puste
Telefon kontaktowy
punktorZamek/muzeum,
tel. (014) 612 85 89
punktorInf. turys. w Bochni,
tel. (014) 612 20 50

Ikonka - zamek
NOWY WIŚNICZ
¤ Bastionowy zamek magnacki ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku wisnicz

Ocena


Możesz ocenić:
Nowy Wiśnicz - Bastionowy zamek magnacki

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 371
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4 na 5. Głosowało osób: 314
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera potężny zamek wiśnicki stoi na zalesionym wzgórzu nad rzeką Leksandrówką, tuż pod miastem Nowy Wiśnicz, choć na terenie wsi Stary Wiśnicz.
Podsłuchy
Wydaje się, że właściciele zamku cierpieli na manię podsłuchiwania. Jedna z komnat przy kaplicy zamkowej jest tak skonstruowana, że będąc w jednym jej kącie można doskonale słyszeć nawet bardzo cichą rozmowę w przeciwległym kącie. Podobno za Kmitów sala ta była wykorzystywana do spowiedzi. Gdy więc przy konfesjonale była małżonka, sam Kmita siedział w drugim kącie i słyszał jej spowiedź. Z kolei Lubomirscy pod salą, w której przebywało wojsko zbudowali małe pomieszczenie do podsłuchiwania. Siedzący tam człowiek donosił swojemu panu o wszystkich niepokojących rozmowach prowadzonych przez żołnierzy.
Na zewnętrzny dziedziniec wchodzi się przez piękną bramę wjazdową, chronioną z obu stron bastionami. Zamek ma ciekawy nieregularny kształt zawdzięczający go pięciu wieżom i kilku dobudówkom. W narożach stoją trzy okrągłe wieże + jedna do połowy czworoboczna a wyżej ośmioboczna z różnymi kopułami, natomiast piąta - kwadratowa znajduje się we frontowej elewacji. Mimo że całość robi wrażenie wielkiej gabarytowo bryły (trudno ją objąć obiektywem), wewnętrzny dziedziniec jest zaskakująco mały. Utworzono w nim trzykondygnacyjną loggię. Wnętrza zamku, które ogląda się z przewodnikiem nie są jeszcze odpowiednio wyposażone. Oprócz sarkofagu Lubomirskiego, kaplicy z malowidłami ściennymi i marmurowych portali znajdują się tu makiety największych zamków na południu kraju oraz kolekcja obrazów w wielkiej sali balowej, niestety złożona z kopii. Z balkonu rozciąga się ładny widok na całą okolicę. Na dziedzińcu zewnętrznym oprócz głębokiej na 36 m studni i kilku armat, przy murze kurtynowych stoją odnowione budynki, w których niedawno otworzono hotel "Kmita". Nadal jednak nie rozstrzygnięta została kwestia własności zamku, do którego pretensje roszczą sobie potomkowie Lubomirskich i lokalne władze. Oby sprawa wyjaśniła się szybko i ten jeden z najpiękniejszych zabytków Małopolski w pełni odzyskał swą dawną świetność.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku wisnicz
Rynek i zamek wiśnicki na pocztówce z roku 1910


Plan



1 - barokowa brama wejściowa, 2 - dziedziniec z arkadową loggią, 3 - kaplica, 4 - bastiony, 5 - wieże, 6 - kurtyny z kazamatami i budynkami dla załogi, 7 - budynek kuchenny "Kmitówka"


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera pierwotny zamek w Wiśniczu wzniósł Jan Kmita w II poł. XIV w. Była to niewielka warownia z jedną wieżą, otoczona palisadą. Dopiero jego syn - Piotr Kmita przebudował ją w czteroskrzydłowy gotycki zamek z 3 basztami otoczy murem. Przed Kmitami cała okolica należała do rycerskiego rodu Gryfitów

