goluchow Zdjęcie nr 30 zamku goluchow Zdjęcie nr 25 zamku goluchow
Zdjęcie nr 11 zamku goluchow Zdjęcie nr 19 zamku goluchow Zdjęcie nr 16 zamku goluchow Zdjęcie nr 21 zamku goluchow Zdjęcie nr 8 zamku goluchow
Zdjęcie nr 29 zamku goluchow Zdjęcie nr 4 zamku goluchow Zdjęcie nr 3 zamku goluchow
Zdjęcie nr 5 zamku goluchow Zdjęcie nr 6 zamku goluchow Zdjęcie nr 7 zamku goluchow

Zdjęcia wykonane: latem 2005



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorGołuchów - Dom Pracy Twórczej OKL - ul. Borowskiego 2, tel. (062) 761 50 44, 761 50 45
punktorGołuchów - Gołuchowski Ośrodek Turystyki i Sportu - ul. Leśna 1, tel. (062) 761 50 63
punktorGołuchów - Noclegi U Alicji, ul. Marii Dąbrowskiej 10, tel. (062) 761 76 10, gsm 605 654 784
punktorSchronisko Młodzieżowe przy Szkole Podstawowej w Gołuchowie, ul. Czartoryskich 53, tel. (062) 761 70 20 (od maja do końca września)

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Gołuchów       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2011-08-13 21:43:27
    Proszę zrezygnować z podwyżek cen, albo informować o ich zmianach.     kustosz serwisu   Bartosz Dawida  
  • Gołuchów       Autor:  Danuta Marek      Data:  2011-08-13 11:54:10
    Proszę umieścić aktualne ceny, bądź zrezygnować z ich podawania.   kustosz zamku w Gołuchowie   Danuta Marek  
  • UROK       Autor:  KRZEMIN      Data:  2010-10-27 20:47:30
    BYLIśMY DZIś POLECAMY WIDOKI PIęKNE PIęKNIEJSZE NIŻ SAM ZAMEK KTÓRY TEŻ JEST PIęKNY POZDRAWIAMY TORUń



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej