puste
Telefon kontaktowy
punktorZamek/muzeum,
tel. (041) 344 40 14
punktorIT w Kielcach,
tel. (041) 345 86 81

Ikonka - zamek
KIELCE
¤ Barokowy zamek-pałac biskupi ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku kielce

Ocena


Możesz ocenić:
Kielce - Barokowy zamek-pałac biskupi

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 57
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 52
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera rezydencja biskupów krakowskich w Kielcach nie bez racji nazywana jest pałacem. Jest jednak kilka argumentów, które przesądziły, że zdecydowałem się na zaliczenie jej do zamków. Przede wszystkim położenie na wzgórzu zwanym zamkowym i otoczenie kamiennym murem obwodowym o grubości 1,5 m. W murze do dzisiaj można zobaczyć częściowo zachowaną basteję zwaną basztą prochową. Tak więc, mimo że obiekt przez wieki miał charakter otwarty, to jednak budowano go z myślą o funkcjach obronnych. Także atrakcyjny wygląd z zewnątrz i wspaniałe wnętrza zasługują na opisanie i polecenie turystom.
Symboliczna troistość
W elewacji frontowej zamku występuje zasada troistości. Było to specjalne życzenie bp Zadzika, wielkiego wroga reformacji a szczególnie arianizmu. Fasada podzielona jest na 3 części, z których każda posiada 3 osie okienne, każda logia ma 3 arkady, a wieże po 3 kondygnacje, są tu też 3 lukarny (okienka w dachu). Miało to symbolicznie podkreślać znaczenie i rolę Trójcy Świętej, której dogmat zaciekle zwalczali arianie.
Pałac zbudowany na planie czworoboku zbliżonego do kwadratu, posiada 2 kondygnacje oraz 4 narożne wieże z 3 kondygnacjami. Wszystkie wieże są identyczne, sześcioboczne zwieńczone ładnym hełmem, ale dwie frontowe nie przylegają do bryły pałacu lecz łączą je z nim dwie wąskie przybudówki. Kiedyś stały na nich posągi posłów szwedzkich (Oxenstierna oraz Brache) i moskiewskich (Lwow oraz Szeremetiew), z którymi prowadził rokowania fundator zamku bp Jakub Zadzik. Od frontu, po obu bokach stoją parterowe dobudówki w kształcie odwróconej litery L. Z tyłu znajduje się ogród, który zamyka mur z basteją oraz spichlerz. Za murami stoją dawne budynki gospodarcze wykorzystywane obecnie przez służby penitencjarne. Całość jest dobrze zachowana, oprócz posągów do naszych czasów nie przetrwały tylko dwie bramy wjazdowe i część muru obwodowego i basteją od strony północnej. W samej bryle pałacu zmieniano przez wieki praktycznie tylko układ okien.
Bardzo okazale prezentuje się wyposażenie rezydencji zamienionej na muzeum wnętrz, dawnej broni i malarstwa. Jest to jedyna w Polsce barokowa rezydencja z I poł. XVII wieku z zachowanym oryginalnym wystrojem wnętrz. Podziwiać można wspaniałe komnaty biskupie z meblami, portalami, kominkami, posadzkami i przepięknymi stropami autorstwa Tomasza Dolabelli oraz ogromny zbiór obrazów m.in. Chełmońskiego, Wyspiańskiego, Gierymskiego, Witkiewicza. Każdy eksponat jest dobrze opisany, choć czasem jest to zrobione trochę nie wygodnie - przy wejściu do danej komnaty. W jednej z sal jeszcze przed wojną utworzono Sanktuarium J. Piłsudskiego z pośmiertną maską i mundurem Marszałka.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku kielce
Powojenna pocztówka


Plan

Powrót na górę


Plan parteru i piętra.
Parter (górna część zdjęcia): 1- loggia wejściowa, 2 - loggia ogrodowa, 3 sień, 4 - dojście do sanitariów, 5 - izba Stołowa dolna, 6 - sionka, 7 - pokój dolny pierwszy, 8 - pokój dolny drugi, 9 - izby w wieżach, 10 - izdebka Kredencerska, 11 - izba Zamczysta, 12 - izba podskarbiego, 13 - izba Skarbowa pierwsza, 14 - izba Skarbowa druga, 15 - izdebka Murowana
Piętro (dolna część zdjęcia): 1 - sień górna (sala Rycerska), 2 - drugi pokój prałata, 3 - pierwszy pokój prałata, 4 - pierwszy pokój senatorski, 5 - drugi pokój senatorski, 6 - alkierz pod wieżą, 7 - izba Stołowa górna, 8 - drugi pokój biskupi, 9 - trzeci pokój biskupi, 10 - pierwszy pokój biskupi, 11 - sypialnia, 12 - skarbczyk, 13 - izba w wieży Pod Moskwą, 14 - izba w wieży Szwedy Zwanej 15 - alkierz pod wieżą
Źródło: Pałac w Kielcach, Alojzy Oborny, KAW, Kielce


