puste  

Ikonka - zamek
ĆMIELÓW
¤ Przebudowany zamek magnacki ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku cmielow

Ocena


Możesz ocenić:
Ćmielów - Przebudowany zamek magnacki

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4.0 na 5. Głosowało osób: 60
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 3.8 na 5. Głosowało osób: 51
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera r uiny nizinnego zamku w Ćmielowie leżą na wschód miasta w rozlewiskach rzeki Kamienna. Obiekt ma nietypowe rozplanowanie. Część znajduje się wciąż otoczonej wodą wyspie, a część przy brzegu od strony południowej. Całość otaczają ziemne fortyfikacje bastionowe, tylko od płd.-wsch. zostały one zniwelowane. Nie ma już niestety śladu po ogrodach z altanami i pergolami upiększającymi niegdyś tę warownię.
Niedostępny zamek na wyspie pozostawił po sobie wysokie na kilka metrów resztki sześciobocznej wieży. Do obu jej boków przylegały kiedyś dwa budynki mieszkalne, a od strony wjazdu czyli południa znajdował się mur obwodowy. W wieży mieściła się kaplica zamkowa, na reliktach tynku widać jeszcze podobno ślady polichromii. Ze względu na trudny dostęp do tej części zamku nie były tu prowadzone poważne prace archeologiczne. Dopiero po 2010 roku dokonano pewnych badań. Sama wyspa musiała być kiedyś trochę większa, bo trudno przypuszczać, aby zmieściła się na niej rezydencja magnacka.
Do niedawna w Ćmielowie zwiedzić można było przedzamcze z trzykondygnacyjną wieżą bramną oraz przylegające do niej niesklepione budynki. Przy samej ziemi widać strzelnice co świadczy o znacznym zapadnięciu się murów na grząskim terenie. Należy pamiętać, że wygląd przedzamcza został zmieniony podczas adaptacji go kolejno na browar, łaźnię, szpital i budynków zamkowych mogło być tu więcej.
Po wykupieniu zamku przez prywatną osobę nieco się tu zmieniło, ale wszystko szło w dobrym kierunku. Do 2012 roku, kiedy z nieznanych powodów właściciel się wycofał.
Polecam odwiedziny tego miejsca a wiosną (weekend majowy), gdyż można wtedy usłyszeć niesamowity żabi koncert. Płazów tych jest bowiem w fosie całe mnóstwo, podobnie zresztą jak ryb, z czego korzystają miejscowi wędkarze. Poza tym w lecie wyspa jest zarośnięta roślinnością i niewiele widać.

Plan



Obecny plan ruin
Źródło: Zamki i warownie ziemi sandomierskiej - Agnieszka i Robert Sypkowie


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera pierwotny zamek w Ćmielowie istniał już w II poł. XIV wieku. Pierwszymi znanymi właścicielami byli bracia Marcin i Mikołaj z Boruchowa herbu Doliwa. Nie jest znany wygląd tego obiektu, bo do niedawana jego istnienie było tylko hipotetyczne. Obecne ruiny to resztki przebudowanego zamku z I poł. XVI wieku wzniesionego przez kanclerza wielkiego Krzysztofa Szydłowieckiego herbu Odrowąż.
Mikołaj K. Radziwiłł
W 1549 roku na zamku ćmielowskim urodził się Mikołaj Krzysztof Radziwiłł zwany "Sierotką". Jego rodzice to kanclerz wielki litewski Mikołaj VI Radziwiłł "Czarny" oraz Elżbieta Szydłowiecka. Był czołową postacią w Rzeczpospolitej II poł. XVI i I poł. XVII wieku, marszałkiem nadwornym i wielkim litewskim, wojewodą trockim i wileńskim. Swój przydomek zawdzięcza królowi Zygmuntowi Augustowi. Podczas wesela któregoś ze znaczniejszych senatorów w Warszawie, zmęczony król udał się do swojego apartamentu i usłyszał płacz dziecka dochodzący z komnaty Mikołaja Radziwiłła "Czarnego". Wszedł tam i zaczął bawić się z malutkim Mikołajem Krzysztofem, mówiąc że jest "sierotką od wszystkich opuszczoną". Usłyszeli to nieodłączni dworzanie króla, rozgłosili i tak się już przyjęło go nazywać.
"Sierotka" mimo że wychowywany w duchu protestanckim przeszedł na katolicyzm pod wpływem ks. Piotra Skargi. Słynna była jego pielgrzymka do Ziemi Świętej opisana w pamiętnikach, w których jawi się jako człowiek niezwykle odważny i prawy. Zawitał wtedy także do Egiptu, gdzie zakupił dwie mumie, ale niestety musiał się ich pozbyć w drodze powrotnej. Na początku XVII wieku wykazał się wielką odpowiedzialnością za kraj - gdyby nie jego prywatne wojsko walczące u boku hetmana Chodkiewicza, ten nie odniósłby wielu wspaniałych zwycięstw w walkach ze Szwedami w Inflantach. Był pierwszym ordynatem na Nieświerzu. On właśnie zbudował tam potężny zamek bastionowy (pierwszy w kraju), będący gniazdem Radziwiłłów aż do agresji Sowietów na Polskę w 1939 roku. Przedziwne zrządzenie losu sprawiło, że bolszewicki komisarz, mający z rozkazu okupanta zarządzać dobrami nieświeskimi nosił nazwisko Sierotka...