Rekonstrukcja lub stary widok zamku wisnicz
Zamek i klasztor karmelitów od północnego zachodu, litografia z rys. N. Ordy, ok. 1860 r.
Źródło: Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej, Marian Kornecki, Kraków 1966


punktor1397 r. - pierwsza wzmianka o zamku w dokumentach
punktorI poł. XVI w. - kolejny Kmita, także Piotr (V) marszałek wielki koronny i wojewoda krakowski, znacznie rozbudował zamek i uczynił z niego znaczącą magnacką rezydencję. Dobudował jedną kondygnację i dwie ryzalitowe wieże, pojawiły się też wtedy renesansowe detale architektoniczne. Wnętrza zostały wyposażone drogimi ozdobami, meblami i obrazami, na zewnątrz zaś utworzono włoskie ogrody
punktor1553 r. - zmarł bezpotomnie Piotr Kmita, jego spadkobiercami została rodzina Barzich
punktor1593 r. - z powodu zaciągniętych pożyczek rodzina Barzich była zmuszona sprzedać zamek Sebastianowi Lubomirskiemu herbu Drużyna, który był starostą dobczyckim, sądeckim, spiskim, lipnickim, kasztelanem małogoskim, wojnickim, burgrabią krakowskim, twórcą potęgi swojego rodu. Dla wygody przejął on bardzo podobny do swojego herb Szreniawa Kmitów - nazywając go "Szreniawa bez krzyża". Zamek otoczył wielkim ogrodem, sam rezydował jednak w Dobczycach
Uzbrojenie zamku
Załoga zamku wiśnickiego w XVII w. była ogromna. Stacjonowało tu 200 konnych dragonów, 400 węgierskich piechurów, rozstawionych było 80 armat. Zgromadzone zapasy żywności wystarczały aż na 3 lata. To wszystko oraz potężne fortyfikacje pozwały odeprzeć praktycznie każdy atak. Jednak podczas najazdu szwedzkiego zamek został poddany bez jednego wystrzału. Nie do końca są jasne okoliczności tego wydarzenia. Czerwoni historycy podkreślali, że Lubomirscy dbając tylko o własny interes, nie chcieli doprowadzić do zniszczenia swej rezydencji. Z drugiej strony wiadomo, że po śmierci Stanisława Lubomirskiego, jego synowie (w tym najstarszy - Aleksander, który odziedziczył zamek) nie traktowali już Wiśnicza jako własnej rezydencji rodowej i w chwili podejścia wojsk szwedzkich wszyscy przebywali gdzieś indziej. Być może załoga nie mając przywódcy był bez szans w starciu z potężną artylerią szwedzką. Oskarżając Lubomirskich o odmowę walki należy pamiętać, że to właśnie marszałek wielki koronny Jerzy Lubomirski wraz ze Stefanem Czarnieckim rozpoczął polską ofensywę, która w końcu doprowadziła do wyparcia Szwedów z Polski. A wracając do Wiśnicza, to mimo poddania się, barbarzyńcy ze Szwecji zniszczyli zamek i wywieźli 150 wozów z kosztownościami i dziełami sztuki.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku wisnicz
"Wnętrze zamku Wiśnickiego" wg Jana Matejki. Kłosy 1871 r.


punktor1613 r. - kolejnym właścicielem zamku został Stanisław Lubomirski, starosta sadecki, spiski, dobczycki, rotmistrz królewski, wojewoda krakowski, późniejszy tryumfator spod Chocimia
punktorod 1615 r. - Lubomirski rozpoczął długotrwałą przebudowę zamku pod kierunkiem architekta Andrea Spezzy, który kończył m.in. kościół w Krakowie na Bielanach. Wtedy to powstała barokowa brama wjazdowa, kaplica, logia na dziedzińcu, niski budynek kuchenny zwany Kmitówką, a istniejące wieże narożne zostały podwyższone. Urządzone w stylu barokowym wnętrza zdobiły dekoracje stiukowe Jana Falconiego oraz malowidła Stanisława Kosteckiego z Krakowa i Włocha Mateuszan Ingermana. Słynna była wiśnicka biblioteka i kolekcja obrazów takich mistrzów jak Rafael, Durer, Tycjan. Zamek Lubomirskich był wtedy uznawany za jeden z najwykwintniej wyposażonych zmaków w Europie. Całość otoczono nowoczesnymi fortyfikacjami bastionowymi na planie pięcioboku wg projektów Spezzy oraz K. Mieroszewskiego. Na każdym bastionie stała wieżyczka obserwacyjna, a w kurtynach między bastionami na niższych kondygnacjach znajdowały się kazamaty oraz pomieszczenia dla służby i wojska, na wyższej natomiast dla oficerów. Umieszczono w nich też stajnie
punktor1616 r. - Lubomirski ufundował u stóp zamku miasto nazwane Nowym Wiśniczem, dawny Wiśnicz natomiast zwany był od tej pory Starym Wiśniczem. Zamek stał się gniazdem rodowym jednego z najpotężniejszych rodów magnackich w Polsce
punktor1631 r. - kolejną fundacją Lubomirskiego był klasztor karmelitów bosych nieopodal zamku, który także ufortyfikowano bastionami wg planów Spezzy i Mieroszewskiego. Klasztor miał wspólnie z zamkiem tworzyć sprzężony układ obronny
punktor1649 r. - właścicielem został Aleksander Michał Lubomirski
punktor1655 r. - zamek został zajęty bez obrony przez Szwedów. Zniszczony nie odzyskał już nigdy swojej dawnej świetności. Wcześniej zatrzymał się w nim na krótko król Jan Kazimierz, uciekający z kraju na Śląsk
punktor1656 r. - pułkownik Gabriel Wojniłłowicz na czele dwóch pułków jazdy liczących ok. 1500 żołnierzy usunął załogę szwedzką z zamku
punktorok. 1660 r. - rozpoczęto odbudowę zamku. Mimo złupienia zamku wciąż była tu jeszcze jedna z największych bibliotek w kraju

Rekonstrukcja lub stary widok zamku wisnicz
Zamek od strony płd-zach. Rysunek J. Matejki z 1861 r.
Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984

Dostojni goście
W 1646 r. król Władysław IV wraz z małżonką Ludwiką Marią, posłami francuskimi, weneckimi i dworzanami wyruszył do Lwowa. Po drodze zamierzał jednak odwiedzić dwory i zamki magnackie. Przybył też i do Wiśnicza, gdzie przebywał przez 3 dni. Lubomirscy, mimo że zbyt przychylnie nastawieni do króla nie byli, zgotowali mu prawdziwie królewskie przyjęcie. W każdym dniu odbywał się wielki bankiet, na którym wypijano 12 beczek węgierskiego wina, oddawano salwy z dział i wystrzeliwano sztuczne ognie. Na pożegnanie dostojni goście otrzymali podarunki, w tym król - 6 przepięknych koni, królowa - złotą konew wysadzaną drogimi kamieniami a poseł francuski również 6 koni, ale już nie tak wspaniałych jak król.

punktor1720 r. - w wyniku małżeństwa Marianny Lubomirskiej z Pawłem Karolem Sanguszką, zamek stał się własnością Sanguszków
punktor1752 r. - Lubomirscy nie zapomnieli jednak o swojej dawnej rezydencji i w tym roku ponownie do nich powróciła wykupiona przez Stanisława Lubomirskiego z Łańcuta
punktorNastępnie zamek został wniesiony w wianie przez Aleksandrę Lubomirską Potockim herbu Pilawa. Już wtedy był zamieszkiwany tylko okresowo
punktor1783 r. - klasztor wiśnicki został decyzją zaborcy austriackiego zamieniony na sąd i więzienie, do dzisiaj jest tu więzienie
punktor1831 r. - wielki pożar spustoszył zamek. Odtąd był już tylko ruiną
punktorII poł. XIX - Nowy Wiśnicz należał do Zamoyskich a potem Straszewskich
punktor1901 r. - zamek znów powrócił do Lubomirskich
punktor1928 r. - Zjednoczenie Rodowe Lubomirskich rozpoczęło prace rekonstrukcyjne m.in. przy udziale Adolfa Szyszko-Bohusza. Przerwała je wojna
punktor1949 r. - rozpoczęto prace renowacyjne, które w późniejszych latach doprowadziły do pełnej restauracji murów zamkowych
punktor1991 r. - po zmianie systemu zamek powrócił do Lubomirskich. Obecnie nadal trwają jakieś spory prawne, które uniemożliwiają pełny rozkwit zamku.
punktor2009 r. - ostatecznie zamek stał się własnością gminy Nowy Wiśnicz. Budowla powoli zapełnia się eksponatami. Można oglądać zabytkowe meble, porcelanę, kielichy, srebra i gobeliny. Miejscowi urzędnicy zabiegają także o wpisanie warowni na listę Pomników Historii (może go otrzymać zabytek o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej).