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera zamek kielecki wzniesiono w I poł. XVII w. z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Była to przynajmniej trzecia budowla w tym miejscu, ponieważ wcześniej stały tu na pewno 2 obronne dwory biskupie. Jeden z nich wzniósł bp Piotr Tomicki z XVI w., ale nie wiele o nim wiadomo, podobnie jak o najstarszej drewnianej siedzibie biskupów najechanej i zniszczonej w XIII w. przez księcia Konrada Mazowieckiego.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku kielce
Pałac w XIX w. Reprodukcja obrazu J. Szermentowskiego
Źródło: Pałac w Kielcach, Alojzy Oborny, KAW, Kielce

punktor1601 r. - po wybuchu zarazy w Krakowie, w dworze kieleckim schronił się bp. Maciejewski wraz z klerykami
punktor1637 r. - początek budowy zamku mającego dorównywać rezydencjom króla, z którym bp Zadzik rywalizował po tym jak Władysław IV odsunął go od władzy. Architektem biskupa był prawdopodobnie Giovanni Trevano, a pracami kierował Tomasz Poncino
punktor1641 r. - ukończono budowę
punktor1655 r. - potop szwedzki doprowadził do spalenia miasta, ocalał tylko zamek oraz kościół na wzgórzu Karczówka
punktor 1661 r. - w zamku przebywał król Jan Kazimierz wraz ze swym dworem
punktorlata 1720-1732 - rezydencja kielecka była siedzibą biskupa Konstantego Szaniawskiego. Dobudował on jednopiętrowe boczne skrzydło południowe
punktorlata 1734-1746 - kolejny właściciel bp Jan Lipski dobudował boczne skrzydło północne. Rezydencja zyskała typowy kształt francuskiego baroku

Rekonstrukcja lub stary widok zamku kielce
Zamek wg rysunku N. Ordy
Źródło: Zamki województwa kieleckiego, Janusz Kuczyński, Kraków 1969

punktorII poł. XVIII w. - za bp Kajetana Sołtyka przeprowadzono prace budowlane w kilku komnatach, m.in. dodano gipsowe stropy. W międzyczasie znacznie rozwinęło się także otoczenie pałacu. Powstały m.in. magazyny, spichlerze, stajnie, browar, gorzelnia, młyn wodny
punktor1789 r. - pałac został odebrany biskupom i przejęty przez zaborców
punktor04.06.1816 r. - Stanisław Staszic utworzył w skrzydle północnym Szkołę Akademiczno-Górniczą. Później pałac był siedzibą rządową
punktorod 1820 r. - pałac ulegał stopniowym niekorzystnym przekształceniom. Zburzono główną bramę oraz kordegardę dla straży, wieże zamiast hełmów otrzymały nowe szpetne daszki, z fasady usunięto posągi posłów szwedzkich i moskiewskich. Zmieniono także wnętrza, szczególnie wejścia na piętro oraz usunięto niektóre marmurowe portale

Rekonstrukcja lub stary widok zamku kielce
Pałac wg rysunku N. Ordy z poł. XIX w. Tu widać jeszcze figury posłów moskiewskich i szwedzkich
Źródło: Pałac w Kielcach, Alojzy Oborny, KAW, Kielce

punktor1860 r. - pierwsza gruntowna restauracja obiektu
punktor1914 r. - w pałacu mieścił się sztab legionowy J. Piłsudskiego, który osobiście tu przebywał. Poza tym pałac wykorzystywano jako: biuro werbunkowe, drukarnię, pocztę polową, biuro przepustek i redakcję "Dziennika Urzędowego Komisariatu Wojska Polskiego"
punktorlata 1923-1925 - kolejna renowacja i próby przywrócenia pałacowi stanu sprzed XIX-wiecznych przeróbek
punktor1938 r. - w pałacu uroczyście otwarto i poświęcono Sanktuarium J. Piłsudskiego
punktorpo 1945 r. - komuniści urządzili sobie w pałacu siedzibę prezydium WRN
punktor1971 r. - pałac oddano w użytkowanie Muzeum Narodowemu
punktor2014 r. - podczas prac na dziedzińcu, w pobliżu skrzydła północnego, odkryto fundamenty budowli z XVI wieku, którą jest zapewne jakaś część obronnej siedziby biskupa Tomickiego.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku kielce
Fasada główna pałacu. stan po przeróbkach w II poł. XIX w.
Źródło: Pałac w Kielcach, Alojzy Oborny, KAW, Kielce


Czasy wojny północnej
Podczas wojny północnej, w roku 1702 w rezydencji biskupiej kwaterował król szwedzki Karol XII. Stąd na czele swoich oddziałów wyruszył przez Morawicę pod Kliszów, gdzie miała mieć miejsce walna bitwa wojsk szwedzkich z saskimi, zakończona klęską tych drugich. W czasie dalszych działań militarnych przez Kielce kilkakrotnie przechodziły różnego rodzaju wojska, pobierając przy okazji za każdym razem znaczne kontrybucje. Doprowadziło to Kielce do ruiny, zamarł handel i stanęły zakłady pracy. Jednak dzięki właścicielom - biskupom krakowskim miasto nie upadło jak inne w tamtym czasie i po zakończeniu działań wojennych w 1711 r. powoli odradzało się.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku kielce
Drzeworyt Andrzeja Zajkowskiego "Kielce: front zamku widziany w skróceniu". Kłosy 1871 r.


Wstęp

Płatny do wnętrza zamku (z tego co pamiętam ok. 15 zł) i do ogrodów (1 zł)

Ponieważ informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach biletów szybko się dezaktualizują, sprawdź je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
otwórz stronę obiektu

Położenie i dojazd

Powrót na górę

Centralna część woj. świętokrzyskiego. Zobacz na mapie.
Dojazd pociągiem lub PKS-em z większości miast w kraju. Pałac stoi na wzgórzu niedaleko rynku. Jadąc samochodem kierujemy się do centrum aż zobaczymy mur obwodowy na wzgórzu (gdy wjeżdżamy do miasta od południa - po prawej stronie). Skręcamy w jego kierunku na skrzyżowaniu a następnie w prawo i dojeżdżamy w pobliże stawu z fontanną. Tutaj najlepiej zaparkować samochód i podejść do góry piechotą.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.869103°,  E 20.627394°
format DM (stopnie, minuty):   N 50° 52.14618',  E 20° 37.64364'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50° 52' 08.77'',  E 20° 37' 38.62''


Czas


Z rynku idzie się ok. 5 min. Pobieżne oglądnięcie z zewnątrz i wewnątrz zajmuje min. 100 min.

Bibliografia



punktorKuczyński Janusz - Zamki województwa kieleckiego
punktorMirowski Roman - Album Świętokrzyski cz. II
punktorOborny Alojzy - Pałac w Kielcach

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

Zdjęcie nr 7 zamku kielce Zdjęcie nr 9 zamku kielce Zdjęcie nr 3 zamku kielce
Zdjęcie nr 10 zamku kielce Zdjęcie nr 11 zamku kielce Zdjęcie nr 14 zamku kielce
Zdjęcie nr 12 zamku kielce Zdjęcie nr 13 zamku kielce Zdjęcie nr 21 zamku kielce Zdjęcie nr 20 zamku kielce
Zdjęcie nr 15 zamku kielce Zdjęcie nr 1 zamku kielce Zdjęcie nr 19 zamku kielce Zdjęcie nr 16 zamku kielce Zdjęcie nr 17 zamku kielce
Zdjęcie nr 5 zamku kielce Zdjęcie nr 2 zamku kielce Zdjęcie nr 6 zamku kielce Zdjęcie nr 4 zamku kielce Zdjęcie nr 8 zamku kielce
Zdjęcia wykonane: jesienią 2003



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Google Maps


Noclegi

Sprawdziłem, że noclegi w Kielcach są zwykle bardzo drogie, dlatego nie podaję adresów najdroższych hoteli
punktorCedzyna - OW Gołoborze, ul. Dyrekcyjna 2-4, tel. (0..41) 302 19 95 (domek za ok. 50 zl za 2 os.)
punktorKielce - Schronisko Młodzieżowe PTSM, ul. Szymanowskiego 5, tel.: (0..41) 342 37 35
punktorKielce - Bursa Szkolna Nr 1, ul. Kołątaja 4, tel. ?
punktorKielce - Zespół Placówek Szkolno-Wychowawczych, ul. Jagiellońska 30, tel. ?
punktorKielce - Hotel Iskra, ul. Krakowska 72, tel. (041) 366 00 32, 366 04 98
punktorDąbrowa - Zajazd "Leśny", Dąbrowa 352, tel.: (0..41) 332 54 47
punktorZgórsko - Motel "Nowiny", Zgórsko 155, tel.: (0..41) 346 52 57
punktorMiedziana Góra - Zajazd "Stodółka" (przy torze wyścigowym Kielce), tel. (041) 303 46 90, 303 47 80

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • pałac       Autor:  piotrek      Data:  2012-07-08 15:46:00
    W 2011 pałac przeszedł remont i wygląda w środku jeszcze ładniej.Polecam.
  • Re: Pałac Biskupów Krakowskich       Autor:  Mario      Data:  2009-04-02 21:02:13
    Nie dodałem że ogrody za Pałacem są najczesciej wybiranym "tematem" do zdjęć ślubnych.O czymś to świadczy.W okresie czerwiec-sierpień prezentują się naprawde okazale. Polecam zwiedzanie i robienie pięknych zdjęć

    Pozdrawiam
    Mario
  • Pałac Biskupów Krakowskich       Autor:  mario      Data:  2009-04-02 20:44:35
    Super strona. Można się dużo dowiedzieć o pałacu. Jeśli ktoś ma problem z dotarciem na miejsce, warto zapytać, kielczanie doskonale znają to miejsce.
    Pozdrawiam
    Mario



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej