Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
 ałkiem nieźle zachowane (w porównianiu do innych zamków na Jurze) ruiny zamku książęcego, będącego następnie siedzibą biskupów krakowskich, którego niestety nie miałem okazji zwiedzić. Po 2002 roku był udostępniany sporadycznie turystom, jednak szybko go zamknięto na amen. Obecnie jednak po pracach renowacyjnych i utworzeniu platformy widkowej jest ponownie otwarty. Szkoda, że widok z wieży nie jest zbyt atrakcyjny, a przeszklone fragmenty dziedzińca niewypałem, ponieważ z powodu wilgoci nic przez nie nie widać. Na dużą pochwałę zasługuję ostatnia rekonstrukcja mostu zwodzonego.
Zamek ma kształt nieregularny z wysuniętym z przodu małym barbakanem i wieżą bramną zwaną szlachecką z licznymi otworami strzelniczymi (tutaj znajduje się plaftorma widokowa). Wieża miała 5 kondygnacji i była kiedyś zwieńczona barokowym hełmem z latarnią, niestety nic już z tego nie zostało. Ciekawostką jest to, iż barbakan ma podwójny wjazd - dla pieszych oraz dla jeźdzców. Na poziomie wjazdu, zamek otaczał mur, który był tarasem dla artylerii (dzisiaj jest tu już tylko ścieżka). W środku znajdował się dziedziniec wokół, którego stały budynki mieszkalne i gospodarcze dostawione do murów obwodowych. Dziś na bruku widać tam oznaczony okragły kształt, jest to pozostałość pierwotnej wolnostojacej baszty (stołpu).
Warownia położona jest na sztucznej wyspie - dookoła rozpościerały się niegdyś rozlewiska Czarnej Przemszy przypominające ogromne jezioro, które mocno utrudniały próby jej zdobycia. A miała ona charakter wybitnie obronny. W XVII w. chroniło jej bowiem 10 dział (w tym 4 wielkie spiżowe i 2 żelazne), w barbakanie były umieszczone 2 moździeże, a w baszcie 15 hakownic i 4 muszkiety plus broń załogi liczącej około 60 osób. Mury miały 2 metry grubości i podparte były dodatkowo 10 masywnymi szkarpami. W sieni bramy wjazdowej znajdowała się zapadnia na wypadek zdobycia barbakanu. Całość otoczona była nawadnianą fosą i wałem odzielającym zamek od rozlewisk. Wjazd prowadził przez drewniany most zwodzony.
| Plan |  |
Plan zamku wg T. Dębowskiego
Źródło: Leksykon Zamków w Polsce, L. Kajzer, S. Kołodziejski, J. Salm, Arkady 2002
 Rekonstrukcja zamku XVIII-o wiecznego B. Guerquina z 1938 r. Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984
| Historia | |
 rewniany gród w Siewierzu znany jest z wzmianki z roku 1125 r., natomiast drewniany zamek pośród rozlewisk Czarnej Przemszy (osuszonych w XIX w.) istniał na pewno początku XIV w., gdy panował tu książę bytomski Kazimierz II. Po przebudowie budowli przez jego synów Mieszka lub Jerzego w I poł. XIV w. powstał pierwszy murowany zamek złożony ze stołpu (zachowane fundamenty pod ziemią) i budynku mieszkalnego otoczonych murem obwodowym.
Ruiny zamku w poł XIX w. Akwarela N. Ordy
1337 r. - od księcia bytomskiego Władysława zamek kupił książę cieszyński Kazimierz I
lata 1359-1368 - zamek był w posiadaniu księcia Bolka II Świdnickiego, który nawet w roku 1367 osobiście przebywał tu wraz ze swoim dworem. Zakłada się że w tym właśnie okresie powstała murowana warownia. Następnie powróciła ona do książąt cieszyńskich. Wiadomo, że zamek składał się wtedy z wieży o średnicy 9 m której fundamenty odkryto pod dziedzińcem i prostokątnego budynku mieszkalnego od strony zachodniej otoczonych murem obwodowym z blankami
Księstwo siewierskie
Biskupi krakowscy tytułowali się księciami siewierskimi. Księstwo to wyodrębniło się z księstwa cieszyńskiego w 1443 r. Na swoim terenie biskupi posiadali sporą autonomię, m.in. własne wojsko, finanse i surowe prawo, które było często egzekwowane przez kata. Słynne jest powiedzenie "Kradnij, zabijaj, ale Siewierz omijaj".
