Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
 uż sama nazwa tej wsi pod Chełmem jest wymowna. Stołp to wolno stojąca wieża obronna. Stoi ona tu na niewielkim sztucznym wzgórzu obok małego jeziorka zasilanego wodą ze źródła uważanego dawniej za lecznicze. Na szczęście ci którzy wytyczyli tu główna drogę do Chełma od zachodu nie zburzyli wieży tylko minęli ją o dosłownie 10 m, ale i tak naruszli dawny wygląd okolicy. Obecnie otaczają ją domy i jakiś zakład. Obiekt zbudowany na planie czworoboku o wymiarach 6,3 x 5,7 m ma 17 m wysokości i 3 kondygnacje, ale kiedyś było ich 4 lub 5. Wejście znajdowało się na czwartej kondygnacji, gdzie był główny punkt wieży - kaplica w kształcie krzyża greckiego o glazurowanej podłodze. Ciekawostką jest to, iż na zewnątrz wieża jest kwadratowa a wewnątrz okrągła.
Obecne wnikliwe badania wieży rzuciły nieco więcej światła na jej charakter i wykorzystanie w średniowieczu. Okazuje się, że wbrew starszym informacjom nie ma ona nic wspólnego z zamkiem czy grodem. Wykluczono całkowicie funkcje obronne obiektu, który prawdopodobnie był małym klasztorem - samotnią dla kilku zakonników. Bezpieczeństwo zapewniał im zamek w Chełmie. Otwory w wieży nie były strzelnicami, niegdyś wypełniały je witraże. Przy wieży odkryto kamienny cokół. Stał na nim duży budynek przylegający do południowej ściany wieży. Z kolei od zachodu odsłonięto bale, które tworzyły pomost prowadzący do pobliskiego źródełka, bedącego niegdyś pogańskim miejscem kultowym. Od dawien dawna miało ono cudowne właściwości, do dzisiaj jeszcze bije, choć znacznie słabiej niż kiedyś.
W fachowych kręgach wiele się ostatnio mówi o Stołpiu, ponieważ w kraju nie ma drugiego podobnego obiektu. Przypuszcza się, że rodowodu wieży należy szukać w kulturze bizantyjskiej. Jest to najstarszy polski zabytek po prawej stronie Wisły.
Ze względu na starsze publikacje oraz chęć przybliżenia tej dotychczas niedocenianej atrakcji turystycznej, opis ten pozostanie na tej stronie, mimo że nie wiążę się bezpośrednio z zamkiem.
| Historia |  |
zięki analizie węgla C14 ustalono, że wieża powstała w poł. XII wieku. Zbudowano ją z grubo ciosanego zlepieńca wapienno-piaskowego. Koniec wieży nastąpił w 1270 roku (+/- 30 lat). Obiekt spalili więc z pewnością Tatarzy. Nigdy nie został już odbudowany.
W 1945 r. stan wieży został nadwątlony, a odrestaurowano ją 3 lata później.
Być może wkrótce dowiemy się więcej informacji o dawnych dziejach tego tajemniczego miejsca. Pierwsze badania wieży prowadzono już w XIX wieku, następne w latach 70-tych XX wieku. Od 2004 roku wykopaliskami kieruje prof. Andrzej Buko.
Widok wieży w II poł. XIX w. wg N. Ordy
Wolny
Wschodnia cześć woj. lubelskiego. 15 km na zachód od Chełma. Zobacz na mapie.
PKS-em lub busem z Chełma lub PKS-em/busem jadącym do Chełma np. z Lublina, jeżdżą bardzo często. Wieża stoi tuż przy drodze po prawej stronie jadąc do Chełma. Samochód można zaparkować przy bocznej drodze, kilkadziesiąt m dalej.
| Czas | |
Przystanek PKS jest nie daleko od wieży. Pobieżne oglądnięcie zajmuje ok. 5 min.
Chełm - Schronisko Młodzieżowe PTSM, ul. Czarnieckiego 8, tel. (0...82) 564 00 22
Chełm - Pokoje gościnne "Kumowa Dolina", ul. Podgórze 47, tel. (0...82) 563 34 08
Chełm - Hotelik "Izabella", ul. Hrubieszowska 102, tel. (0...82) 560 31 15
Chałm - Pokoje noclegowe przy PKS, ul. Hutnicza 3, tel. (0...82) 565 06 34
|
|
