Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Schemtyczny plan reliktów dworu
Źródło: Grodziska i zamczyska woj. tarnowskiego, Maciej Szope, Tarnów 1981
| Historia |  |
 o dziejów obiektu bardzo trudno dotrzeć, jest on jednak wspominany w literaturze historycznej. Zbudował go albo sam hetman Jan Tarnowski herbu Leliwa na początku XVI w., ewentualnie rozbudował istniejący dworek swoich rodziców, ponieważ okolica była wianem jego matki Barbary z Rożnowa. Był to dwór obronny położony na wzgórzu z przynajmniej jedną wieżą.
1556 r. - we dworze hetmana odbyło się zebranie jego zwolenników, na którym spisano postulaty reform religijnych na przyszły sejm. Obejmowały one m.in.: małżeństwo ksieży, komunię pod dwoma postaciami, mszę po polsku. Była to odpowiedź na daleko bardziej radykalne postulaty synodu duchownego reformatów z Łowicza.
Siedziba hetmana
Fortalicjum w Wiewiórce znane jest głównie z tego, że było ulubioną rezydencją hetmana wielkiego, wojewody ruskiego oraz kasztelana wojnickiego i krakowskiego Jana Tarnowskiego.
Do dzisiaj zachowała się cała korespondencja jaką prowadził hetman i aż 23 listy zostały wysłane z Wiewiórki. Dla porównania z Tarnowa tylko 5. Wśród adresatów byli m.in.: król Zygmunt August, królowa Bona, książę pruski Albrecht, kardynał A. Farnese, biskup warmiński S. Hozjusz, biskup chełmski J. Dantysek, szwajcarski reformator religijny J. Kalwin, podkanclerzy J. Przerębski. Na dworze w Wiewiórce bywało wielu ważnych ludzi polityki i kultury XVI-wiecznej Polski bowiem Jan Tarnowski był bardzo możną, wpływową i popularną osobistością szanowaną zarówno przez katolików jak i innowierców.
|
W tym samym roku w fortalicjum wiewióreckim schronił się słynny poeta i zwolennik reformacji Andrzej Frycz Modrzewski, wyrzucony pod naciskiem nuncjusza papieskiego Lippomana z dworu Wolborskiego bp Drohojewskiego.
1561 r. - do Wiewiórki przebył brat nuncjusza papieskiego Bongiovanni w celu nakłonienia hetmana do całkowitego zerwania z reformacją. Niestety był on już chory i wkrótce potem zmarł. Wiewiórkę odwiedziło następnie wielu protestantów próbujących nakłonić rodzinę hetmana do zaniechania katolickiego pochówku co im sie nie udało.
Fortalicjum jak i resztę majątku odziedziczył po hetmanie jego jedyny syn Jan Krzysztof Tarnowski
1567 r. - po śmierci Jana Krzysztofa dwór przeszedł w ręce jego siostry Zofii, która wyszła za Konstantego Wasyla Ostrogskiego. Tytułowała się hrabią na Tarnowie ale na swą główną rezydencję wybrała Wiewiórkę
1570 r. - Tarnów został najechany przez wojska starszej linii Tarnowskich, którzy nie pogodzili się z przejęciem ich gniazda rodowego przez Ostrogskich. Konstanty Wasyl Ostrogski, który zarządzał zamkiem tarnowskim nie miał wystarczająco licznych oddziałów i podczas szturmu na zamek przebywał wraz ciężarną żoną w bardzo dobrze ufortyfikowanym dworze wiewióreckim
ok. 1650 r. - Wiewiórka była siedzibą wojewody krakowskiego Władysława Dominika Zasławskiego Ostrogskiego, znanego z haniebnej ucieczki spod Piławiec w roku 1648
Dalsze losy fortalicjum nie są mi znane, ale wiadomo że również Zasławscy - Ostrogscy bardzo lubili tu przebywać
1961 r. - przeprowadzono niewielkie prace archeologiczne. Odkryto resztki ceramiki i kaflów piecowych, które datowano na XV w. Od strony zachodniej stwierdzono istnienie wału ziemnego, po którym dziś już nie ma śladu. Narożnik południowo zachodni jest rozleglejszy niż pozostałe dlatego tutaj umiejscawia się wieżę.
Wolny
Zachodnia część woj. podkarpackiego. 5 km na północny-wschód od Dębicy. Zobacz na mapie.
Dojazd PKS-em z Dębicy. Wzgórze na którym stał dwór znajduje się po prawej stronie wsi, 300 m od drogi z Dębicy na Radomyśl Wielki.
Szope Maciej - Grodziska i zamczyska województwa tarnowskiego
Praca zbiorowa - Przemiany architektury rezydencjonalnej w XV-XVIII wieku na terenie dawnego województwa sandomierskiego
|
|
eden z najwspanialszych polskich dworów renesansowych
