puste  

Ikonka - zamek
LĘBORK
¤ Przebudowany średniowieczny zamek krzyżacki ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku lebork

Ocena


Możesz ocenić:
Lębork - Przebudowany średniowieczny zamek krzyżacki

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
3 stars Średnia ocena: 2.9 na 5. Głosowało osób: 53
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
3.5 stars Średnia ocena: 3.7 na 5. Głosowało osób: 40
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera leżący na Łebą Lębork, pod względem zabytków znany jest bardziej z dobrze zachowanych odcinków fortyfikacji miejskich niż z zamku krzyżackiego. Spowodowane to jest faktem zachowania się jedynie domu zakonnego w postaci mocno przebudowanej oraz młyna. W dodatku dom jest niedostępny, gdyż mieści się w nim sąd. Tylko ozdobione szczyty po bokach, a na elewacjach ślady po dawnych oknach pozwalają domyślać się jego kilkuwiekowych dziejów. Także w piwnicach przetrwały podobno jeszcze zabytkowe sklepienia, ale nie ma do nich wstępu.
Zamek powstał na planie prostokąta o wymiarach 65x55 m. z jednoskrzydłowym domem zakonnym (11x47 m). Stał w południowo-wschodniej części miasta, sprzężony z fortyfikacjami miejskimi. Ciekawostką jest wydzielony z fosy strumyk dzielący całe założenie na pół. Jest to kanał doprowadzający wodę do młyna, który po przekształceniach nadal funkcjonuje. Średniowieczny młyn na parterze mieścił również browar, a na piętrze dom młynarza. Był to jeden z największych młynów na Pomorzu Gdańskim. Obecnie jest brzydkim niczym się wyróżniającym budynkiem. Obok znajduje się nowy dom młynarza z XIX wieku. Do zamku należał także spichlerz leżący na przeciw domu zakonnego, od strony miasta. Dziś na jego miejscu stoi nieco późniejszy spichlerz, częściowo szachulcowy, zamieniony na siedzibę zielonoświątkowców. Rozwój warowni doprowadził do powstania nowych budynków zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz. Najpierw przy kanale postawiono tzw. Kancelarię, a następnie od wschodu do boku domu zakonnego dobudowano tzw. Nowy Dom. Były to budynki wykorzystywane na cele administracyjne i mieszkalne. Do spichlerza z kolei dobudowano stajnię i wozownię. Niestety żadna z wymienionych budowli nie zachowała się.
Powstały dwie hipotezy odnośnie pierwotnego wyglądu założenia. Starsza zakłada istnienie 3 wysuniętych wież w murach obwodowych, druga tylko dwóch. Bezsporna jest trójkondygnacyjna podpiwniczona wieża północno-wschodnia, obok wlotu kanału młyńskiego. Prawdopodobnie działało w niej więzienie. Druga wieża stała na przeciwległym narożniku założenia (płd.-zach.). Zamieniono ją później na silos zbożowy i podobnie jak dom zakonny ozdobiono sterczynami. W tej postaci funkcjonuje do dziś. Problematyczna jest trzecia wieża od strony płn.-zach. Starsza teoria mówi, iż na jej miejscu stoi XIX-wieczny dom młynarza, druga (Andrzeja Barańskiego) umiejscawia tu mur obwodowy i bramę. Jej obronę zapewniać miał wysoki budynek młyna. Sporne jest również skrzydło północne zamku. Najpierw sądzono, że obie wieże połączone były murem obwodowym, a spichlerz ze stajniami stał poza murami. A. Barański dowodzi jednak, iż to właśnie ten 43-metrowy budynek stanowił kurtynę północną. Przekonującym dowodem jest wysunięty odcinek muru łączący stajnię z wieżą płn.-wsch. Jego zachowany fragment jest grubszy niż mury miejskie, więc musiał być częścią założenia zamkowego, które obejmowało w takim przypadku także budynek spichlerza i stajni. Poza tym przechowywana tam sól była zbyt cenna, aby zostawić ją całkowicie poza murami warowni. Te, a także inne drobne różnice w obu hipotezach na temat wyglądu średniowiecznego zamku, można zobaczyć na rekonstrukcjach poniżej.

Opis i grafika zaktualizowane dzięki pracy Rajmunda Mejny "Dzieje średniowiecznego Lęborka",
nadesłanej przez autora.


Plan

Powrót na górę


Plan zamku lebork
Plan zamku wg E. Kal. Ukazuje założenie wg starszej teorii. Niebieskim oznaczono budynki istniejące.
1 - dom zakonny, 2 - budynek zwany Nowym Domem, 3 - budynek zwany Kancelarią, 4 - browar, 5 - młyn, 6 - młyn z XIX wieku, 7 - spichlerz, 8 - stajnie i wozownia, 9,10,11 - wieże w murze obwodowym, 12 - furta, 13 - Kanał Młyński, 14 - most, 15 - kawałek muru potwierdzający teorię A. Barańskiego
Źródło: Zamki krzyżackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - Płock 1999



Rekonstrukcje

Powrót na górę


Rekonstrukcja lub stary widok zamku lebork
Zamek wg pierwszej teorii
Źródło: Zamki i obiekty warowne Pomorza Gdańskiego - A. Sypek, R. Sypek


Rekonstrukcja lub stary widok zamku lebork 2
Zamek wg nowszej teorii.
Źródło: Powstanie lęborskiego zamku krzyżackiego. Biuletyn Historyczny Lęborskiego Bractwa Historycznego i Muzeum w Lęborku, nr 5;1997 - Andrzej Barański



Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera miasto Lębok choć istniało już w XII wieku rozwinęło się po upadku Białogardy w I poł. XIV wieku. Zamek wybudowali Krzyżacy po roku 1341, prawdopodobnie wraz z fortyfikacjami miejskimi. Składał się z domu zakonnego, murów obronnych z 3 wieżami i budynkiem młyna. Przez środek założenia płynął kanał Młyński. Dodatkowo na zewnątrz murów po stronie miasta stał spichlerz.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku lebork
Panorama miasta z zamkiem (budynek po lewej, z dymem) z 1618 r. wg rysunku z mapy E. Lubinusa
Źródło: Zamki krzyżackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - Płock 1999

punktor1363 r. - wzmiankowany jest pierwszy wójt krzyżacki rezydujący w zamku - Dietrich von Loupheim
punktor1386 r. - w zamku podpisano antypolskie porozumienie między Krzyżakami a książętami pomorskimi Warcisławem VII i Bogusławem VIII. Pomorzanie mieli wspomóc zakon wojskiem w razie wojny z Polską, a Krzyżacy zapłacić za to 10 000 grzywien i przekazać im ziemię dobrzyńską
punktor1410 r. - miasto i zamek zajęły wojska polskie, ale po pokoju toruńskim rok później, musiały one wrócić do zakonu
punktor1441 r. - wzmiankowana jest kaplica zamkowa
punktor1455 r. - Lębork otrzymał w lenno książę pomorski Eryk II, a po nim jego następcy
punktor1637 r. po bezpotomnej śmierci księcia pomorskiego Bogusława XIV, miasto i zamek powróciły do Polski (w skład Prus Królewskich)
punktorXVI w. - nad kanałem przy moście wzniesiono dodatkowy budynek zwany Kancelarią. Do spichlerza natomiast dostawiono stajnię i wozownię
punktorII poł. XVI w.- I poł. XVII w. - przekształcenie średniowiecznej warowni na zamek renesansowy za sprawą książąt pomorskich Jana, Barnima X i Bogusława XIII
punktorXVII w. - od wschodu prostopadle do budynku głównego postawiono tzw. Nowy Dom
punktor1657 r. - podczas potopu, miasto i zamek zostały oddane w lenno elektorowi brandenburskiemu Fryderykowi Wilhelmowi
punktorpo 1772 r. - po I rozbiorze Lębork przeszedł we władanie pruskie
punktorXVIII w. - średniowieczny spichlerz rozebrano a na jego miejscu powstał nowy, o piętrze w konstrukcji szachulcowej
punktor1806 r. - mieszkanie młynarza przeniesiono z piętra młyna do nowego budynku
punktorI poł. XIX w. - budynek główny posiadał jeszcze średniowieczne ganki obronne, później jego zabytkowy charakter został prawie całkowicie zatarty, a ok. 1820 poszczególne budynki i mury obwodowe były rozbierane
punktor1935 r. - ocalały główny budynek zamkowy został zaadoptowany na potrzeby sądu


Wstęp

Otoczenie zamku wolne. Wnętrza wykorzystywane przez sąd, więc nie są przeznaczone dla turystów.

Położenie i dojazd

Powrót na górę

Północna część woj. pomorskiego. 50 km na wschód od Słupska, 80 km km na północny zachód od Gdańska. Zobacz na mapie.
Dojazd pociągiem m.in. z Gdańska, Słupska, Olsztyna, Warszawy, Szczecina. PKS-em ze Słupska. Zamek znajduje się w centrum miasta, na południowy wschód od centralnego pl. Pokoju.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 54.543508°,  E 17.752935°
format DM (stopnie, minuty):   N 54° 32.61048',  E 17° 45.1761'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 54° 32' 36.63'',  E 17° 45' 10.57''


Czas


Z centrum idzie się ok. 2 min. Oglądnięcie z zewnątrz zajmuje ok 15 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorHaftka Mieczysław - Zamki krzyżackie w Polsce. Szkice z dziejów
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Lębork - Główny budynek zamkowy od zachodu Lębork - Elewacja frontowa budynku zamkowego Lębork - Widok od południa na budynek zamkowy i wieżę przebudowaną w silos Lębork - Widok od wschodu Lębork - Widok od południa zza fosy Lębork - Budynek młyna zamkowego, a dalej dom młynarza Lębork - Spichlerz zamkowy Lębork - Spichlerz zamkowy Lębork - Dom młynarza na terenie  jednej z wież

Zdjęcia wykonane: latem 2006

Wideo


Fragment filmu przedstawiającego rekonstrukcję 3D średniowiecznego Lęborka. Zamek z młynem pokazany jest kilka razy.





Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Google Maps


Noclegi


punktorLębork - Domki Campingowe Tina, ul. Kusocińskiego 54, tel. (059) 862 76 25
punktorLębork - Hotel Vega, ul. 10 Marca 9, tel. tel. (059) 863 41 76
punktorLębork - Dom Wypoczynkowy Willa Jar, ul. Piwna 4, tel. (059) 866 23 79

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Kolejna uwaga do autora       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2011-12-24 22:04:59
    ciekawe, że tę bzdurę podaje każde opracowanie historii miasta, ale Ty zapewne wiesz lepiej...
  • Re: Kolejna uwaga do autora       Autor:  LęBORCZANIN      Data:  2011-12-23 19:08:58
    "...1410 r. - miasto i zamek zajęły wojska polskie, ale po pokoju toruńskiom rok później, musiały one wrócić do zakonu..."     a jakież to wojska polskie w 1410 roku działaly na Pomorzu Gdańskim. Przecież to bzdura nie poparta żadnym źródłem.  
  • Niewątpliwej urody zamek w Przezmarku zaprasza do zwiedzania.       Autor:  Kustosz      Data:  2011-06-04 18:13:37
    Zamek w Przezmarku woj.pomorskie gm.Stary Dzierzgoń gorąco zaprasza turystów.





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2017 BD - KONTAKT
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.