Księstwo siewierskie zostało wcielone do Korony dopiero w 1790 r.
|
1444 r. - zakończono transakcję kupna zamku przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego od księcia cieszyńskiego Wacława I. Nie zdążył go jednak przejąć, ponieważ został podstępnie zdobyty przez księcia raciborskiego Mikołaja, który liczył na spadek po bezdzietnym Wacławie. Biskup wysłał więc do Siewierza wojsko pod wodzą podkomorzego krakowskiego Piotra Szfrańca, ale ten nie zdołał odbić zamku. Dopiero rok później w wyniku podpisanego w Głogowie porozumienia biskup otrzymał zamek. Od tej pory datuje się powstanie niezależnego księstwa siewierskiego
1450 r. - zamek odparł szturm wojsk księcia na Toszku – Przemysława
1452 r. - kolejne próby zdobycia zamku podjął książe opolski Bolko, a rok później ponownie Przemysław, jednak bez rezultatu
lata 1503-1524 - biskup Jan Konarski wzniósł basztę ogniową i pierwsze fortyfikacje ziemne przystosowane do użyca broni palnej
lata 1524-1537 - biskup Piotr Tomicki wyburzył stołp i wybudował od południa nieistniejący już dziś renesansowy gmach w kształcie litery L i podparł go przyporami
Ruiny zamku od strony pólnocno-zachodniej w połowie XIX w. Akwarela T. Chrząńskiego
Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984
1574 r. - biskup Franciszek Krasiński postawił barbakan oraz otoczył zamek dodatkowym pierścieniem tzw. muru parkanowego, tworząc taras dla artylerii
1625 r. - na zamku rozpoczął działalność słynący z surowości Trybunał Siewierski
1655 r. - zamek został zdobyty i ograbiony przez Szwedów. Stacjonował tu także oddział Stefana Czarnieckiego
lata 1681-1689 - właścicielem zamku był biskup Jan Małachowski, przebudował on zamek, powstało skrzydło wschodnie wraz z kaplicą i narożnikiem południowo–wschodnim. Zamek zatracał już wtedy walory obronne, rozwijano skrzydła mieszkalne i funkcje rezydencjonalne. Mimo że opisy mówią o pięknych kaflach i ozdobnych stropach to jak na rezydencję zamek nie był wyposażony zbyt okazale
lata 1720-1732 - kolejną przebudowę przeprowadził biskup Felicjan Szaniawski, m.in. podwyższył wieżę i postawił na niej nie zachowaną barokową kopułę.
1771 r. - podczas Konfederacji Barskiej na zamek przybył Kazimierz Puławski i zamierzał stawić tu opór rosyjskiemu generałowi Drewiczowi
Koniec XVIII w. - na mocy uchwały Sejmu Wiekiego księstwo siewierskie zostało włączone do Korony a zrujnowany zamek opuszczono
lata 1970-75 - w ruinach przeprowadzono prace archeologiczne. Następnie obiekt był zamknięty na stałe
lata 1998-2002 - kolejne prace archeologiczne
2007 r. - rozpoczęto kolejne prace archeologiczne a także adaptacyjne.
2008 r. - na wieży zamkowej utworzona została platforma widokowa i obiekt został regularnie otwarty dla turystów. Następnie zrekonstruowano most zwodzony
"Zamek w Siewierzu" Drzeworyt sztorcowy. Widac tu nieistniejące już południowe skrzydło zamku.
Źródło: Tygodnik ilustrowany z 1859 r.
Opis i historia zostały uaktualnione
dzięki informacjom, nadesłanym przez mgr Artura Roka
Od niedawna zamek jest udostępniany turystom i to bezpłatnie.
Zwiedzanie odbywa się za pośrednictwem Izby Tradycji i Kultury Dawnej w Siewierzu. Chętni powinni udać się do jej siedziby, w zabytkowym budynku przypominającym dworek, zlokalizowanym tuż obok kościoła parafialnego, przy drodze na zamek (ul Kościuszki 5). W dni powszednie zwiedzanie możliwe w godz. 10 - 15. Natomiast w weekendy na zamku od godziny 10 do 18 pełnione są stałe dyżury.
W związku z pracami konserwatorskimi zachodnich murów zwiedzanie może ulec utrudnieniu lub na pewien czas wstrzymaniu.
Centralna część woj. śląskiego. Zachód Jury Krakowsko-Częstochowska, 40 km na południe od Częstochowy. Zobacz na mapie jury lub woj. śląskiego.
Dojazd PKS-em z Będzina, Zawiercia, Częstochowy. Autobusy jeżdżą bardzo często. Zamek znajduje się niedaleko od rynku, trzeba iść w stronę białego kościoła parafialnego. Mijamy go drogą na wprost i po prawej widać warownię.
Od rynku gdzie jest także przystanek PKS idzie się ok. 5 min. Pobieżne oglądnięcie z zewnątrz trwa ok. 10 min.
| Noclegi | |
Siewierz - Gościniec Siewierski, ul. Sportowa 11 tel.
(0...32) 67 42 728, gsm 602 246 028
Siewierz - Hotel - Restauracja "Prestige", ul. 11-go Listopada 17, tel. (0...32) 67 42 723, 67 42 724
Siewierz - Hotel - Restauracja "Podkowa", ul. 11-go Listopada 17, tel. (0...32) 67 41 395
Brudzowice - Hotel - Restauracja "Albatros", ul. Katowicka 10 tel. (0...32) 67 42 382
Borkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Częstochowskiej
Fidura Jolanta - Zamki i inne warownie wyżyny krakowsko-częstochowskiej
Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
Kaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Rogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
|
|
