puste
Telefon kontaktowy
punktorInformacja turyst.
w Legnicy
tel. (076) 851 22 80

Ikonka - zamek
LEGNICA
¤ Średniowieczny zamek książęcy, później rozbudowany ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku legnica

Ocena


Możesz ocenić:
Legnica - Średniowieczny zamek książęcy, później rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4 stars Średnia ocena: 4.1 na 5. Głosowało osób: 64
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4 stars Średnia ocena: 4.2 na 5. Głosowało osób: 57
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera stojący w północno-wschodniej części starego miasta, nad brzegiem Kaczawy zamek legnicki, mimo że niegdyś nie mający sobie równych w kraju, nie jest dziś zbyt atrakcyjny dla turystów, wciąż jednak zadziwia swoją wielkością i potężnymi wieżami. Wysokie różnorodne budynki otaczające dziedziniec mieszczą pomieszczenia 3 szkół a jedną jego część zamieniono na boisko. Niedostępne są obie ponad 50-metrowe wieże: od wschodu św. Piotra (patron miasta) oraz od zachodu św. Jadwigi (żona budowniczego zamku Henryka Brodatego). Ta pierwsza od XV wieku posiada ganek balustradowy, duga oblankowany chodnik na machikułach w typie francuskim oraz nadbudowę z rzędem dużych okien, co można uznać za pierwszy na Śląsku belweder. Znajduje się tam Zielona Komnata ze wspaniałymi malowidłami. Zdecydowanie mocniejszą jest wieża św. Piotra, bo grubość jej murów wynosi aż 4,5 m (św. Jadwigi 2 metry mniej). Obie są cylindryczne z nadbudowa ośmioboczną. Niegdyś były wolno stojącymi donżonami z wejściami wysoko ponad dziedzińcem zamkowym. Dziś przylegają do nich budynki, z których najważniejszy to tzw. palatium czyli pałac książęcy (kiedyś także wolno stojący). Jego wymiary w średniowieczu (61,5x16,5 m) świadczą iż książę nie żałował środków stawiając jedną z największych tego typu siedzib w Europie. Parter palatium zajmowały pomieszczenia gospodarcze, piętro posiadało rząd portali i okien, stąd przypuszczenie iż znajdowały się tu komnaty drużyny książęcej a w czasie oblężenia wojska zaciężnego. Drugie piętro to 3 pokoje mieszkalne księcia od zachodu oraz wielka sala reprezentacyjna od wschodu (jej maksymalne wymiary to 32x13,5m). Wejście tu prowadziło bezpośrednio z dziedzińca. Dziś palatium jest całkowicie przekształcone i wtopione w mury budynku przy wieży św. Piotra.
Jedynym obiektem przeznaczonym do zwiedzania są fundamenty romańskiej kaplicy zamkowej w specjalnie wybudowanym pawilonie. Kaplicę zbudowano na planie dwunastoboku o średnicy 12,5 m z 6 filarami wewnątrz i szkarpami na zewnątrz. Posiadała ona bogate sklepienia krzyżowe żebrowe - detale z nich wystawiane są we wrocławskim Muzeum Architektury. Była to świątynia dwupoziomowa, parter posiadał wejście od północy a piętro łączyło się z prywatnymi komnatami księcia w palatium. Co ciekawe na terenie zamkowym istniała jeszcze starsza kaplica wymieniana w dokumentach z lat 1149 i 1193, dotychczas niezlokalizowana, ale przypuszcza się iż stała ona pod neorenesansowym budynkiem dzielącym dziedziniec na dwie części. Z najstarszych członów warowni nie przetrwała wieża Lubińska od północy - dziś na jej miejscu można zobaczyć czarny portal, natomiast z nieco późniejszych: wieża zegarowa i basteje, z których płn.-zach. ma dobrze wyeksponowane mury przyziemia. Wieżę zegarową zastąpiono wieżyczką po środku skrzydła dzielącego dziedziniec. Również obecny wjazd przez wspaniały portal związany z dawnymi fortyfikacjami bastejowymi i bardzo długą sień, nie znajdował się tu pierwotnie. Do XVI wieku wejście prowadziło od strony wieży św. Jadwigi.
Władze Legnicy poczyniły już kroki w celu przekazania większej części warowni na cele turystyczne. Po 2 latach remontu, w 2013 roku udostępniono 2 wieże wraz z Zieloną Komnatą i tarasem widokowym.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku
Zamek na przedwojennej pocztówce

Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
Panorama miasta - na rycinie M. Meriana z 1650 r. Zamek po lewej


Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
Portal wjazdowy z 1532 r. na przedwojennej pocztówce

Plan



Plan zamku legnica
Plan zamku z I poł. XIII wieku na tle obecnych murów wg J. Rozpędowskiego. 1 - wieża św. Jadwigi, 2 - wieża św. Piotr, 3 - palatium, 4 - kaplica, 5 - wieża Lubińska, 6 - odcinek muru obwodowego przy wieży, 7 - brama obecna, 8 - brama pierwotna

Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera zo niedawna sądzono iż zamek powstał za sprawą księcia Henryka Brodatego w latach 20-tych XIII wieku na terenie dawnego grodu z przełomu IX/X wieku. Jednak najnowsze badania archeologów z Wrocławia dowiodły, że budowla jest starsza i powstała w II połowie XII wieku za sprawą księcia Bolesława Wysokiego. Założenie pierwotnie składało się z 5 murowanych członów: palatium czyli pałacu książęcego, towarzyszącej mu kaplicy na planie dwunastoboku, dwóch wolno stojących wież cylindrycznych oraz czworobocznej wieży północnej zwaną lubińską. Resztę stanowiła drewniana zabudowa gospodarcza i dom kasztelana. Całość otaczały początkowo drewniano-ziemne a później murowane fortyfikacje z wjazdem od strony zachodniej.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
Różne przedstawienia oblężenia Legnicy w 1241 r. 1. Miniatura z 1353 r., 2. Legenda obrazowa o św. Jadwidze - broniący się zamek, 3. Drzeworyt z 1504 r.

punktor1241 r. - zamek i miasto obroniły się przed słynnym najazdem tatarskim, podczas którego zginął książę Henryk Pobożny
punktorI poł. XV w. - pierwsza znacząca rozbudowa książęcej rezydencji za sprawą księcia Ludwika II. Zatrudnił on do tego celu francuskiego architekta spod Paryża. Obie cylindryczne wieże zostały znacznie podwyższone i zyskały obecny wygląd z machikułami, gankiem balustradowym, hełmami w typie zamków francuskich
punktorII poł. XV w. - kolejne prace na zamku wykonał książę Fryderyk I a dotyczyły one głównie przebudowy palatium
punktorI pol. XVI w. - z inicjatywy księcia Fryderyka II dokonano renesansowej przebudowy zamku. Zwiększono jego warowność poprzez otoczenie fortyfikacjami bastejowymi i nowymi fosami. Wjazd prowadził od tej pory, tak jak obecnie od wschodu, przez bramę ze wspaniałym portalem autorstwa Jerzego z Ambergu i sień przy wieży św. Piotra

Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
1. Zamek na panoramie miasta z lat 1536-37, 2. Zamek w połowie XVIII w. wg F.B. Wernhera

punktorod 1547 r. - na zamku rezydował kolejny książę legnicki Fryderyk III
punktor1559 r. - a następnie jego syn Henryk XI, który walczył o władzę z młodszym bratem Fryderykiem IV
punktor1596 r. - po śmierci Fryderyka IV władze w księstwie objął syn Jerzego II brzeskiego - Joachim Fryderyk
punktor1618 r. - następną rozbudowę tym razem barokową rozpoczął książę Jerzy Rudolf, syn Joachima Fryderyka. W murze kurtynowym dzielącym zamek na dwie części powstała wtedy wieża zegarowa (nie zachowała się). Zamek zyskał nowe budynki i wygląd potężnej zamkniętej czteroskrzydłowej budowli z wewnętrznym dziedzińcem, niestety rozebrano wtedy romańską kaplicę
punktorII poł. XVII w. - na miejscu wieży lubińskiej powstała nowa brama zamkowa z zachowanym portalem oraz chroniąca ją basteja
punktor1675 r. po śmierci ostatniego piastowicza Jerzego Wilhelma Legnica przeszła we władanie Habsburgów
punktor1711 r. - wielki pożar spustoszył warownię i odtąd traktowano ją jako magazyn na zboże
punktor1740 r. - Legnica została zdobyta i przyłączona do Prus
punktor1764 r. - król pruski król Fryderyk II nakazał rozebrać fortyfikacje zamkowe
punktor1793 r. - zakopano fosy i zlikwidowano most prowadzący do zamku

Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
1. Dziedziniec z wieżą zegarową na rysunku A. Lesserea z 1834 r., 2. Zamek na rysunku E. Springera, 3. Zamek po przebudowie w poł. XIX wieku

punktor1835 r. - kolejny pożar na zamku, po którym zaczęto myśleć o jego restauracji. Projekt w stylu neogotyckim wykonał Karol Fryderyk Schinkiel i kilka lat później zamek stał się siedzibą urzędów miejskich. Dawne wewnętrzne skrzydło z wieżą zegarową zostało zastąpione obecnym neorenesansowym budynkiem
punktor1945 r. - po opanowaniu miasta przez wojska sowieckie zaczęła się jak zawsze bezmyślna dewastacja. Mimo, że Niemcy już nie zagrażali, palono i niszczono co się dało, w tym także i warownia która stała się kompletną ruiną
punktorlata 60 XX w. - przeprowadzono odbudowę zamku na cele oświatowe
punktor1975 r. - zakończono prace przy odsłanianiu kaplicy i budowie dla niej pawilonu. Otwierano go jednak tylko sporadycznie
punktor od 1991 r. - kaplica jest regularnie udostępniana do zwiedzania
punktor2011 r. - rozpoczęto remont warowni. Prace zlecono Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu HARAS Arkadiusz Harasimowicz z siedzibą we Wrocławiu. Pozwolą one na oddanie dla turystów wieży św. Piotra, na której będzie funkcjonował taras widokowy
punktor2013 r. - wieże zostały udostępnione turystom

Henryk XI
Henryk XI Legnicki od najmłodszych lat miał szansę otrzeć się o najwyższą władzę w księstwie, ponieważ jego ojciec Fryderyk III był kilkakrotnie odsuwany od rządów przez cesarza. Jednakże z powodu niepełnoletności nie dopuszczono go do władzy i dopiero w 1559 r. mając 20 lat, Henryk przejął księstwo rozrzutnego ojca (po jego aresztowaniu) wraz z ze sporym długiem 80 tys. talarów. Sam przebił go wielokrotnie i na koniec panowania dług wynosił już 700 tys. talarów. Chcąc go spłacić, próbował odsprzedać książęce przywileje stanom legnickim albo sprytnie przerzucić na nich obowiązek spłaty części zadłużenia. Gdy przedstawiciele stanów odmawiali takiego porozumienia, książę uwięził ich i zmusił do zgody na nowy podatek. Potem wyruszył na długą podróż po Europie, gdzie m.in. walczył na czele 4000 ludzi dla francuskiego księcia Ludwika I Kondeusza a przeciw byłemu królowi Polski Henrykowi Walezemu. Księstwo przekazał tymczasowo młodszemu bratu Fryderykowi IV, co okazało się sporym błędem, bo braciszkowi sprawowanie władzy tak się spodobało, iż nie godził się na jej oddanie. Dopiero po wielu perturbacjach w 1580 r. Henryk XI ponownie odzyskał księstwo. Powitano go ciepło, bo legniczanom po latach milsza okazała się jego rozrzutność niż wyjątkowe skąpstwo brata, ale że nie chciał złożyć hołdu lennego przed cesarzem rok później ostatecznie już stracił władzę na rzecz Frederyka IV a sam uciekł z więzienia do Polski, z którą zawsze łączyły go dobre stosunki. Tutaj gościł na wielu dworach magnackich a nawet na zaproszenie króla Zygmunta Augusta przybył na sejm do Lublina, gdzie zawierano Unię Lubelską. Zaprzyjaźnił się też ze Stefanem Batorym i Zygmuntem Wazą, którzy nie wydali go, mimo mocnych nacisków cesarzowi.


Wstęp

Zwiedzanie jest darmowe. Obejmuje pawilon z reliktami Kaplicy Romańskiej, wieżę św. Jadwigi z Zieloną Komnatą, wieżę św. Piotra z tarasem widokowym, bramę zamkową. Otwarte od końca kwietnia do października.

Ponieważ informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach biletów szybko się dezaktualizują, sprawdź je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
otwórz stronę obiektu


Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
Przedwojenna pocztówka - widok na wieżę św. Piotra

Położenie i dojazd


Centralna część woj. dolnośląskiego. 70 km na zachód od Wrocławia. Zobacz na mapie. Z dojazdem nie ma problemu. Zamek znajduje się w północno-wschodniej części starego miasta.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.21116389°,  E 16.16228611°
format DM (stopnie, minuty):   N 51° 12.6698334',  E 16° 9.7371666'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51° 12' 40.19'',  E 16° 09' 44.23''



Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
Przedwojenna pocztówka - dziedziniec zamku z budynekime dzielącym warownię na dwie części


Bibliografia



punktorChorowska Małgorzata - Rezydencje średniowieczne na Śląsku. Zamki, pałace, wieże mieszkalne
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorGuerquin Bohdan - Zamki śląskie
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorMazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Załęski Jerzy - Zamki Dolnego Śląska


Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Legnica - Zamek z wieżą św. Piotra i palatium Legnica - Widok ze ścieżki od południa Legnica - Skrzydło południowe Legnica - Widok z dziedzińca Legnica - Wieża św. Jadwigi od strony dziedzińca Legnica - Zachowana basteja Legnica - Wieża św. Piotra Legnica - Mury zamkowe od strony dziedzińca Legnica - Widok od strony wjazdu Legnica - Wieża św. Jadwigi Legnica - Fragment portalu wjazdowego Legnica - Długa sień bramna Legnica - Portal od północy Legnica - Fundamenty romańskiej kaplicy Legnica - Jeden z budynków zamkowych od północy Legnica - Skrzydło z wieżyczką dzielące dziedziniec

Zdjęcia wykonane: wiosną 2007



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi



punktorLegnica - Hotel Arkadia, ul. Gliwicka 6, tel. (076) 850 78 00, 850 78 01
punktorLegnica - Akademik Miedzianka i Bursa Dla Młodzieży, ul. Żółkiewskiego 8, tel. (076) 723 80 47, gsm 605 079 207
punktorLegnica - Hotel Narol, ul. Gliwicka 1, tel. (076) 862 69 27, 866 95 78,
punktorLegnica - Szkolne Schronisko Młodzieżowe, ul. Jordana 17, tel. (076) 862 54 12, 723 33 23
punktorLegnica - Pokoje Gościnne Erkada, ul. Janowska 20, tel. (076) 850-20-32. gsm 600 498 641
punktorLegnica - Motel Legnica, Autostrada A4, tel. (069) 460-98-68

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1                     oferta noclegowa 2

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • .       Autor:  Ciany      Data:  2016-05-10 01:24:23
    Wieże są obecnie udostępnione do zwiedzania
  • Tam straszyło... ;)       Autor:  Gosia      Data:  2015-01-31 16:06:39
    Też mieszkałam tam przez rok, zaprzyjaźniłyśmy się z duchem, który przedastawił się! jako Hanna :)
  • Zamek       Autor:  Basia       Data:  2013-02-21 23:48:56
    Miałam zaszczyt spędzić rok w zamku jako uczennica 1 LO; później przeprowadziliśmy się na Pl. Zawadzkiego.     Bardzo miłe wspomnienia.   Pozdrawiam.





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2017 BD - KONTAKT
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.