 ało znany zamek w Hoczwi, bieszczadzkiej wsi letniskowej, położony był na niewielkim wzgórzu o wysokości 400 m npm nad rzeką Hoczewka. Wiadomo o nim tylko tyle że był niewielkim zamkiem rycerskim z basztami obronnymi, postawionym na planie czworoboku z dziedzińcem w środku, otaczała go fosa i wały. Do dzisiaj zachował się tylko porośnięty wysokim trawskiem i jakąś dziwną rośliną (rozszyfrowaną przez kolegę GK jako rdest ostrokończysty) kopiec z resztkami starych kamiennych murów o wysokości 2-3 metrów i sklepioną piwnicą. W murach widać dwa otwory, w tym jedno duże wejście do piwnicy. Podczas niewielkich prac archeologicznych odnaleziono ceramikę z XVI-XVIII w. oraz z X-XI w. będącą dowodem na istnienie tu grodu wczesnośredniowiecznego.
Gniazdo Fredrów
W zamku w Hoczwi w roku 1770 r urodził się ojciec Aleksandra Fredry - Jacek Fredro. Nasz wielki pisarz wspomniał o tym w pamiętnikach "Trzy po Trzy": "... Jechaliśmy pod górę wykutą w skale drogą. Na grzbiecie pagórka mój ojciec wstrzymał kona i zawołał rzewnym głosem, jak gdyby widział przyjaciela: Hoczew! W dolinie nad brzegiem rzeki płynącej do Sanu, ujrzeliśmy szczątki niewielkiego zamku. Obok biały dworek i gospodarskie, dość porządne zabudowania. Dalej kościółek, karczma i chaty wzdłuż łegu rozsypane. To była Hoczew. - Tu, w tym zamku urodziłem się - rzekł mój ojciec i zdawał się więcej do siebie niż do nas mówić. - Z tej strony był pokój mojej matki... już tylko jedno okno... dalej ganek... wszystko się zawaliło... "
|
 oczew to bardzo stara wieś, pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1400 r. jako własność sędziego sanockiego Jaczka Rusina
Zamek zbudowano w połowie XV w. na miejscu dawnego grodu z X wieku strzegącego szlaku na Węgry z inicjatywy Matiasza (Jana) II Bala. Zamek był siedzibą jego rodu.
1427 r. - Hoczew i cała okolica przeszła w ręce Matiasza I ze Zboisk herbu Gozdawa, syna węgierskiego rycerza Piotra, który wraz ze swym bratem Pawłem otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego sporą część ziemi sanockiej
poł. XV w. - Matiasz II, wnuk Matiasza I, przybrawszy ojcowski przydomek Bal (nadany zapewne z powodu jego potężnej postury) jako nazwisko przeniósł się z Nowotańca do Hoczwi i postawił tu zamek
1493 r. - pierwsza wzmianka o zamku w dokumentach
XVI w. - zamek tętnił życiem, stał się siedzibą protestantów bowiem Balowie przeszli na kalwinizm
koniec XVI w. - zamek spłonął od pożaru wywołanego przez piorun. Balowie przenieśli się do Baligrodu, gdzie postawili nowy zamek. Jednakże jedna gałąź tego rodu pozostała jeszcze w Hoczwi i odbudowała tutejszy zamek
XVII w. - następnymi właścicielami okolicy byli Bełżeccy, Lubomirscy, Urbańscy, Łempiccy
1740 r. - Hoczew przejęli Fredrowie, którzy postawili obok zamku dwór zwany "białym dworkiem" (także nie przetrwał do dzisiejszych czasów, spalili go bandyci z UPA). Potem wieś należała kolejno do Krasickich, Rylskich i Platerów
Koniec XVIII w. - zrujnowany zamek został opuszczony
Kara dla niewiernych
W połowie XVI w. Balowie którzy przeszli na kalwinizm zostali zaocznie wyklęci przez biskupa przemyskiego Herburta oraz skazani przez sąd za zagarnięcie dóbr kościelnych. Matiasz III Bal zarekwirował bowiem majątek miejscowej parafii, który przeznaczył na działalność kalwińską. Prześladował on zresztą nie tylko katolików, ale również protestantów, co w końcu zmusiło króla Zygmunta Augusta do interwencji. Z tych powodów nie był to w tym okresie ród lubiany przez okoliczną ludność. Spłonięcie ich zamku w dzień św. Michała zostało potraktowane jako kara Boża. Jednakże wyrok sądowy nie został wykonany, a Balowie 100 lat później z powrotem przeszli na katolicyzm.
|
Wolny
Południowa część woj. podkarpackiego. 7 km na południe od Leska. Zobacz na mapie.
Dojazd PKS-em z Leska. Resztki zamku znajdują się koło szkoły jadąc z Leska na początku wsi, po lewej stronie. Należy przejść scieżką prawie do samej rzeki i po lewej stronie zobaczymy kopiec.
|
|
