puste
Autorem całego opisu
i zdjęć jest

Ikonka - zamek
LUBLIN - CZECHÓW
¤ Szlachecki dwór oronny rozbudowany w pałac (zniszczony) ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste


Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera nieistniejąca obecnie fortalicja w Czechowie, a kiedyś w Czechówce Górnej (określana również jako zamek na Czechowie) położona była na wzgórzu nad doliną Czechówki, ponad stawem, spiętrzonym na rzeczce zapewne jeszcze w średniowieczu (młyn wzmiankowany w XV wieku) i istniejącym do lat międzywojennych. Obecnie jest to północno-zachodnia dzielnica Lublina. Dokładna lokalizacja założenia jest możliwa dzięki istniejącym źródłom kartograficznym – planom Lublina z XVIII i XIX wieku. Wynika z nich, że obronny dwór znajdował się na pagórkach po północnej stronie Czechówki, mniej więcej w miejscu, gdzie na pocz. XX wieku wybudowano istniejący do dziś kościół parafialny mariawitów. Dzisiaj mieszkańcy dużego blokowiska na Czechowie w ogóle nie zdają sobie sprawy z istnienia w tym miejscu jeszcze w niedalekiej przeszłości dworu obronnego.
Jak wynika ze wzmianek w Księgach Grodzkich Lubelskich do 1671 roku dom pański miał kształt murowanej, dwukondygnacyjnej kamienicy z narożną basztą i piwnicami. W dolnej kondygnacji znajdowały się dwie sklepione izby i kapliczka, zaś w górnej, dostępnej ze schodów umieszczonych w baszcie, były dwie wielkie izby. W trakcie rozbudowy w 1671 roku po północnej(?) stronie kamienicy dodano sień oraz za sienią piętrową część z izbą o czterech oknach, ogrzewaną zielonym piecem kaflowym – w ten sposób powstał niemal symetryczny układ pałacu z sienią na osi. Obok pałacu znajdowały się wzmiankowane w XVII wieku murowany spichlerz i stodoła – zapewne te same, które widoczne są na planach z 1783 i 1829 roku.
Niestety nie są znane informacje o wyglądzie urządzeń obronnych dworu.


Plan


Plan zamku czechow
Plan Lublina z zaznaczonym "zamkiem na Czechowie" z roku 1783
Źródło: Gawarecki Henryk, Gawdzik Czesław, Lublin, Warszawa 1959


Plan zamku czechow
Plan z roku 1829
Źródło: Gawarecki Henryk, Gawdzik Czesław, Lublin, Warszawa 1959 .


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera zamek wybudowany został prawdopodobnie w I poł. XVI wieku na terenie istniejącego już w 1470 roku folwarku. Nie są znani ówcześni właściciele.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku czechów  2
Rysunek ruin wg Sierpińskiego z I poł. XIX w.
Źródło: Obraz miasta Lublina, Sierpiński Seweryn Zenon, Warszawa 1839, reprint Lublin 2002

Śmierć w pałacu
W XVIII wieku pałac stopniowo niszczał. Brak odpowiedniej dbałości o stan budynku był przyczyną tragicznego wypadku. W 1764 r. zawaliło się sklepienie jednej z izb i śmierć poniosły wtedy cztery panny szlacheckie Gertruda Poniatowska, Marianna Górka, Katarzyna Zaniewska, Marianna Dębowska oraz służąca - Marianna, pochowane następnie w lubelskim kościele dominikanów. Seweryn Zenon Sierpiński, który wspominał o tym wypadku widział zwłoki owych panien w "grobie po prawej stronie" kościoła dominikanów.

punktor1326 r. – pierwsza wzmianka o wsi Czechów, należącej do parafii św. Michała w Lublinie
punktorlata 1407-1461 – właścicielami wsi byli Cebulkowie, a od 1454 r. część wsi należała do Piotra Konińskiego herbu Rawicz
punktor1470 r. – wzmiankowany folwark, 19,5 łanu ziemi uprawianej przez chłopów, 3 zagrodników i młyn
punktorI poł. XVI w. – prawdopodobny okres budowy fortalicjum
punktorlata 1531-1533 – wzmiankowani właściciele: Jan Bychawski i Rafał Ożarowski
punktor1671 r. – rozbudowa dworu obronnego na pałac. Obiekt został poszerzony, w przyziemiu dobudowano izbę, powstała też nowa izba na piętrze
punktor1681 r.– spustoszenie pałacu przez wojska kozackie
punktorXVIII w. – obiekt stał się własnością Tarłów
punktorII poł. XIX w. – stopniowa rozbiórka pałacu
punktor1904 r. – budowa na jego miejscu kościoła mariawitów
punktor1916 r. – przyłączenie Czechówki Górnej do Lublina
punktorlata 70-te XX w. – początek budowy osiedla-blokowiska i zatarcie wszelkich śladów po całym założeniu

Rekonstrukcja lub stary widok zamku czechow
Akwarela z Atlasu Stronczyńskiego (1852-1853).
Źródło: Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Rolska-Boruch Irena, Lublin 1999


Wstęp

Wolny

Położenie i dojazd


Centralna cześć woj. lubelskiego. Zobacz na mapie.
Z dojazdem do Lublina nie ma oczywiście problemu. Kościół mariawitów znajduje się po północnej stronie Al. Solidarności (przechodzący przez Lublin odcinek dróg nr 12 i 17), w odległości ok. 3 km na zachód od dworca autobusowego i ok. 400 m na zachód od ronda na skrzyżowaniu Al. Solidarności z ul. Lubomelską i Al. Kompozytorów Polskich.

Bibliografia



punktorDzieje Lubelszczyzny t. IV, Osady zaginione i o zmienionych nazwach historycznego województwa lubelskiego, opr. S. Wojciechowski, A. Sochacka, R. Szczygieł, Warszawa 1986.
punktorRolska-Boruch Irena, Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Lublin 1999.
punktorRolska-Boruch Irena, Domy pańskie na Lubelszczyźnie od późnego gotyku do wczesnego baroku, Lublin 2003.
punktorSierpiński Seweryn Zenon, Obraz miasta Lublina, Warszawa 1839, reprint Lublin 2002.

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Lublin-Czechów - kościół stojący na miejscu dworu

Zdjęcia wykonane: zimą 2004/2005

Noclegi



Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Dotycy parafi rzym-kat.       Autor:  Kryzsytof Kaminski      Data:  2016-01-05 23:00:45
    Czy ktoś może powiedzieć do jakiej parafi należał Czechów Górny w okresie międzywojennym
  • Re: kosciol starokatolicki Mariawitow       Autor:  Kitt      Data:  2010-11-21 21:46:55
    Na początku 2001 roku liczyła 24 osoby.
  • Czechówka       Autor:  Marian Olszewski .      Data:  2010-07-08 19:34:23
    Waścicielami Czechówki od ok, 1859 roku jak wynika z kilku posiadanych przeze mnie dokumentów z XIX w. byli moi prapradziadkowie Jan PawŁowski i jego żona Elżbieta z Żochowskich,wcześn­iej byli dziedzicami części Skrzyńca k/Chodla, spokrewnieni z TarŁami M.Olszewski  





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej