Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
 iewiele można napisać o zamku Trzewlin w Wielkiej Wsi nad Dunajcem, którego resztki stoją na tzw. Panieńskiej Górze. Zachował się tylko mały fragment fundamentów muru obwodowego na zboczu wschodnim, reszta jest skryta pod ziemią.
Niektórzy badacze uważali, iż zamek ten nie został nigdy ukończony, jednak przeczy temu fakt pojawiania się na kartach historii wielu panów piszących się "z Trzewlina".
Zarośnięte obecnie roślinnością wzgórze zamkowe podzielone jest na dwie części oddzielone głęboką na 8 m fosą, która otaczała warownię od południa i zachodu. Na jednej części znajdował się zamek górny o wymiarach około 40 x 40 m a na drugiej również ufortyfikowane przedzamcze, przez które prowadził wjazd do zamku. Obecnie na miejscu zamku górnego postawiono wielki krzyż, odbywają się tu bowiem procesje.
Polskie amazonki
Z Górą Panieńską związana jest legenda o polskich amazonkach walczących z mężami. W II poł. XI w. Bolesław Śmiały dwukrotnie wyruszał z interwencją do Kijowa aby zapewnić tron spokrewnionemu ze sobą księciu ruskiemu Izasławowi. Gdy jego wojska zmuszone były zatrzymać się tam na dwa lata, zniecierpliwione żony rycerzy poznajdywały sobie kochanków. Gdy wieść ta dotarła do Kijowa, wielu rycerzy wyruszyło do domu ukarać żony. Król zaocznie skazał zarówno dezerterujących jak i ich niewierne żony. Zagrożone śmiercią kobiety wraz z kochankami uciekły do Wojnicza, gdzie uzbrojone w miecze, topory i łuki broniły się rozpaczliwie w szańcu utworzonym na pobliskiej górze. W końcu jednak uległy rycerstwu i zostały surowo ukarane.
Górę na której toczono walki nazwano "Górą Panieńską", a kilka wieków później doceniono obronność tego miejsca i postawiono tam zamek.
|
Źródło: Grodziska i zamczyska woj. tarnowskiego, Maciej Szope, Tarnów 1981
| Historia |  |
 owstanie zamku datuje się na połowę XIV wieku. Jako fundatora wymienia się kasztelana czchowskiego Andrzeja Rawicza herbu Półkozic, ponieważ jego pasierb w 1386 r. tutułował się już Mściwój z Trzewlina herbu Rawa. W XV w. okolica była w rękach Półkoziców. Później ród ten używał nazwisk Trzewlińscy i Wielowiejscy. Czy jednak długo zamieszkiwali oni ten zamek, nie wiadomo, przekazy historyczne praktycznie nic nie mówią o Trzewlinie. Wiadomo że w połowie XVII w. mury warowni zostały rozebrane przez mieszczan z Wojnicza.
W latach 1977-78 pod kierunkiem Macieja Szope przeprowadzono pierwsze prace archeologiczne, które doprowadziły do odkrycia w kilku miejscach muru obwodowego oraz bardzo fragmentarycznych fundamentów zabudowy wewnętrznej. Nie natrafiono na warstwy kulturowe późniejsze niż XV w., także gruz znaleziony w fosach jest bardzo płytki co pozwala wysnuć hipotezę że zamek nigdy nie został ukończony. Przy rozbiórce wysokich ścian zamku powinno go leżeć znacznie więcej.
Wolny
Wschodnia część woj. małopolskiego. 12 km na południowy-zachód od Tarnowa. 3 km na południe od Wojnicza. Zobacz na mapie.
Pociągiem można dojechać tylko do Tarnowa. Dalej PKS-em. Na Panieńska Górę prowadzą dwa wejścia oznaczone niebieskimi szlakami. Patrząc od strony Tarnowa, obydwa rozpoczynają się po prawej stronie głównej drogi za centrum wsi. Wejścia oddalone są od siebie o kilkaset metrów, ważne aby wchodzić i schodzić tym pierwszym. Drugi jest bowiem bardzo uciążliwy bo zarośnięty krzakami. Jadąc samochodem można zatrzymać się przy bocznej drodze, którą prowadzi szlak na Panieńską Górę.
| Czas | |
Na Górę Panieńską wchodzi się ok. 20 min. Pobieżne oglądnięcie wzgórza zamkowego zajmuje: ok. 5 min
Janowice - Ośrodek Wczasowo-Szkoleniowy, tel. (0...14) 679 90 08
Olszyny, Roztoka n/Dunajcem - "Biała Róża", tel. (0...14) 665 31 21
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Szope Maciej - Grodziska i zamczyska województwa tarnowskiego
Leńczyk Gabriel - Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski
Marszałek Juliusz - Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach
Moskal Krzysztof - "Zamki w dziejach Polski i Słowacji między Wisłą a Hornadem" tom 1 i 2
|
|