punktorok. 1388 r. - z niedawno odkrytego dokumentu wynika, iż bracia Marcin i Mikołaj z Baruchowa sprzedali wieś Ćmielów z zamkiem za 6 tysięcy grzywien Gniewoszowi z Dalewic, podkomorzemu krakowskiemu
punktor1415 r. - właścicielem zamku był niejaki Dersław z Ćmielowa
punktor1425 r. - Ćmielów kupił Jana z Podlowa, herbu Janina
punktorkoniec XV w. - a następnie Jakub Szydłowiecki herbu Odrowąż
punktor1509 r. - po śmierci Jakuba, dobra ćmielowskie dostały się w ręce Mikołaja, przyrodniego brata zmarłego, a następnie Krzysztofa Szydłowieckiego, późniejszego kanclerza wielkiego koronnego
punktorlata 1519-1531 - warownia została całkowicie przebudowana przez kanclerza i rozbudowana na miarę renesansowej rezydencji magnackiej
punktor1532 r. - po śmierci kanclerza zamek odziedziczyła jego żona, Zofia Targowiska a potem jej wnukowie
punktorod II poł. XVI w. - właścicielami przez krótki okres byli kolejno Tarnowscy, Radziwiłłowie, Zborowscy
punktorod 1606 r. - zamek przeszedł w ręce Janusza Ostrogskiego herbu własnego i jego potomków. Książę Ostrogski traktował zamek jako swą główna siedzibę, dlatego też dodatkowo go zabezpieczył czterema bastionami i sporym oddziałem wojskowym pod dowództwem kpt. Jakuba Szczurskiego.
punktor1621 r. - po bezpotomnej śmierci Ostrogskiego jego dobra przeszły na krewnych Zasławskich. Właścicielem Ćmielowa został książę Franciszek Zasławski
punktor1657 r. - "potop" szwedzki doprowadził do zniszczenia zamku. Kwaterowały tu szwedzkie wojska okupanckie w oczekiwaniu na połączenie z oddziałami księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego. Przy odejściu kazano zapewne zniszczyć zamek
punktor1702 r.- podczas wielkiej wojny północnej nastąpił ostateczny upadek zamku, duża jego część została rozebrana. Właścicielami w tym czasie byli Wiśniowieccy
punktor1709 r. - kolejnym przedstawicielem wielkich rodów panujących nad dobrami ćmielowskimi został Aleksander Dominik Lubomirski
punktor1753 r. - a następnie kanclerz wielki koronny Jacek Małachowski herbu Nałęcz
punktor1773 r. - Małachowscy, dzięki którym powstała w Ćmielowie słynna fabryka porcelany, próbowali odbudować zamek, ale budynki zaadaptowano w końcu na browar w 1800 roku
punktorXIX w. - potomkowie Małachowskiego sprzedali Ćmielów Teresie z ks. Druckich-Lubeckich hrabinie Scipio del Campo i jej szwagrowi Wojciechowi Pusłowskiemu
punktorpocz. XX w. - od ich potomka ruiny zamku kupił Kacper Bargieł, funkcjonowała w nich jeszcze łaźnia parowa
punktor1944 r. - w wieży bramnej okupanci niemieccy utworzyli szpital wojskowy
punktor2009 r. - zamek został ogrodzony siatką i jest dozorowany przez stróża. Wszystko za sprawą przejęcia go przez prywatnego inwestora z Zabrza, który chce przywrócić mu dawną świetność. Na razie trwają prace archeologiczne pod kierunkiem dr Mariusza Ziółkowskiego, prowadzone również na niedostępnej wyspie. Nowy właściciel jawi się jako miłośnik zabytków i chce powołać Centrum Edukacji Historycznej "Zamek Ćmielów" mające za cel odbudowę warowni, a następnie uczynienie z niej centrum kulturalnego i naukowego regionu
punktor2010 r. - w ruinach przeprowadzono prace archeologiczne, odbyły się imprezy historyczne. Na wyspę poprowadzono drewniany most
punktor2012 r. - inwestor, który kupił ruiny i zaczął je restaurować wycofał się nagle z dalszych prac, a wszystko co było zrobione przez tę osobę i jego ekipę zostało zniszczone. Rozkradziono fragmenty kamiennych okiennic oraz inne cenniejsze znaleziska, które były ulokowane na wystawie w przedzamczu