Rekonstrukcja lub stary widok zamku wisnicz
Widok na zamek i klasztor. Obraz J. Łosika z 1905 r.
Źródło: Zamki w Polsce, Bohdan Guerquin, Arkady 1984


Legendy

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera legenda mówi o jeńcach tureckich sprowadzonych do przebudowy zamku przez Stanisława Lubomirskiego po bitwie pod Chocimiem. Ponieważ pracowali oni m.in. na wysokich wieżach, postanowili uciec na skonstruowanych przez siebie skrzydłach. Prędzej czy później jednak spadali na ziemię. W miejscach ich śmierci budowano kamienne kolumny. Tak tłumaczono stojące w okolicy zagadkowe kolumny, które jednak dla historyków nie są niczym niezwykłym. W XVII w. bowiem stawianie takich małych pomników z kamienia było bardzo popularne dla uczczenia czyjejś śmierci lub wyzdrowienia. Faktem jest że Turcy byli w Wiśniczu i pracowali tylko przy studni zamkowej bo sam zamek był już wtedy po głównej przebudowie. Możliwe także że kopali tunel łączący zamek i pobliski ufortyfikowany klasztor, o ile opowiadania o nim są prawdziwe.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku wisnicz
"Dziedziniec w zamku wiśnickim".Rysunek A. Gryglewskiego. Kłosy 1873 r.

Inne podanie przypisuje otrucie Barbary Radziwiłłówny, małżonki króla Zygmunta Augusta Piotrowi Kmicie, który gościł królewską parę na wiśnickim zamku. Kmita był bowiem stronnikiem królowej Bony, a ta nie akceptowała potajemnego małżeństwa swego syna z Barbarą i wręcz jej nie znosiła. W Wiśniczu podano jej jakoby silną, ale wolno działającą truciznę, tak iż wkrótce zmarła w męczarniach. Od tej pory na zamku pojawia się kobieca postać. Błąka się po komnatach i dziedzińcu, szepcąc coś i zawodząc żałośnie. Podobno to duch Barbary wyklina swojego zabójcę.
Faktem jest, że Barbara Radziwiłłówna umarła za młodu, ale raczej z powodu raka niż trucizny, choć pogłoski o jej otruciu były często powtarzane.


Wstęp

Płatny do środka zamku, wolny w godzinach otwarcia na zewnętrzny dziedziniec. Godziny zwiedzania:od 1 maja do 31 października, od poniedziałku do piątku 8.00 - 16.00, soboty, niedziele i święta 10.00 - 18.00
poza sezonem turystycznym od 1 listopada do 30 kwietnia, od poniedziałku do piątku 8.00 - 16.00, soboty, niedziele i święta 9.00 - 17.00
Cennik: bilet normalny – 13 zł, bilet ulgowy – 8 zł.

Położenie i dojazd


Centralna cześć woj. małopolskiego. 13 km na południe od Bochni. Zobacz na mapie.
Dojazd PKS-em z Bochni, jeździ bardzo często. Zamek jest widoczny z daleka. Administracyjnie należy nie do miasta Nowy Wiśnicz, lecz wsi Stary Wiśnicz. Jadąc samochodem można zatrzymać się przy murze obwodowym.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 49.91739722°,  E 20.46926944°
format DM (stopnie, minuty):   N 49° 55.0438332',  E 20° 28.1561664'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 49° 55' 02.63'',  E 20° 28' 09.37''


Czas


Od przystanku PKS w centrum Nowego Wiśnicza trzeba iść do zamku około 15 minut. Pobieżne oglądnięcie i zwiedzenie wnętrza z przewodnikiem trwa okolo 65 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorJurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktorKaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorKornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
punktorMoskal Krzysztof - "Zamki w dziejach Polski i Słowacji między Wisłą a Hornadem" tom 1 i 2
punktor Rogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

Zdjęcie nr 40 zamku wisnicz Zdjęcie nr 41 zamku wisnicz Zdjęcie nr 42 zamku wisnicz
Zdjęcia wykonane latem 2003


Zdjęcie nr 9 zamku wisnicz Zdjęcie nr 8 zamku wisnicz Zdjęcie nr 2 zamku wisnicz
Zdjęcie nr 12 zamku wisnicz Zdjęcie nr 3 zamku wisnicz
Zdjęcie nr 1 zamku wisnicz Zdjęcie nr 5 zamku wisnicz Zdjęcie nr 11 zamku wisnicz Zdjęcie nr 15 zamku wisnicz Zdjęcie nr 13 zamku wisnicz
Zdjęcie nr 7 zamku wisnicz Zdjęcie nr 6 zamku wisnicz Zdjęcie nr 10 zamku wisnicz
Zdjęcie nr 25 zamku wisnicz Zdjęcie nr 22 zamku wisnicz Zdjęcie nr 21 zamku wisnicz
Zdjęcie nr 14 zamku wisnicz Zdjęcie nr 17 zamku wisnicz Zdjęcie nr 18 zamku wisnicz Zdjęcie nr 16 zamku wisnicz
Zdjęcie nr 26 zamku wisnicz Zdjęcie nr 19 zamku wisnicz Zdjęcie nr 23 zamku wisnicz Zdjęcie nr 20 zamku wisnicz
Zdjęcia wykonane: latem 2002

Zdjęcie nr 30 zamku wisnicz Zdjęcie nr 35 zamku wisnicz Zdjęcie nr 34 zamku wisnicz Zdjęcie nr 33 zamku wisnicz Zdjęcie nr 36 zamku wisnicz
Zdjęcia wykonane: zimą 2002/2003


Zdjęcie nr 60 zamku wisnicz Zdjęcie nr 62 zamku wisnicz Zdjęcie nr 63 zamku wisnicz Zdjęcie nr 61 zamku wisnicz
A te nadesłał Amadeusz Szymiczek



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorNowy Wiśnicz - Hotel zamkowy "Kmita", tel. (014) 612 88 25
punktorNowy Wiśnicz - Agroturystyka U Stokłosy, ul. Leksandrowa 4, (014) 612 83 25
punktorNowy Wiśnicz - Hotel-Restauracja "Hetmańska", ul. Grunwaldzka 2, tel. (014) 685 54 10
punktorBochnia - Hotel Florian, ul Galasa 4, tel. (014) 612 22 29
punktorBochnia - Motel Relax, ul. Brzeska 85, tel. (014) 612 25 21

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • zwiedzanie       Autor:  Bogdan      Data:  2014-03-27 01:29:30
    Zamek wart zwiedzenia !   Pięknie Zamek odnowieony, chociaż jeszcze jest dużo do zrobienia ! Do tego trzeba dodać iż należało by go otworzyć dla indywidualnych turysrtów, nie tylko dla grup turystycznych !
  • Re: Zamek       Autor:  Robert      Data:  2012-08-23 22:02:50
    Byłem tam wczoraj w cztery osoby. Doszły jeszcze dwie i zwiedzaliśmy w 6 osób z Panią przewodnik. Zamek jest piękny ale marketing się nisko kłania:)) . Wymaga wielu nakładów ale mimo wszystko wartko go zwiedzić
  • Re: Zamek       Autor:  Robert      Data:  2012-08-01 16:55:33
    Zamek piękny ale niestety niedostępny do podziwiania od środka. Przyjechałem z rodziną i nie wpuszczono nas bo nie można zwiedzać bez przewodnika, a przewodnik jest dla grupy 10 osobowej.Po godzinnym oczekiwaniu trzeba było się obejść smakiem.Gratuluje otwartości na zwiedzających.



Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej