NIEDRZWICA DUŻA ¤ Przebudowane fortalicjum szlacheckie ¤
Zdjęcia
Ocena
Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
ie wspomniany w żadnych dotychczasowych inwentaryzacjach zabytków dwór w Niedrzwicy Dużej leży w północno-wschodniej części wsi. Część ta określana jest przez mieszkańców Niedrzwicy jako Górki – taką nazwę nosi również ulica okalająca pagórek na którym stoi dwór. Do dziś dobrze widoczny jest obronny kontekst założenia – dwór jest położony na wzniesieniu otoczonym rzeczką Nędznicą od strony północno-zachodniej i stawami od strony południowej i wschodniej. Od północy do dziś istnieje tylko nieznaczne zagłębienie terenu – być może i tam była niegdyś fosa.
Pierwotny kształt dworu znamy dzięki inwentarzom z XVII wieku, znajdującym się w Księgach Grodzkich Lubelskich. Wiadomo, ze był to dwór na planie prostokąta z bocznym alkierzem, dwukondygnacjowy, trójdzielny w dolnej kondygnacji, dwutraktowy z sienią na osi, w górnej kondygnacji jednoprzestrzenny (górna kondygnacja była zapewne czymś w rodzaju poddasza – znajdującą się tam izbę oświetlało tylko jedno okno). W lewym trakcie dolnej kondygnacji znajdowała się izba o 4 oknach z izbą boczną o 2 oknach, apteczka o jednym oknie, pokoik o jednym oknie, z boku znajdował się alkierz o 3 oknach. W prawym trakcie znajdowała się izba o 4 oknach i spiżarnia o 2 oknach. W sieni były 4 okna. Cały dwór był kryty gontem i ogrzewany zielonymi piecami kaflowymi.
System obronny dworu, oprócz widocznych do dziś stawów otaczających pagórek stanowiła dębowa ostrężyna z krytymi gontem wrotami.
Zachowany do dzisiaj dwór składa się z trzech zasadniczych części: środkowej parterowe, będącej pozostałością starego dworu, piętrowe od strony północno-wschodniej, wzniesionej (lub tylko przebudowanej) w I poł. XIX wieku oraz narożnej wieży z przylegającą do niej klatką schodową z tego samego okresu, po stronie południowej. Środkowa część dworu ma najgrubsze ściany – grubości ok. 80 cm – i kolebkowe sklepienia. Z zewnątrz ta część dworu jest zupełnie pozbawiona dekoracji architektonicznej. Część północno-wschodnia jest piętrowa, z głównym wejściem od północy, w postaci ganku umieszczonego w ściętym narożniku, z loggią-tarasem na piętrze. Na zewnętrznych ścianach tej części zachowała się dekoracja architektoniczna – w klasycyzujących formach – proste obramienia okien, boniowania ścian i fryz z tryglifami pod gzymsem koronującym. Od strony wschodniej do tej części dobudowano ostatnio jeden trakt pomieszczeń – bez zbytniej dbałości o formy zewnętrzne. Do 2001 roku na miejscu nowo dobudowanej części istniały wąskie ceglane fundamenty – być może tarasu. Całkowicie dziewiętnastowieczną dekorację ma również wieża: sześcioboczna dolna kondygnacja jest boniowana, zaś górna okrągła jest zwieńczona neogotyckim fryzem arkadkowym. Być może wieża jest przebudowanym wzmiankowanym w inwentarzach alkierzem – mógłby na to wskazywać zwłaszcza sześcioboczny kształt dolnej kondygnacji – typowy dla narożnych alkierzy w ok. 1600 roku. Pod środkowa, najstarszą częścią dworu znajdują się obszerne piwnice – ceglane, sklepione kolebkowo – o planie nie pokrywającym się z planem obecnego dworu, co może sugerować, że są od niego starsze i pochodzą z siedziby jeszcze wcześniejszej. Od strony zachodniej w latach sześćdziesiątych dobudowano wiatę na sprzęty rolnicze, która zasłania widok na najstarszą część dworu.
Przy dworze – po jego zachodniej stronie – znajduje się nowszy budynek gospodarczy. Kilkadziesiąt metrów na północny zachód zachowały się pozostałości dziewiętnastowiecznej bramy wjazdowej – cztery murowane słupy przykryte daszkami. Przed bramą znajduję się jeszcze niewielki budynek podworski. Z okazałego niegdyś ogrodu, częściowo regularnego, a częściowo angielskiego, do dziś pozostały jedynie zarośnięte stawy i kilka starych drzew – większość dzisiaj istniejącego dokoła dworu drzewostanu jest dużo młodsza. Przy drogach dojazdowych do dworu od zachodu i południa na rozstajach stoją krzyże – nowe, ale z pewnością na miejscu starszych.
Historia
eren obecnej Niedrzwicy był zasiedlony przez ludzi już od czasów neolitu, ale sama wieś Niedrzwica pojawia się w źródłach pisanych dopiero w 1417 roku.
Zachowany dwór obronny powstał w XVI wieku, ale jakaś siedziba obronna mogła tam istnieć już w XV wieku. Niedrzwica Duża nazywała się wtedy Niedrzwicą Mniejszą (Nyedrvica Minor). Nazwę "Większa" lub "Duża" przejęła dopiero w XVIII wieku – od tego samego czasu
druga Niedrzwica, wcześniej określana jako "Wielka" uzyskała nazwę "Kościelna", która pozostała do dziś.
1586 – wzmiankowany dwór – zapewne jego pozostałość stanowią piwnice pod obecnym dworem, a być może również środkowa, parterowa część
1600 – właścicielem Niedrzwicy był Jan Niedrzwicki
1614 – wieś była własnością Mikołaja Strusia
1730 – dwór wymagał remontu
pocz. XIX wieku – prawdopodobny czas rozbudowy starszego dworu przez Mariannę z Kownackich Dłuską – rozbudowa musiała nastąpić przed 1866 rokiem – z tego czasu pochodzi plan dóbr Niedrzwica, przechowywany w Archiwum Państwowym w Lublinie – jest na nim dobrze widoczny dwór w kształcie podobnym do obecnego
2001-2003 – rozbudowa od strony wschodniej, z częściowym zniszczeniem starszych fundamentów
Wstęp
Dwór i jego otoczenie jest własnością prywatną. Wstęp tylko za zgodą właściciela.
Położenie i dojazd
Centralno-zachodnia cześć woj. lubelskiego. 19 km na południowy zachód od Lublina, 26 km na północny wschód od Krasnika. Zobacz na mapie.
Niedrzwica Duża przy drodze krajowej nr 19. Dwór położony jest w północno-wschodniej części wsi, pomiędzy ulicami Górki i Zamkową, ok. 1 km na wschód od drogi krajowej nr 19. Dojechać można od drogi nr 19 – jadąc od strony Lublina należy tuż za wiaduktem nad linia kolejową skręcić w lewo, następnie pojechać drogą żużlową wzdłuż torów i dalej prosto – droga prowadzi prosto do dworu. Można też dojechać inaczej: z drogi nr 19 skręcić w Niedrzwicy w kierunku Bychawy i po przejechaniu ok. 100 m w lego, w kierunku Osmolic. Potem cały czas prosto ok. 1,5 km drogą częściowi żużlową, a częściowo asfaltową, ta droga prowadzi również prosto do dworu.
Czas
Pobieżne obejrzenie dworu i otoczenia zajmuje ok. 10 min. Dojazd z drogi krajowej nr 19 – w zależności od wybranej drogi 5-10 min.
Noclegi
W samej Niedrzwicy nie ma miejsc noclegowych, ale jest ich wiele w najbliższych okolicach Lublina i w samym mieście.
Bibliografia
Dzieje Lubelszczyzny t. IV, Osady zaginione i o zmienionych nazwach historycznego województwa lubelskiego, opr. S. Wojciechowski, A. Sochacka, R. Szczygieł, warszawa 1986.
Galecka Marzena, Dwór w Niedrzwicy Dużej – historia zapomnianej rezydencji, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” r. 2004, s. 187-189.
Rolska-Boruch Irena, Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Lublin 1999.
Zdjęcia
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.
Zdjęcia wykonane: wiosną 2005
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Dwór Dłuskich w Niedrzwicy Dużej Autor: Piotr Data: 2011-06-23 23:20:59
W czerwcu 2011 wygląda to bardziej tragicznie.Cały teren dworu jest obstawiony przez ule,jakby pszczoły miały by być straszakiem na ciekawskich koneserów zabytków.
petycja narodowa dla dobra naszej ojczyzny Autor: parenska-masselon danuta Data: 2010-12-10 15:58:27
-
-----Message transféré ----
À :informacja.kielce@solidarnosc.org.pl
À :region@solidarnosc.zgora.pl
objet : NIE POZWÓLMY ZNIEWAŻAĆ NASZEJ OJCZYZNY !
PETITION ON GERMAN CONCENTRATION CAMPS
PODPISZMY TĘ PETYCJĘ , BY ZATRZYMAĆ LAWINĘ DZIAŁAŃ SZKALUJĄCYCH POLSKĘ !
Proszę, zmobilizujcie Waszych Bliskich, Waszych Przyjaciół i Wszystkich, którym
na sercu leży nasza godność narodowa, by dać świadectwo prawdzie i
ażeby uzyskać ten konieczny milion podpisów !
(nawet pięć milionów)
zobacz
http://www.thekf.org/events/news/petition/
oraz załącznik "bibułę"
Pozdrowienia
Danuta
P.S. Tytułem przykładu podaję:
Piotr Michalski : << Mam 11 lat i tez chce zlozyc podpis, bo slyszalem jak w TV kanadyjskiej mowiono: "Polish Concentration Camps" >>
Canada Ontario
strona 466, kolumna środkowa, 9 pozycja od dołu,
Pani,ktora również podpisała tę petycję.
zila geller, Individual
haifa-israel .
lub strona 501, kolumna środkowa, 8 pozycja od dołu
Pan
YORAM SHRAYER, Individual
Hajfa, Izrael
Faire suivre SVP
Przypadkiem dowiedziałem się że taki zabytek znajduje się w tej miejscowości. Długo szukałem jak go zobaczyć. Myślę że to wielki wstyd dla wójta tej gminy że nie ma żadnych konkretnych informacji na stronie UG ani żadnego znaku w centrum miejscowości jak go zwiedzić. Szkoda że samorządowcy myślą tylko o dietach a nie o zabytkach
ie wspomniany w żadnych dotychczasowych inwentaryzacjach zabytków dwór w Niedrzwicy Dużej leży w północno-wschodniej części wsi. Część ta określana jest przez mieszkańców Niedrzwicy jako Górki – taką nazwę nosi również ulica okalająca pagórek na którym stoi dwór. Do dziś dobrze widoczny jest obronny kontekst założenia – dwór jest położony na wzniesieniu otoczonym rzeczką Nędznicą od strony północno-zachodniej i stawami od strony południowej i wschodniej. Od północy do dziś istnieje tylko nieznaczne zagłębienie terenu – być może i tam była niegdyś fosa.
Pierwotny kształt dworu znamy dzięki inwentarzom z XVII wieku, znajdującym się w Księgach Grodzkich Lubelskich. Wiadomo, ze był to dwór na planie prostokąta z bocznym alkierzem, dwukondygnacjowy, trójdzielny w dolnej kondygnacji, dwutraktowy z sienią na osi, w górnej kondygnacji jednoprzestrzenny (górna kondygnacja była zapewne czymś w rodzaju poddasza – znajdującą się tam izbę oświetlało tylko jedno okno). W lewym trakcie dolnej kondygnacji znajdowała się izba o 4 oknach z izbą boczną o 2 oknach, apteczka o jednym oknie, pokoik o jednym oknie, z boku znajdował się alkierz o 3 oknach. W prawym trakcie znajdowała się izba o 4 oknach i spiżarnia o 2 oknach. W sieni były 4 okna. Cały dwór był kryty gontem i ogrzewany zielonymi piecami kaflowymi. 
eren obecnej Niedrzwicy był zasiedlony przez ludzi już od czasów neolitu, ale sama wieś Niedrzwica pojawia się w źródłach pisanych dopiero w 1417 roku.
Zachowany dwór obronny powstał w XVI wieku, ale jakaś siedziba obronna mogła tam istnieć już w XV wieku. Niedrzwica Duża nazywała się wtedy Niedrzwicą Mniejszą (Nyedrvica Minor). Nazwę "Większa" lub "Duża" przejęła dopiero w XVIII wieku – od tego samego czasu
druga Niedrzwica, wcześniej określana jako "Wielka" uzyskała nazwę "Kościelna", która pozostała do dziś.