Legendy

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera legenda dotycząca zdobycia Ćmielowa podczas "potopu" mówi, iż zamek był bardzo trudną do zdobycia fortecą. Mokradła w jego otoczeniu sprawiały, iż ataki Szwedów tak skuteczne przy zdobywaniu wielu innych polskich fortyfikacji, tutaj zawsze kończyły się niepowodzeniem. Gdy wydawało się, że najeźdźcy już zrezygnowali, posłużyli się oni sprytnym podstępem. Dobrze poznali zwyczaje panujące w Rzeczpospolitej i wiedzieli jak huczne bywają wesela. Młode pary wędrowały po całej okolicy i bawiły się z gospodarzami w ich dworach i zamkach. Szwedzi przygotowali więc fikcyjne wesele, przebrali żołnierzy w stroje orszaku weselnego i wysłali do zamku. Brama została oczywiście otwarta, bo Szwedzi byli ponoć daleko, a nie przyjęcie młodej pary zostało by uznane za ogromny nietakt. Po wdarciu się na zamek Szwedzi łatwo wyrżnęli zaskoczonych obrońców.


Wstęp

Wolny, ale na wyspę można próbować się dostać tylko zimą, gdy zamarznie woda.

Położenie i dojazd


Południowo - wschodnia cześć woj. świętokrzyskiego. 9 km na południowy wschód od Ostrowca Św., 38 km na północny zachód od Sandomierza. Zobacz na mapie.
Pociągiem z pobliskich miast czyli Stalowej Woli, Skarżyska, Starachowic, Ostrowca. PKS-em z Opatowa, Ostrowca, Lublina, Kielce, Sandomierza a nawet Warszawy. Ruiny znajdują się na wschód od miasta. Po wjechaniu do Ćmielowa od strony Sandomierza należy zaraz skręcić w prawo, minąć przejazd kolejowy i po prawej zobaczymy zamek.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.891575°,  E 21.51921667°
format DM (stopnie, minuty):   N 50° 53.4945',  E 21° 31.1530002'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50° 53' 29.67'',  E 21° 31' 09.18''


Czas


Z przystanku PKS do ruin zamku idzie się ok. 10 min. Pobieżne oglądnięcie zajmuje ok. 20 min.

Bibliografia

Powrót na górę


punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorKuczyński Janusz - Zamki województwa kieleckiego
punktorSypkowie Agnieszka i Robert - Zamki i warownie ziemi sandomierskiej

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku
Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku
Ćmielów - Okno z ozdobna kamieniarką Ćmielów - Wyspa zamkowa Ćmielów - Zbliżenie na ruiny, widać jakieś wejście Ćmielów - Wyspa
Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Parter budynku bramnego Ćmielów - Najwyższe piętro budynku bramnego
Zdjęcia wykonane: wiosną 2004

Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku Ćmielów - Ruiny zamku
Zdjęcia wykonane przez Damiana Nowaka wiosną 2009 przy zamku podczas prac archeologicznych i na zwykle niedostępnej wyspie



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorOżarów-Wyszmontów - Motel "Biała Róża", tel. (015) 861 18 11
punktorOstrowiec Św. - Motel "Wichrowe Wzgórze", ul. 3-go Maja 13, tel. (041) 265 21 51
punktorOstrowiec Św. - Motel "Victoria", ul.Opatowska 4, tel. (041) 265 30 55
punktorOstrowiec Św. - Hotel Gromada "Łysica", al. 3 Maja 13, tel. (041) 265 31 81 do 88

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Zamek w ćmielowie       Autor:  bozena      Data:  2011-03-26 14:45:04
    jest wspanialy
  • Re: Zamek w ćmielowie       Autor:  wolf      Data:  2010-10-13 11:03:17
    Bylem tam wczoraj i.. cisza spokoj, zywej duszy, pieknie zarosniety staw, w zamku woda (rzeczywiscie jest tam podmokly teren), na wysepke mozna dojsc na piechote bo zostala usypana drozka, jest na czym usiasc, przy brzegu jakas czapla i slady po duzej ilosci bobrow. Szkoda tylko ze musialem wchodzic przez dziure w siatce. Najogolniej bylem mile zaskoczony widokiem i zdjecia nie oddaja w zaden sposob tego uroku ktory tam panuje, bylem bardzo POZYTYWNIE zaskoczony! Z checia tam kiedys wroce...
  • Re: Zamek w ćmielowie       Autor:  M Terczak      Data:  2009-07-23 11:05:58
    Zamek zmienił właściciela trwają prace archologiczne i przygotowawcze. Ma powstać w tym obiekcie miejsce spotkań i konferencji. Zamek raczej nie będzię odbudowywany. Jest teraz ogrodzony, teren został uprzątnięty..zapra­szam www.cmielow.ovh.org<­br> Marek





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej