puste
Autorem całego opisu
i zdjęć jest

Ikonka - zamek
SREBRZYSZCZE
¤ Szlachecki dwór obronny przebudowany w pałac ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku srebrzyszcze

Ocena


Możesz ocenić:
Srebrzyszcze - Szlachecki dwór obronny przebudowany w pałac

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 31
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 26
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera istniejący obecnie pałac w Srebrzyszczu (do lat 80-tych XX wieku Serebryszcze) powstał najprawdopodobniej w XVII wieku. Pierwotnie był to okazały dwór Serebryskich, o którego obronnym charakterze decydowała lokalizacja na wyniesieniu pośród stawów i bagien. Po licznych przebudowach i przekształceniach otoczenia, elementy obronne założenia są dziś niemal niewidoczne, poza stawem przy wjeździe do parku.
Rezydencja króla?
Wg tradycji rodzinnej, przekazywanej przez Lechnickich, serebryski pałac był początkowo zameczkiem myśliwskim Jana III Sobieskiego. Niestety jak dotąd nie są znane żadne źródła, które potwierdzałyby tą informację.
Pałac jest budynkiem murowanym, krytym blachą (do końca XIX wieku gontem), piętrowym, na obszernych, sklepionych piwnicach. Elewacja frontowa – południowa – jest symetryczna, jedenastoosiowa, z wyższym o pół piętra od korpusu trójosiowym pseudoryzalitem i dwuosiowymi, parterowymi alkierzami po bokach. Pseudoryzalit jest zwieńczony trójkątnym tympanonem z okrągłym okienkiem na osi. Okna, poza okienkami trzeciej kondygnacji ryzalitu i okienkiem w tympanonie – są pozbawione obramień. Drzwi wejściowe są obramione grubym półwałkiem. Nad alkierzami znajduje się ślepa murowana balustrada. Elewacje boczne są analogiczne, symetryczne, dwukondygnacyjne, trzyosiowe w dolnych kondygnacjach i jednoosiowe w górnych. Obie zwieńczone trójkątnymi tympanonami z niewielkim otworem w kształcie czwórliścia na osi.
Elewacja ogrodowa – północna jest jedenastoosiowa, podobnie jak frontowa, ale z tą różnicą, że alkierze od ogrodu są jednoosiowe, a trzyosiowe są cofnięte do tyłu ściany korpusu. Na środku tej elewacji jest wydatny ryzalit, trójosiowy, zwieńczony trójkątnym tympanonem. Artykulacja i obramienia okien są tu analogiczne jak w fasadzie południowej, podobnie balustrady nad alkierzami. Przy drzwiach, na osi elewacji znajdują się kamienne schody na planie półokręgu.
Zbiory pałacowe
W pałacu serebryskim nie było nigdy specjalnie obfitych zbiorów, jednak uwagę zwracała kolekcja monet polskich i obcych oraz dość bogata biblioteka, licząca przed II wojną światową ok. 5000 tomów w różnych językach. Ozdobą kolekcji było pierwsze wydanie Encyklopedii Diderota, oprawne w skórę. Książki uległy zniszczeniu podczas I wojny światowej, gdy Rosjanie podpalili je, licząc, ze od nich zajmie się pałac. Pałac uratowano, ale książki zwęgliły się. Ocalała podczas tego pożaru Encyklopedia Diderota, zaginęła podczas II wojny światowej.
Pałac ma wnętrze dwutraktowe, z sienią i kwadratowym salonem od strony ogrodu na osi. Po obu stronach sieni i salonu symetrycznie rozmieszczone po dwa pokoje, w alkierzach po dwa dalsze, mniejsze, prostokątne, zaś od ogrodu po jednym kwadratowym. Pośrodku bocznych części pałacu, pomiędzy alkierzami znajdują się dwie klatki schodowe, z których zachodnia ma zachowane sklepienie krzyżowe. Na piętrze układ pomieszczeń analogiczny jak na parterze, z tą tylko różnicą, że nad sienią i salonem znajduje się wielka sala przez całą szerokość pałacu, o wysokości półtorej kondygnacji. W sieni na dole – w narożnikach od północy oraz w sali na piętrze, pośrodku ścian bocznych, zachowały się kominki z XVIII wieku.
Pierwotnie, jak wynika z rozwarstwienia murów dokonanego w trakcie remontu w latach 70-tych XX wieku, pałac nie miał istniejących obecnie części parterowych. Późniejsze od reszty ścian korpusu są też ściany pokojów od ogrodu, flankujących salon. Same pokoje istniały zapewne od początków pałacu, bowiem w ścianach korytarzyków przy klatkach schodowych znajdują się zamurowane w XVIII wieku przejścia, prowadzące do tych pomieszczeń. Klatki schodowe były wówczas wyodrębnione w bryle budynku jako alkierze, być może wieżowe.
Lochy
Jak niemal w każdym podobnym obiekcie w Polsce, również i w Srebrzyszczu podobno istnieje przejście podziemne z pałacowych piwnic. Według miejscowych podań prowadzi ono aż do chełmskiej katedry.
Cały układ przestrzenny najstarszej części pałacu oraz ascetyczna artykulacja ścian zewnętrznych, pozwala wiązać tą budowlę ze warszawskim środowiskiem architektonicznym tego okresu, pozostającym pod silnym wpływem Tylmana z Gameren
Dookoła pałacu znajduje się park o powierzchni ok. 6 ha, pierwotnie regularny, w typie włoskim, obecnie założenie widoczne tylko częściowo. Zachowały się otaczające park szpalery drzew, poprzeczna aleja i dwa szpalery obrabiające okno widokowe na pola od północy, owalny gazon przy podjeździe do pałacu, staw i rzeczka-fosa. Wycięto zaznaczoną jeszcze na planie publikowanym w Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce aleję na osi pałacu od strony północnej.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku srebrzyszcze
Widok pałacu od południowego zachodu w okresie międzywojennym
Źródło: Aftanazy Roman, Materiały do dziejów rezydencji, t. VI, Dawne województwo bełzkie, ziemia chełmska województwa ruskiego, Warszawa 1989.


Plan

Powrót na górę

Plan zamku srebrzyszcze
Plan pałacu
Źródło: Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t. VIII, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 5, Powiat chełmski, Warszawa 1968.


Plan zamku srebrzyszcze
Rozwarstwienie murów pałacu (niestety bez opisu)
Źródło: E. Kotyłło, Serebryszcze – pałac. Stratygrafia i analiza architektoniczna obiektu i prace projektowe dla opracowania projektu architektonicznego odbudowy, Lublin 1977, mps w posiadaniu Szkoły Podstawowej w Srebrzyszczu


Plan zamku srebrzyszcze
Plan parku w Srebrzyszczu
Źródło: Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t. VIII, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 5, Powiat chełmski, Warszawa 1968.


Rekonstrukcja


Rekonstrukcja lub stary widok zamku srebrzyszcze
Hipotetyczna rekonstrukcja wyglądu pałacu w XVIII w. Jak widać alkierze są tu piętrowe, a dziś parterowe
Źródło: E. Kotyłło, Serebryszcze – pałac. Stratygrafia i analiza architektoniczna obiektu i prace projektowe dla opracowania projektu architektonicznego odbudowy, Lublin 1977, mps w posiadaniu Szkoły Podstawowej w Srebrzyszczu.


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera początki obecnego pałacu w Srebrzyszczu sięgają XVII wieku, gdy wzniesiono obronną siedzibę rodu Serebryskich herbu Korczak. Wieś ta od XV wieku stanowiła w połowie własność Serebryskich, w połowie zaś królewską
punktorII poł. XVII wieku – budowa murowanego piętrowego dworu Serebryskich, położonego na wzgórzu i otoczonego fosą oraz bagnami. Właścicielami drugiej części byli wówczas Krasińscy
punktor1691 r. – wzmiankowany jest też drewniany dwór w drugiej części wsi, należący do Jana Węglińskiego (Węgleńskiego). 11 lat później przejął go Jan Serebryski
punktor1714-1751 r. – właścicielami części wsi byli Jasieńscy
punktor1739 r. – część Serebryszcza nabył Józef Łopuski herbu Ślepowron, który ufundował tu drewnianą cerkiew
punktor lata 1751-1758 – Łopuscy rozbudowali dwór obronny w pałac, prawdopodobnie wg projektu Pawła Antoniego Fontany, nadwornego architekta Sanguszków. Dobudowano istniejące do dziś alkierze po obu stronach klatek schodowych
punktor1768 r. – sejm potwierdził prawo dziedziczenia całej wsi przez Antoniego Franciszka Łopuskiego, syna Józefa
punktorpocz. XIX wieku – częste zmiany właścicieli wsi, m.in. A. Grothus, J. Grabowska Sokołowska, J. Borucki. Stan pałacu znacznie się pogorszył
punktor1870 r. – Serebryszcze nabył Klemens Lechnicki h. Zadora, powstaniec z 1863 roku. Wieś stanowiła posag jego małżonki, Karoliny Zawadzkiej
punktorlata międzywojenne – właścicielem pałacu został Felicjan Kajetan Lechnicki, poseł na Sejm RP i senator
punktorpo 1945 r. – pałac będący własnością miejscowej RSP popadał stopniowo w coraz większą ruinę
punktorlata 70-te XX w. – RSP rozpoczyna remont pałacu, ostatecznie ukończony przez gminę. Z niewiadomych przyczyn zmieniono w stosunku do stanu poprzedniego kształt dachu nad korpusem pałacu, jednocześnie podwyższając obniżone w trakcie powojennego remontu ściany i okna korpusu w fasadzie południowej
punktorlata 80-te XX w. – pałac przeznaczono na siedzibę szkoły podstawowej

Rekonstrukcja lub stary widok zamku srebrzyszcze
Elewacja ogrodowa w 1945 r.
Źródło: : E. Kotyłło, Serebryszcze – pałac. Stratygrafia i analiza architektoniczna obiektu i prace projektowe dla opracowania projektu architektonicznego odbudowy, Lublin 1977, mps w posiadaniu Szkoły Podstawowej w Srebrzyszczu.


Wstęp

W budynku mieści się szkoła podstawowa. W godzinach pracy szkoły wstęp możliwy za zgodą dyrekcji.

Położenie i dojazd


Wschodnia cześć woj. lubelskiego. 5 km na północny wschód od Chełma, ok. 1 km od drogi krajowej nr 12 prowadzącej do przejścia granicznego w Dorohusku. Zobacz na mapie.
Jadąc z Chełma w kierunku na Dorohusk należy przed cementownią skręcić w lewo, droga na Srebrzyszcze jest oznakowana. Tą drogą należy jechać prosto – prowadzi pod sam pałac. Z Chełma do Srebrzyszcza dojechać można również autobusami komunikacji miejskiej – pod sam pałac dojeżdża linia nr 10.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.159673°,  E 23.553774°
format DM (stopnie, minuty):   N 51° 9.58038',  E 23° 33.22644'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51° 09' 34.82'',  E 23° 33' 13.59''


Czas


Dojazd z centrum Chełma ok. 10-20 minut. Pobieżny ogląd pałacu i parku zajmuje ok. 15 minut.

Bibliografia



punktorAftanazy Roman, Materiały do dziejów rezydencji, t. VI, Dawne województwo bełzkie, ziemia chełmska województwa ruskiego, Warszawa 1989.
punktorBetlej Andrzej, Paweł Giżycki SJ. Architekt polski XVIII wieku, Kraków 2003.
punktorKatalog Zabytków Sztuki w Polsce t. VIII, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 5, Powiat chełmski, Warszawa 1968.
punktorKotyłło E., Serebryszcze – pałac. Stratygrafia i analiza architektoniczna obiektu i prace projektowe dla opracowania projektu architektonicznego odbudowy, Lublin 1977, mps w posiadaniu Szkoły Podstawowej w Srebrzyszczu.
punktorRolska-Boruch Irena, Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Lublin 1999.

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.


Zdjęcie nr 9 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 11 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 10 zamku srebrzyszcze
Zdjęcie nr 13 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 12 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 20 zamku srebrzyszcze
Zdjęcie nr 21 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 19 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 23 zamku srebrzyszcze
Zdjęcie nr 16 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 14 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 15 zamku srebrzyszcze
Zdjęcie nr 17 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 29 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 30 zamku srebrzyszcze
Zdjęcie nr 22 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 24 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 25 zamku srebrzyszcze
Zdjęcie nr 26 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 27 zamku srebrzyszcze Zdjęcie nr 31 zamku srebrzyszcze
Zdjęcia wykonane: latem 2005



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Google Maps


Noclegi

W samym Srebrzyszczu nie ma miejsc noclegowych, ale jest ich dużo w Chełmie i okolicy.

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Serbryszcze       Autor:  Anna Corless      Data:  2014-07-06 01:46:59
    Jestem corka Teresy Lechnickeij, najmlodszej corki Felicjana. Zyje w Londynie. Bylam w Serebryszczach z matka pare miesiecy przed jej nagla smiercia - wrocila do Serebryszcz po raz pierwszy po 50-tu latach. Przezcie bylo niesamowite i dla mnie i dla niej, moze dlatego je prochy pochowalam na cmentarzu w Chelmie. Serebryszcze dla mnie sa to prawie ostatnie wspomnienia o matce..... Anna Corless
  • Re: Wspomnienia potomków       Autor:   Małgorzata      Data:  2014-04-02 10:21:58
    Niestety nie jestem potomkiem rodziny Lechnickich , ale tak zafacynowała mnie postać Tadeusza Lechnickiego , którego poznałam przy okazji poszukiwania informacji na temat mojego dziadka , który służył w latach 1918 -1922r w 3 Dywizjonie Artylerii Konnej zwanym później Lubelskim .T.Lechnicki był dowódcą 2 baterii tegoż dywizjonu ,którą sam zorganizował.Uczestniczył w wielu bitwach.Został ciężko ranny pod Hrubieszowem .Odznaczony wieloma orderami m in.Virtuti Militari w 1922r.Po wojnie zaangażowany był w osadnictwo wojskowe na Kresach Wschodnich .   Po przejściu w stan spoczynku udzielał się w polityce , zresztą cała rodzina niemal od dziecka brała aktywny udział w walce o odzyskanie niepodległości działąjąc w młodzieżowych organizacjach typu ZET i wielu innych. Jego przyjaciółmi byli m.in.Melchior Wańkowicz i gen.Orlicz-Dreszer . Był ministrem w kilku rządach 20 lecia międzywojennego . Zainteresowanych odsyłam do archiwów , które są teraz naprawdę szeroko dostępne. Ostatni raz został posłem w 1938r. W 1939r jako ppułk.rezerwy walczył m in w obronie Twierdzy Brześć . 29.09.1939r. został ciezko ranny w walkach o Janów Lubelski gdzie zmarł w szpitalu 1.10.1939r.Pochowany w Piaskach.   Uważam , że rodzina Lechnickich była niezwykła i gdybym umiała pisać książki ,to z pewnością bym to zrobiła .Szkoda ,że Chełm   tak mało dba o takie postacie jak rodzina LECHNICKICH .   A to moja pobieżna wiedza na temat pozostałych z rodzństwa Lechnickich:   Felicjan Kajetan ostatni właściciel Serebryszczy poseł i senator   okresu 20 lecia międzywojennego .Jego syn Klemens zginął jako pilot RAF u nad Francją chyba w 1943r.   Zdzisław poseł na sejm zrezygnował z mandatu po uwięzieniu posłów opozycji . Sprzeciwiał się likwidacji cerkwii prawosławneych .Uważam , że jeden z bardziej niedocenionych i nie poznanych wielkich ludzi tamtego okresu. Był aresztowany po wojnie jako " wróg ustroju". Zmarł w Poznaniu w 1959r.   Najmniej wiem o siostrach : Wanda ?! , Marianna podobno słuzyła w artylerii później prowadziła majątek w Olchowcu . Teresa najmłodsza wyjechała szczęśliwie na zachód w 1941r. Działała w organizacji Polonijnej . W 1989r była w delegacji , która przywiozła insygnia władzy do Polski z emigracji.Zmarła w w1994r. Pochowana jest w Chełmie .
  • Re: Jednak Serebryszcze       Autor:  Tutejsza      Data:  2014-01-27 16:04:55
    Również pamiętam tę pierwszą nazwę i uważam, że zmiana była błędem. Pozdrawiam wszystkich z okolic :))) Piękny pałac!



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej