puste  

Ikonka - zamek
BRANIEWO
¤ Dwa zamki średniowieczne: krzyżacki (zniszczony) i biskupi ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku braniewo

Ocena


Możesz ocenić:
Braniewo - Średniowieczny zamek biskupi

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
3 stars Średnia ocena: 2.8 na 5. Głosowało osób: 28
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
3.5 stars Średnia ocena: 3.3 na 5. Głosowało osób: 28
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera murowany zamek w najstarszym mieście Warmii stał nad rzeką Pasłęką w narożniku południowo wschodnim Braniewa przy miejskim bastionie. Dziś zarówno z zamku jak i tych fortyfikacji niewiele zostało. Samotna ceglana (z kamienną podmurówką) wieża bramna o wysokości ok. 15 m stoi przy jednej z głównych dróg Braniewa, obok Bazyliki Mniejszej pw. św. Katarzyny. Co ciekawe jest to najstarsza część warowni, a jednak właśnie ona przetrwała. W dolnej oryginalnej części są to wciąż mury i kamienie z XIII wieku.
Kradzież zabytkowego elementu
We wrześniu 2014 roku, po wielu latach wieża została publicznie otwarta z okazji konferencji popularno-naukowej "Krańce Europy III". Jej uczestnicy spostrzegli brak XVII-wiecznej tablicy z herbem biskupa Szymona Rudnickiego. Policja wszczęła czynności sprawdzające, ale decyzją prokuratury dochodzenie nie zostało podjęte ze względu na przedawnienie. Do kradzieży musiało bowiem dojść ok. 20 lat temu, przed zamurowaniem wejścia do wieży.
Trzykondygnacyjna wieża łączyła zamek z miastem od strony zachodniej, a po rozbudowie zamek właściwy z przedzamczem. Górna jej część pełniła funkcję kaplicy. Wciąż widać w niej pozostałości różnych otworów okiennych i wejściowych, wszystkie są jednak zamurowane, tak więc do wieży nie ma w ogóle wejścia.
Zamek niegdyś składał się z prostokątnego zamku głównego (skrzydło mieszkalne od południa i dwa skrzydła gospodarcze) oraz przedzamcza. Z trzech stron otoczony był wysokimi murami obwodowymi z wieżami oraz fosą, a od południa murem miejskim i starorzeczem Pasłęki zwanym stawem zamkowym. Główna brama wejściowa od południa broniona była przez barbakan z basztą. Od strony miasta do zamku prowadziło wejście najpierw od zachodu przez zachowaną wieżę bramną, potem przez furtę od północy.
Wcześniejszy zamek braniewski to niewielka warownia krzyżacka, o której prawie nic nie wiadomo. Była prawdopodobnie drewniana, położona bardziej w dół rzeki Pasłęki, ale również na jej lewym brzegu. Nie ma po niej najmniejszego śladu.


Plan




Plan wg Z. Nawrockiego. 1 - zamek główny, 2 - przedzamcze, 3 - wieża bramna, 4 - dom mieszkalny, 5 - bramy
Źródło: Zamki krzyżackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - Płock 1999


Rekonstrukcja



Rekonstrukcja lub stary widok zamku braniewo
Rekonstrukcja zamku wg Z. Nawrockiego
Źródło: Zamki krzyżackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - Płock 1999


