 ocno zrujnowane fortalicjum graboszyckie stoi pośród drzew tuż przy głównej drodze. Otoczone jest suchą fosą, w której znajdują się dwa wejścia do podziemnych korytarzy zawalonych w latach 60-tych. Wjazd prowadzi od strony wschodniej przez most na którym pierwotnie znajdowało się 6 waz klasycystycznych i portal wejściowy. Jest też drugie wejście z tyłu, ale znacznie późniejsze. Niestety do środka nie można wejść. Obiekt jest otynkowany, ma dwie kondygnacje naziemne i dwie podziemne. Zbudowano go na planie prostokąta z dwoma ryzalitami (wysuniętymi częściami) na dłuższych bokach. Dwór ma bardzo surowy wygląd, poza wspomnianym portalem jedynie okna posiadają renesansowe obramowania. Dopiero wnętrza ukazują stylowy wystrój: różnego rodzaju sklepienia kolebkowe, zdobienia stiukowe, polichromie ścienne.
Przy dworze znajdował się ogród krajobrazowy, w którym później postawiono kilka budynków gospodarczych: spichlerz, zarządówka itp. Dziś poza jednym są one kompletnie zrujnowane.
Po prawej stronie od wejścia widać zaczątki jakichś prac, przerwanych chyba przez zimę. Być może więc fortalicjum w Graboszycach nie jest jeszcze skazane na zagładę.
Źródło: Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej, Marian Kornecki, Kraków 1966
| Historia |  |
 wór obronny w Graboszycach postawił urzędnik królewski Dziwisz Brandys herbu Radwan ok. 1575 r. Istnieją hipotezy że wcześniej stał tu mały gotycki zamek. Graboszyce są starą wsią, pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1253 r., a przed Brandysami właścicielem był rycerz Jan Strzesza herbu Jastrzębiec. Początkowo dwór posiadał cechy renesansowe, w tym attykę, a obronę prócz z fosy zapewniały strzelnice na parterze ale jego dzisiejszy wygląd nie wiele odbiega od pierwotnego. Od 1626 r. należał do Jana Cichockiego, później do Porębskich, Krasińskich i Tomasza Russockiego. Około połowy XVIII w. za sprawą rodu Sołtyków został przebudowany w stylu barokowym, mi.n. wykonano wtedy dach łamany, zmieniono wystrój wnętrz. Kolejna zmiany miały miejsce w XIX w., kiedy właścicielem był hrabia Stanisław Sołtyk a następnie baron Blejtfeld. Przebudowano klatkę schodową, postawiono budynek zarządówki na terenie ogrodu krajobrazowego obok innych budynków gospodarczych od strony południowej i wschodniej. Od 1864 do 1945 roku roku właścicielami była rodzina Chrząszczów. Stan fortalicjum został nadszarpnięty w czasie II wojny św., a opuszczony od tamtej pory obiekt cały czas niszczeje. Jedyne co zrobił Wojewódzki Konserwator Zabytków to położenie nowego dachu. W 2002 r. dwór został kupiony przez osobę prywatną.
Litografia z poł. XIX w.
Źródło: Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej, Marian Kornecki, Kraków 1966
Oficjalnie zabroniony o czym informują tabliczki, ale nikt tego nie pilnuje. Do środka wejścia nie ma.
| Położenie i dojazd | |
Zachodnia część woj. małopolskiego. 7 km na północ od Wadowic, 20 km na południowy wschód od Oświęcimia. Zobacz na mapie.
Pociągiem można dojechać do Zatora lub Wadowic np. z Krakowa lub Bielsko Białej. Dalej PKS-em, jeżdżą bardzo często. Dwór stoi przy głównej drodze Zator - Wadowice. Jadąc samochodem można zaparkować pod samym dworem.
Przystanek PKS jest tuż obok dworu. Pobieżne oglądnięcie trwa ok. 10 min.
Wadowice - Hotel "Marten" , Klecza Dolna 11a, tel. (0...33) 823 27 60
Wadowice - Ośrodek Wojskowy, ul. Wojska Polskiego 17, tel. (0...33) 823 38 17
Zator - Ośrodek Rekreacyjny OUTM Katowice, ul. Parkowa 6, tel. (0...33) 841 24 78
Zator - Ośrodek Wypoczynkowy KWK Janina, tel. (0...33) 841 22 61
Kornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
|
|
