
Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
amek w Kole znajduje się zaskakująco daleko do miasta, na piaszczystym wzniesieniu nad samym brzegiem Warty.
Pierwotna osada mogła być bowiem usytuowana na pobliskim wzniesieniu, przy najstarszej warowni - murowanej wieży mieszkalno - obronnej.
Po lokacji miasta Koła na wyspie między odnogami Warty, rozbudowana warownia pozostała na starym miejscu.
 Podziemia

Podania ludowe mówią o głębokich podziemiach pod zamkiem. Podobno na początku XX wieku penetrowali je mieszczanie kolscy. Spodziewali się natrafić na kosztowności, ale jedyne co odnaleźli to dwie beczki wina.
|
Jak ustalili archeolodzy pierowotna wieża mieszkalno - obronna zbudowana z kamienia i cegły miała plan prostokąta o wymiarach 11,8x13,2 m i grubość murów 2,5 m. Parter zajmowały dwie izby, w tym jedna prawdopodobnie ze studnią. Całość otoczona była drewnianą palisadą.
Później założenie rozbudowano pomijając wieżę, która znalazła się na zewnątrz zachodniego muru obwodowego.
Zamek zyskał plan wydłużonego trapezu o bokach 30x50x38x50 m oraz powierzchnię 1800 m2 (wraz ze starą wieżą 2000 m2).
Wjazd do zamku znajdował się od wschodu i od tej strony stała też druga kwadratowa, oszkarpowana wieża (o boku 9 m) znacznie wysunięta poza mury obwodowe. Podczas prac badawczych na dziedzińcu nie natrafiono na mury zabudowy mieszkalnej, więc była ona prawdopodobnie drewniana.
Obecnie możemy zobaczyć nikłe resztki zamku z czasów Kazimierza Wielkiego: fragment muru obwodowego ze szkarpami oraz wieżę główną. Dużą część zabrała w swe nurty podmywająca warownię Warta. Mury są niestety osprayowane przez miejscowych debili. Wieża dołem ma plan kwadratu o boku 8 m, powyżej murów jest cylindryczna. Zachowały się w niej dwie kondygnacje naziemne do wysokości 17 m.

Zamek na niesygnowanej rycinie z pocz. XX wieku
Plan zamku. A - wieża główna, B - brama, C - ślady po wieży z czasów Łokietka
| Historia |  |
 ak podaje Jan Długosz, kolska warownia to jeden z zamków wzniesionych z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Obecnie wiadomo jednak, że ma on wcześniejszą metrykę i pierwotny obiekt przypisywać należy Władysławowi Łokietkowi. Była to wieża otoczona drewnianą palisadą. Nowy zamek powstał tuż przed lokacją nieco oddalonego miasta w 1362 roku.
1410 r. - pod warownię zjechało się rycerstwo z Wielkopolski, aby po bitwie pod Grunwalem kontynuować bój przeciw Krzyżakom. Później w zamku często bywał Władysław Jagiełło
1452 r. król Kazimierz Jagielończyk spotkał się na zamku z przedstawicielami Związku Pruskiego czyli pruską szlachtą i mieszczanami występującymi przeciwko władzy zakonu
1476 r. - warownię wraz ze sporym obszarem otrzymała od Kazimierza Jagiellończyka w dożywotnie władanie księżna mazowiecka Anna Sochaczewska (natomiast księstwo mazowickie odziedziczone przez nią po zmarłym mężu księciu Władysławie zostało włączone do Korony)
1507 r. - starosta Jarosław Sokołowski rozpoczął na zamku prace renowacyjne
1513 r. - przebywał tu Zygmunt Stary
koniec XVI wieku - starostra kolski nie rezydował już w miejscowym zamku lecz w Kościelcu, ale lustracja z lat 1616-20 mówi jeszcze o przeznaczeniu 400 florenów na remont zamku
1655 r. - przyjmuje się, że w zamku doszło do bezowocnych negocjacji posła króla Jana Kazimierza płk. Krzysztofa Przyjemskiego z najeżdżającym Polskę królem szwedzkim Gustawem Adolfem i że na odchodne został on przez Szwedów zdewastowany.
Jednak dokumenty szwedzkie sprzed tego wydarzenia opisują zamek jako już zniszczony - "castelum destructum"

Rysunek zniszczonego podczas potopu zamku wykonany przez Dahlberga
1696 r. - obiekt przejął zakon bernardynów i uczynił z niego swój klasztor
1768 r. - brak środków na remont spowodował stopniową rozbiórkę murów i ostateczne opuszczenie zamku
XIX w. - pozyskiwano z niego budulec, stąd obecna jego postać
po 1945 r. - po wojnie ruinę zabezpieczono, a badania archeologiczne przeprowadzono dopiero w 1976 r. Doprowadizły one do odkrycia budynku zachodniego
2007 r. - obecnie miasto chce wykupić działki wokół zamku i po dobudowaniu dodatkowych obiektów utworzyć Nadwarciański Park Kultury, Rekreacji i Wypoczynku "Zamek"

Przedwojenna pocztówka
Wg legendy na zamku zginęli w pojedynku bracia, którzy walczyli międy sobą o rękę córki jednego ze starostów kolskich. Na ich cześć postawiono na podzamczu dwa pomniki.
Wolny.
Wschodnia część woj. wielkopolskiego. 27 km na wschód od Konina, 70 km na południe od Włocławka. Zobacz na mapie.
Dojazd pociągiem (Warszawa, Lublin, Szczecin) lub PKS-em. Do zamku idzie się z rynku ponad 1,5 km. Jadąc od północy mjamy centrum miasta i drugi most i zaraz za nim jest polna ul. Zamkowa, którą trzeba jechać 1 km do ruin zamku.

Rycina z II poł. XIX wieku. Wartę widać tutaj także po południowej stronie ruin
| Czas |  |
Z rynku idzie się ok. 20 min. Pobieżne oglądnięcie zajmuje ok. 10 min.
Koło - Hotel Sara, ul. Zielona 5, tel. (0...63) 26 24 880
Koło - Gościniec Mieszko, ul. 3 Maja 5, tel. (0...63) 272 14 44
Koło - Bursa szkolna, ul. Kolejowa 13, tel. (0...63) 261 01 77
Koło - Kwatery prywatne, Anna Kwiatek-Gralak, ul. 3 Maja 45,
tel. (0...63) 272 15 83
Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
Kaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Olejnik Karol - Grody i zamki w Wielkopolsce
Pietrzak Janusz - Zamki i dwory obronne w dobrach prowincji wielkopolskiej
|
|