Historia


Ozdobna pierwsza litera p ierwszy krzyżacki zamek powstał w I poł. XIII wieku na gruzach grodu pruskiego Brauseburgue. Był to niewielki zameczek-strażnica nad rzeką Pasłęką. Nie znane są żadne jego opisy. Drugi, jako siedziba biskupów warmińskich wzniesiony został przez bp Henryka Fleminga niecałe pół wieku później.
punktorok. 1240 - Krzyżacy wznieśli w Braniewie pierwszy zamek
punktor1242 r. - plemiona pruskie zniszczyły zamek. Rok później Krzyżacy przekazali zagrożone ciągłymi atakami ziemie biskupom warmińskim. Zamek został odbudowany, ale ostatecznie zniszczyli go Prusowie podczas kolejnego powstania w 1261 r.
punktor1273 r. - biskup Henryk Fleming rozpoczął tworzenie nowej osady (której nadał potem prawa miejskie) w nieco innym miejscu, w górę Pasłęki, także na jej lewym brzegu. Tam też wzniesiono nowy murowany zamek
punktorkoniec XIII w. - zamek szybko okazał się zbyt mały, przystąpiono więc do rozbudowy. Powstał reprezentacyjny dwukondygnacyjny budynek po stronie wschodniej
punktorXIV w. - kolejny etap rozbudowy zamku. Rozbudowano budynki gospodarcze, zwiększono obronność założenia dzięki trzem narożnym wieżom i fosie od strony miasta
punktor1340 r. - biskupi warmińscy przenieśli się do Ornety i odtąd zamek stał się siedzibą burgrabiego mianowanego przez biskupa, którym był zwykle miejscowy wójt
punktor1396 r. - w Braniewie doszło do rozruchów, podczas których mieszczanie zaatakowali zamek niszcząc mury i wieże od strony miasta. Wielki mistrz Konrad von Jungingen nakazał mieszczanom odbudowę warowni w ciągu 5 lat
punktorlata 1454-1366 - w czasie wojny trzynastoletniej warownia została spalona
punktor1520 r. - zamek i miasto podstępem zajęli Krzyżacy. Próby odbicia przez Polaków nie przyniosły rezultatów
punktorkoniec XV w. - ukończono jej odbudowę
punktor1602 r. - pierwszy poważny remont zamku
punktor1626 r. - zamek i miasto zajął król szwedzki Gustaw Adolf. 9 lat szwedzkiej okupacji doprowadziło Braniewo do upadku
punktor1635 r. - Szwedzi opuścili Braniewo na mocy pokoju w Sztumskiej Wsi, zamek został poważnie zrujnowany
punktor1703 r. - kolejny najazd szwedzki i zniszczenia zamku
punktor1803 r. - częściowa odbudowa zamku
punktor1811 r. - w zamku otwarto instytut pedagogiczny dla nauczycieli warmińskich szkół ludowych
punktorXIX w. - zamek stopniowo popadał w coraz większą ruinę
punktor1873 r. - podczas budowy nowych budynków szkolnych zaczęto rozbierać mury zamkowe
punktor1945 r. - ruiny z wieżą, które przetrwały rozbiórkę zostały spalone
punktor1958 r. - zlikwidowano pozostałe jeszcze resztki zamku pozostawiając tylko samą wieżę
punktor1960 r. - w wieży przeprowadzono niewielkie prace rekonstrukcyjne i konserwacyjne


Rekonstrukcja lub stary widok zamku braniewo
Fortyfikacje zamku i miasta w 1635 r. wg miedziorytu P. Stertzella'a. W górnym rogu powiększenie fragmentu z zamkiem
Źródło: Zamki krzyżackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - Płock 1999

Walki z zakonem
Braniewo podobnie jak i inne miasta Warmii było miejscem burzliwych wydarzeń w czasie zmagań polsko - krzyżackich. W 1454 roku mieszczanie po raz drugi już (najpierw w 1396 r.) szturmowali zamek biskupów, ale tak aby nie uszkodzić go za bardzo. Mógł być bowiem przydatny w dalszych walkach z Krzyżakami. Następnie kapituła warmińska zezwoliła, aby zamek i miasto obsadziła 150-osobowa załoga polska pod dowództwem Jana Skalskiego. Krzyżacy dwukrotnie podchodzili pod Braniewo, ale nie udało im się go zdobyć. Jednak w 1461 r. mieszczanie sami wpuścili do miasta stronników prokrzyżackiego biskupa Legendorfa. Niewielka wtedy polska załoga zamknęła się w zamku, jednak w końcu musiała ulec przeważającej sile mieszczan. Dwa miesiące później Jan Skalski usiłował odbić miasto jednak poniósł duże straty i wycofał się. Kolejne próby podjęto w 1478 r. ale również bez skutku. To co nie udało się Polakom powiodło się w 1520 roku Krzyżakom. Ostatni wielki mistrz Albrecht Hohenzolern podstępnie w niedzielę, gdy bramy były otwarte, zajął miasto. Zrobił to dlatego, iż biskupem warmińskim został wrogi Krzyżakom Fabian Luzjański. Dla Braniewa nastał czas terroru, niewygodnych ludzi internowano i brano jako zakładników. Miasto i zamek zostały dodatkowo ufortyfikowane, wzmocniono artylerię i utworzono nowe formacje zbrojne, głównie z okolic Królewca. Twierdza wydawała się teraz nie do zdobycia i faktycznie dwie próby odbicia miasta przez Polaków nie przyniosły rezultatu. Hetman Mikołaj Firlej mający do dyspozycji 6 tys. ludzi kazał wykopać dookoła szańce i prowadził ostrzał artyleryjski, który jednak nie wyrządzał krzywdy mocnym fortyfikacjom Braniewa. Dodatkowo Krzyżacy urządzali niespodziewane wycieczki za mury i odnosili sukcesy do czego przyczynił się brak żołdu oraz głód panujący pośród oblegającego wojska. Janusz Świerczewski, który zastąpił hetmana zwiększył impet oblężenia, zablokował miasto, próbował nawet prowadzić prace hydrotechniczne, aby obniżyć poziom wody w Pasłęce, ale jednak brak najcięższych dział nie pozwolił na zdobycie twierdzy. Dopiero sto lat później zrobili to Szwedzi niszcząc i grabiąc wszystko co się dało.


Wstęp

Wolny


Położenie i dojazd


Północno-zachodnia część woj. warmińsko-mazurskiego. 36 km na północny-wschód od Elbląga, 10 km na wschód od Fromborka. Zobacz na mapie.
Dojazd pociągiem z Elbląga, Olsztyna lub Fromborka. Również PKS-em z tych miast. Szukając zamku najlepiej wypatrywać wysokiej wieży kościoła św Katarzyny. Z Elbląga i Fromborka trzeba kierować się na Gronowo i granicę państwa. Po wjeździe w ul. Fromborską, która przechodzi w ul. Gdańską za kościołem należy skręcić w niewielką drogę w prawo. Wieżę zamkową widać zresztą z głównej ulicy. Z dworców PKP i PKS jest dość daleko, trzeba iść w prawo ul. Kościuszki, a potem skręcić w lewo na most na Pasłęce i dalej w prawo, aż do ulicy Gdańskiej.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 54.381791°,  E 19.825821°
format DM (stopnie, minuty):   N 54° 22.90746',  E 19° 49.54926'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 54° 22' 54.45'',  E 19° 49' 32.96''


Czas


Z obu dworców dojście zajmuje ok. 20 minut. Pobieżne oglądnięcie trwa ok. 5 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorHaftka Mieczysław - Zamki krzyżackie w Polsce. Szkice z dziejów
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Braniewo - Wieża średniowieczna Braniewo - Zwieńczenie wieży Braniewo - Wieża Braniewo - Dół wieży, widać zamurowane wejście i okna
Zdjęcia wykonane: latem 2004



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Google Maps


Noclegi


punktorBraniewo - Sezonowe Schronisko Młodzieżowe, ul. Gdańska 19, tel. (055) 243 24 27
punktorBraniewo - Hotel ZSB, ul. Królewiecka 13, tel. (055) 243 23 21
punktorBraniewo - Pokoje gościnne Z. Białkowski, ul. 700-lecia 32, tel. (055) 243 40 63, gsm 604 497 282
punktorBraniewo - Internat Garnizonowy, ul. Grota Roweckiego 14, tel. (055) 243 24 85 w. 693
punktorBraniewo - Hotel Kristal, ul. Skośna 7, tel. (055) 243 22 45
punktorBraniewo - Hotel Warmia II, ul. Kościuszki 100, tel. (055) 243 93 53
punktorBraniewo - Hotel Warmia***, ul. Gdańska 18, tel. (055) 243 93 53

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Przezmark i jego niepowtarzalny urok.       Autor:  Kustosz      Data:  2011-06-04 17:51:53
    Zamek w Przezmarku woj.pomorskie gm.Stary Dzierzgoń gorąco zaprasza turystów.
  • Re: wstęp na wieżę bramną       Autor:  madzia23672462      Data:  2011-03-13 13:53:30
    poinnien zostać jakoś zorganizowany bo miasto by na tym zarobiło i ludzie by z chęcią na nią wchodzili;-)
  • Re: WIEZA BRAMNA       Autor:  madzia2365283      Data:  2011-03-13 13:52:29
    wierza bramna, zamek krzyżacki





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej