puste
 

Ikonka - zamek
KRUPE
¤ Bastejowy zamek szlachecki ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku krupe

Ocena


Możesz ocenić:
Kielce - Bastejowy zamek szlachecki

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 152
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 117
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera znacznych rozmiarów ruiny zamku w Krupem stoją przy rozlewiskach dopływu rzeki Wieprz. Ich częścią jest jeziorko znajdujące się tuż przy zamku od strony północnej. Niestety duże walory turystyczne tego miejsca nie są wykorzystywane - ruiny porośnięte są roślinnością i raczej trudno wyobrazić sobie, jak kiedyś wyglądało całe założenie. A składało się ono z zamku właściwego, postawionego najwcześniej i przedzamcza z budynkami gospodarczymi otoczonych wspólnym murem z 4 bastejami (przeznaczonymi na artylerię) oraz fosą i mokradłami. Była to więc bardzo dobrze ufortyfikowana warownia, choć basteje służyły zwykle do mieszkania, bowiem na każdym ich piętrze znajdowała się izba mieszkalna. Jako budulec służyły kamienie i cegły. Zamek właściwy miał kształt czworoboku z dwoma skrzydłami mieszkalnymi ustawionymi prostopadle, będącymi jednocześnie częścią murów obwodowych, pomiędzy którymi znajdował się dziedziniec. Do zamku właściwego przylegała w narożu pięcioboczna, trzykondygnacyjna basteja (zachowana w części). Od przedzamcza oddzielała go sucha fosa. Wjazd prowadził od najbardziej reprezentacyjnej strony płn-wsch. przez most zwodzony. Do dzisiaj przetrwały wysokie mury z otworami okiennymi wsparte szkarpami (co ciekawe od wewnątrz!), ozdobione sgraffitem i zwieńczone attyką, świadczące o dawnej świetności obiektu, który był podobno urządzony z wielkim przepychem. Potwierdzają to znaleziska archeologiczne m.in. piękne kafle i fragmenty kominków. Niestety obecnie teraz zamku jest mocno zaśmiecony a mury osprejowane, co jest efektem imprez organizowanych tam przez miejscowy "element" .
Obok zamku stoi jeszcze dwór Reyów z XVIII wieku. Jest co prawda ogrodzony, ale można się do niego dostać od strony jeziora

Aktualizacja: Zamek został niedawno oczyszczony z roślinności i częściowo zagospodarowany. Odbywają się w nim cykliczne imprezy.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Pocztówka z początku XX w.

Bohater - awanturnik
Zamek w Krupem stał się miejscem akcji powieści znanego pisarza i emigracyjnego działacza politycznego w XIX wieku Michała Czajkowskiego. Bohaterem jej był Samuel Zborowski skazany na banicję magnat - awanturnik, największy wróg hetmana i kanclerza Jana Zamoyskiego. Dlatego właśnie miał on tu, niedaleko zamków Zamoyskiego postawić potężny kasztel z 7 wieżami aby go drażnić. Jest to tylko częściowo prawda, bo zamek został zbudowany przez Krupskiego, a Zborowski tylko go rozbudował, nie miał również tak dużych rozmiarów ani wspomnianych 7 baszt. Szybko też stał się siedzibą Pawła Orzechowskiego, najbliższego współpracownika Zamoyskiego. Sam Zborowski mimo, że bandyta, okrutnik i zdrajca paktujący z obcymi monarchami posiadał specyficzna charyzmę, która spowodowała, iż powstało wiele utworów literackich rehabilitujących go przynajmniej częściowo. Był wielbiony szczególnie pośród Kozaków, którym przewodził podczas wyprawy na ziemie tureckie. Wspominano jego zasługi wojenne i walkę z despotyzmem reprezentowanym rzekomo przez polskich królów Walezego i Batorego.


Plan

Powrót na górę


Plan zamku krupe
Plan ruin zamku wg Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce tom 8


Rekonstrukcje

Powrót na górę

Wszystkie rekonstrukcje zamieszczone dzięki ich autorowi Krzysztofowi Czyżowi

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Widok od strony zachodniej

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Arkady krużganków dziedzińca zamku górnego

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Rekonstrukcja całości


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera pierwotny niewielki zamek wzniósł tu Jerzy Krupski (Krupa) herbu Korczak w końcu XV w. Znacznej rozbudowy i przebudowy obiektu do obecnego wyglądu dokonał wiek później podkomorzy chełmski i starosta surażski Paweł Orzechowski herbu Rogala.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
"Ruiny zamku w Krupem". Drzeworyt M. Różańskiego z 1882 r.

Jerzy Krupski (Krupa)
Budowniczy pierwotnego zamku w Krupem zasłynął ratując przyszłego króla Polski Jana Olbrachta w bitwie pod Koszycami w 1491 r. podając mu konia w czasie odwrotu. Za to właśnie król podarował mu starostwo bełskie i urząd wojewody bełskiego. Krupski był też uznawany za najbardziej przedsiębiorczego szlachcica na ziemi chełmskiej, dlatego powierzano mu prowadzenie prac budowlanych na królewskich zamkach w tym rejonie. O innym Krupskim podania mówią iż należał do przeciwników Władysława Jagiełły i do końca nie chciał uznać go królem. Jan Kochanowski napisał nawet o tym w swojej fraszce:
"Król Jagiełło bił Krzyżaki,
I pan Krupa chciał być taki,
Na co porwał się nieboże,
Krupa Jagłą być nie może"

punktorok.1492 r. - Jerzy Krupski rozpoczął budowę niewielkiego zamku. Nie zachował się opis tej warowni
punktor1523 r. - pierwsza wzmianka o zamku w dokumentach
punktorNastępnym właścicielem był Samuel Zborowski herbu Jastrzębiec oraz jego potomkowie - Gnoińscy. Zborowski otoczył zamek murem kurtynowym z drewnianymi gankami strzelniczymi. Wiadomo że zamek miał wtedy 4 baszty ozdobione herbem Jastrzębiec oraz wieżę bramną. Dodatkowo zamku broniła fosa, rozlewiska i most zwodzony
punktorkoniec XVI w. - od Gnoińskich zamek kupił Paweł Orzechowski. Wzniósł on skrzydło płn-zach. z krużgankami i wielkimi salami reprezentacyjnymi oraz płd.-zach. z basztą. Mieściły się tam kuchnie, spiżarnie oraz izba stołowa. Całość wieńczyła attyka i gzymsy
punktorlata 1604 - 1608 - nastąpiła znaczna rozbudowa i przebudowa zamku. Powstało trzypiętrowe skrzydło płd-zach. z wielką salą reprezentacyjną, przedzamcze z zabudowaniami gospodarczymi, dodano attykę, zmodernizowano baszty narożne na basteje. Zamek otaczały dwa ogrody
punktor1644 r. - po Orzechowskich zamek często zmieniał właścicieli
punktorok. 1656 r. - w czasie "potopu szwedzkiego" został zniszczony przez Szwedów
punktor1665 r. - po wybuchu pożaru mury zamkowe były w bardzo złym stanie, dachy pokryto słomą. Spłonęła cała zabudowa gospodarcza zamku, w jej miejsce pobudowano prowizoryczne budy, które w razie zagrożenia były schronieniem dla mieszkańców okolicznych wsi

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Widok zamku z 1855 r.
Źródło: Domy Pańskie na Lubelszczyźnie, Irena Rolska-Boruch, KUL 2003

punktor1670 r. - z ruin zamek podnieśli dopiero następni właściciele - Reyowie
punktorKolejnymi właścicielami byli Niemirycze, Buczaccy a potem ponownie Reyowie, którzy wznieśli obok zamku ok. 1780 r. zachowany do dziś dwór
punktor1794 r. - na podniszczonym zamku wybuchł pożar. Nikt nie miał już ochoty go odbudowywać
punktorKolejne zniszczenia i rozbiórki przyniosły wojny w XX w., m.in. Niemcy rozebrali część północną murów
punktor1962 r. - podjęto prace konserwacyjne i remontowe. Wzmocniono ściany, odnowiono elewacje

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Zamek na pocz. XVIII w. Drzeworyt Jana Styfi. Tygodnik Ilustrowany z 1863 r.


Legendy

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera z zamkiem związana jest legenda o postaci w kontuszu wyłaniającej się w mgliste wieczory koło jeziora. Krąży ona wokół murów aż w końcu rozpływa się w nich. Podobno jest to strażnik pilnujący wielkich skarbów ukrytych do dziś w zamku.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krupe
Litografia z "Przyjaciela Ludu" 1840 r.


Wstęp

Wolny

Położenie i dojazd


Centralna cześć woj. lubelskiego. 10 km na północ od Krasnegostawu, 20 km na południowy zachód od Chełma. Zobacz na mapie.
Pociągiem można dojechać do pobliskiego Krasnegostawu ale jeżdżą one rzadko i to tylko z Zamościa i Rejowca. Lepiej dostać się do Chełma ewentualnie Lublina i dalej PKS-em, które jeżdżą bardzo często. Zamek stoi pośród drzew przy głównej drodze. Obok wejścia stoi tabliczka informacyjna. Tam też można zatrzymać się samochodem.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.02855278°,  E 23.22089722°
format DM (stopnie, minuty):   N 51° 1.7131668',  E 23° 13.2538332'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51° 01' 42.79'',  E 23° 13' 15.23''


Czas


Dotarcie do zamku od przystanku PKS zajmuje ok. 5 min. Pobieżne oglądnięcie trwa ok. 30 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorJurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktorKaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktor Rogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
punktorRolska-Boruch Irena - Domy pańskie na Lubelszczyźnie od późnego gotyku do wczesnego baroku

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

Zdjęcie nr 21 zamku krupe Zdjęcie nr 8 zamku krupe Zdjęcie nr 19 zamku krupe
Zdjęcie nr 3 zamku krupe Zdjęcie nr 20 zamku krupe Zdjęcie nr 1 zamku krupe Zdjęcie nr 10 zamku krupe
Zdjęcie nr 5 zamku krupe Zdjęcie nr 16 zamku krupe Zdjęcie nr 12 zamku krupe Zdjęcie nr 13 zamku krupe Zdjęcie nr 14 zamku krupe
Zdjęcie nr 11 zamku krupe Zdjęcie nr 7 zamku krupe Zdjęcie nr 2 zamku krupe Zdjęcie nr 6 zamku krupe

Zdjęcia wykonane: latem 2002, a poniższe autorstwa Wojciecha Cicirko wiosną 2003

Zdjęcie nr 33 zamku krupe Zdjęcie nr 32 zamku krupe Zdjęcie nr 30 zamku krupe Zdjęcie nr 31 zamku krupe
Zdjęcie nr 34 zamku krupe Zdjęcie nr 36 zamku krupe Zdjęcie nr 35 zamku krupe



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorKrasnystaw - Hotel "BARBARA", Zakręcie 3, tel. (082) 576 76 62
punktor Krasnystaw - Hotel Pracowniczy Cukrowni, Siennica Nadolna, tel. (082) 577 02 11(6) w. 200 i 225
punktor Krasnystaw - Hotel "RAPA", ul. Mostowa 39, tel. (082) 576 30 68
punktor Krasnystaw-Białka - Pokoje Gościnne - Stado Ogierów SP, tel. (082) 576 21 00, 576-38-93
punktor Krasnystaw - Schronisko PTSM, ul. Piłsudskiego 21, tel. (082) 576-28-08
punktor Krasnystaw - Szkolne Schronisko Młodzieżowe (sezonowe), ul. Sobieskiego 3, tel. (082) 576 30 65

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Wirtualny spacer.       Autor:  Artur      Data:  2012-12-14 09:36:11
    Zapraszam do obejrzenia wirtualnego spaceru po zamku w Krupem, który jest częścią pracy inżynierskiej:     Http://pano.paranoja.us
  • Zamek Krupe       Autor:  Korab      Data:  2011-07-10 21:51:37
    DO admina strony...prosze zaktualizować informacje i opis zamku w Krupym,bo te niesa aktualne od 10 lat.Jak i foty.Rewitalizacju dworku obok zamku itp ,polecam,parking,sklep etc...
  • spacer       Autor:  Pyśka      Data:  2011-05-08 17:11:08
    dnia 8 05 2011 odwiedziłam to miejsce ze swoją rodzinką



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej