Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
 g badań z lat 90-tych zamek w Gorzkowicach miał być niewielkim założeniem rezydencjonalno-obronnym typu "pallazzo in fortezza". Prawdopodobnie nigdy jednak nie został ukończony. Stał na prostokątnym nasypie o wymiarach 95x105 u podstawy (65x105 u góry) w płd.-wsch. części miasta, przy drodze do Płucic. Od strony północnej widać wydłużone flankujące nasypy, które być może miały stać się bastionami. Obok znajduje się staw. który mógł mieć coś wspólngo z fosą zamkową. Obecnie na powierzchni ziemi nie ma śladu murów, ale archeolodzy odkryli fundamenty dwutraktowego budynku o wymiarach 13 x 17 m. W każdym trakcie miały się znajdować po 4 pokoje.
Nie wiadomo więc czy zamek był zamieszkiwany czy nie, ale miejscowa ludność mocno się do niego przywiązała. Istnieje kilka zamkowych legend, a w latach 60-tych XX w. młodzież szkolna w Gorzkowicach nosiła tarcze z wizerunkiem zamkowych ruin, choć już wtedy nie było po nich śladu.
 orzkowice były starą wsią wymienianą w dokumentach już w XIV w. Od dugiej połowy XV w. stały się własnością bardzo możnych rodów szlacheckich jak: Kurozwęccy herbu Poraj (Mikołaj lokował tu miasto), Myszkowscy herbu Jastrzębiec, Łascy herbu Korab, Koniecpolscy herbu Pobóg. Pierwszą murowaną siedzibę postawił Krzesław Kurowęcki w XVI w., ale był to dwór, chyba bez cech obronnych.
Budowę zamku rozpoczęto prawdopodobnie na początku XVII wieku z inicjatywy Mikołaja Koniecpolskiego, sędziego ziemskiego sieradzkiego. Nie wykluczone jednak, że zrobił to dopiero ród Walewskich herbu Kolumna, którzy nabyli okolicę po roku 1625. Z nimi bowiem wiąże zamek tradycja ludowa. Podobno w 1704 r. w ruinach opuszczonego zamku schroniły się oddziały Augusta II Sasa. Zostały tu one zaatakowane przez szwedzkiego generała Rosenstierna i przy okazji całkowitemu zniszczeniu uległy mury zamkowe. Rozebrano je więc do końca i użyto do budowy stajni i innych budynków folwarcznych. Następny właściciel Franciszek Zaremba chciał odbudować zamek, lecz jego plany przerwała nagła śmierć. Ruiny zamku istniały jeszcze szczątkowo w wieku XIX w. wspomina bowiem o nich "Słownik geograficzny" F. Sulimierskiego i W. Walewskiego, wydany w 1881 roku. Pierwsze prace archeologiczne zostały przeprowadzone dopiero w 1993 r. za sprawą A. Andrzejewskiego i J. Pietrzaka.
| Legendy |  |
egenda związana z zamkiem gorzkowickim dotyczy czasów "potopu". Po nieudanym oblężeniu Jasnej Góry, trzy oddziały wojsk szwedzkich z kilkoma generałami wyruszyło w kierunku Piotrkowa. Tak znaleźli się pod zamkiem w Gorzkowicach, którego właścicielką była wdowa po cześniku radomskim Walewskim. Piękna ta kobieta miała licznych adoratorów, a wśród nich był też pułkownik Wacław Sadowski. Służył on jednak Szwedom i wraz z nimi usiłował zdobyć Jasną Górę. Walewska pogardzała nim jako zdrajcą. Teraz przybył ze Szwedami i zapowiedział, że albo za niego wyjdzie albo jej zamek zostanie zniszczony, a ona uprowadzona. W odpowiedzi usłyszał: "Jeśli koniecznie chcesz mojej śmierci, dziś o północy będę gotowa". Sadowski uznał te słowa za zgodę i zaczął szykować się do ślubu o północy. Sprowadził księdza i pospraszał gości. Tymczasem Walewska rozpuściła służbę i o północy stanęła w oknie wieży zamkowej, w której umieszczone były beczki z prochem. Kiedy pułkownik w otoczeniu Szwedów wjechał na most zamkowy i dostrzegł wybrankę swego serca nisko się pokłonił, a wtedy potężny grzmot przeszył powietrze. Piękna wdowa, która nie chciała zdrajcy, zginęła w gruzach strzaskanej baszty zamkowej, jak Wanda co nie chciała Niemca, w nurtach Wisły.
Inna wersja tej opowieści, opublikowana w latach międzywojennych mówi, że pułkownik Sadowski był narzeczonym wdowy Walewskiej. Jednak gdy ta dowiedziała się o ataku Szwedów, wsród których był Sadowski, na Jasną Górę odesłała mu pierścionek zaręczynowy. Rozgniewany zdrajca począł oblegać wraz ze Szwedami zamek gorzkowicki. Nieliczna załoga otworzyła bramy warowni na znak poddania się, lecz kiedy najeźdźcy, na czele Sadowskiego, wkroczyli do zamku wdowa osobiście podpaliła beczki prochu. Zamek wyleciał w powietrze grzebiąc zarówno wrogów jak i swoich.
Wolny
Zachodnia część woj. łódzkiego. 28 km na południe od Piotrkowa Tryb., 22 km na północny wschód od Radomska. Zobacz na mapie.
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
|
|
