puste
Telefon kontaktowy
punktorMuzeum/Zamek,
tel. (013) 463 06 09
puste

Ikonka - zamek
SANOK
¤ Średniowieczny zamek królewski ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku sanok

Ocena


Możesz ocenić:
Sanok - Średniowieczny zamek królewski

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
4.5 stars Średnia ocena: 4.4 na 5. Głosowało osób: 101
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
4.5 stars Średnia ocena: 4.5 na 5. Głosowało osób: 87
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera zamek w Sanoku położony jest na wzgórzu o wysokości 362 m., z trzech stron
Zabójstwo w zamku
W XVII w., gdy w zamku funkcjonował sąd grodzki, w dzień nawrócenia św. Pawła doszło tam do głośnego wypadku. Podczas jednego z procesów powstało spore zamieszanie - kuchmistrz koronny Załuski próbował rozbroić zwaśnione strony i został przez nich zabity.
otoczonym stromymi skarpami. Kiedyś na zamku przebywali starostowie królewscy, którzy z nadania monarchy i w jego imieniu sprawowali władzę na tym terenie. Ocalał tylko jeden, główny budynek (wschodnia część zamku) oraz bardzo stara studnia. Jeszcze w XX wieku stało boczne skrzydło południowe czyli dołączone do zachowanego budynku od prawej strony, natomiast północne zostało rozebrane sto lat wcześniej. Kiedyś więc zamek miał kształt litery C otwartej na zachód Niedawno zrekonstruowano przyziemia wolno stojącej czworobocznej wieży od północy. Niestety wygląda to fatalnie, ale pełni przynajmniej funkcję tarasu widokowego na dolinę Sanu. Warto zejść w dół i zajrzeć przez dziurę do oryginalnych murów wieży. Nie zachowała się też ciekawa brama z dwiema wieżyczkami od strony południowej.
Wzgórze zamkowe połączone było z miastem pomostem na filarach, który współcześnie zastąpiono nasypem. Dawny wąwóz, dzięki któremu zamek nie odniósł szkód podczas kilku pożarów miasta został prawie całkowicie zasypany. Na zewnątrz zamku niestety nie ma zbyt wiele do oglądania, w środku natomiast znajduje się bardzo interesująca ekspozycja Muzeum Historycznego ze wspaniałą kolekcją ikon. Najwyższe piętro poświęcone jest sztuce współczesnej, przede wszystkim pochodzącemu z Sanoka śp. Zdzisławowi Beksińskiemu.
Aktualizacja: budynek południowy został zrekonstruowany i mieści galerię Beksińskiego. Jego wygląd i sposób wykonania wzbudza mieszane odczucia. Zamek zyskał też mur obwodowy i nowe wystawy.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Widok zamku po 1912 roku i rozebraniu skrzydła południowego. Zdjęcie pokazuje w jak zniekształconej postaci dotrwał zamek do XX wieku. Dopiero po wojnie przywrócono mu choć częściowo dawny wygląd.



Rekonstrukcja


Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Przypuszczalny wygląd zamku z wolno stojącą wieżą. Taka rekonstrukcja z pewnością podniosłaby atrakcyjność sanockiej warowni


Historia

Powrót na górę

Ozdobna pierwsza litera zamek zbudowano z inicjatywy Kazimierza Wielkiego na miejscu dawnego grodu wzmiankowanego już w 2 połowie XII przez kronikarzy ruskich. Współczesne prace archeologiczne doprowadziły do odkrycia cmentarza, budynków mieszkalnych i gospodarczych, fortyfikacji oraz naczyń codziennego użytku dawnej osady. Powstały w 1340 r. zamek był obiektem drewniano-murowanym, istnieje zapis iż miał murowaną wieżę i drewniane budynki. Otaczała go drewniana palisada, a od miasta odgrodzony był głębokim sztucznym wąwozem.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Zamek w roku 1846. Litografia z "Okolic Galicji" Stęczyńskiego
Źródło: Zamki i budownictwo obronne ziemi rzeszowskiej, Józef Frazik, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne 1972

Słynni goście
Sanok leżał się na szlakach prowadzących na Ruś i Węgry, na zamku więc często gościli znamienici goście. Król Władysław Jagiełło tutaj właśnie publicznie ogłosił w roku w 1417 zamiar poślubienia Elżbiety Granowskiej. Następnie wziął z nią w sanockim kościele swój trzeci ślub, a na zamku wyprawił gody. Ślubu udzielił arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski. Współcześni raczej surowo i szyderczo oceniali małżeństwo króla. Tak pisał niejaki Bielski: "Król, co miał nieprzyjaciela gonić, to wolał tymczasem weselić się w Sanoku. Aby jeszcze był młodą pojął, ale babę Elżbietę córę Ottona z Pilic, wojewody sandomierskiego, którą przedtem uniósł jeden Morawczyk,a potem mu ją drugi wydarł, potem zaś była za Granowskim. Taz królowi nie wiedzieć z czego się podobała, bo już stara była, a wyschła od suchot." Z kolei Jan Długosz tak skomentował fakt iż wkrótce po ślubie w orszak królewski uderzył piorun, zabijając kilka koni i raniąc władcę: "Znak pomsty gniewu Bożego przydarzył się królowi Władysławowi nie z innego powodu jak dlatego że nie wstydził się pojąć za żonę rodzonej - z racji pokrewieństwa duchowego - siostry Elżbiety Granowskiej" (matka Elżbiety - Jadwiga, była matką chrzestną króla stąd mowa o duchowym pokrewieństwie). Także następna żona króla - Zofia mieszkała na zamku przez dłuższy czas. W XV w. Sanoku udzielono schronienia wygnanej z Węgier, królowej Izabeli Zapolyi.

punktor1366 r. - zamek przebudował Kazimierz Wielki, a zachowana relacja mówi, że w tym roku spędził tu pewien czas
punktorok. 1440 r. - w zamku mieszkała młoda żona króla Władysława Jagiełły - Sońka (Zofia) z Holszan. Tu odwiedził ją kardynał Zbigniew Oleśnicki powracający z koronacji jej syna Władysława zwanego później Warneńczykiem w Budzie
punktor 1448 r. - z dokumentów wynika, iż na zamku trwały prace remontowe, m.in przy moście, "wieży glinianej" i mieszkaniu królowej

Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Rysunek na drzewie Kostrzewskiego.
Źródło: Tygodnik Ilustrowany 1863 r.

punktor 1470 r. - Sanok spustoszył wielki pożar, zamek pozostał jednak nietknięty
punktor 1510 r. - Zygmunt Stary zarządził budowę wodociągowej, która prowadziła także do zamku
punktor 1514 r. - kolejny wielki pożar Sanoka nie dotknął wzgórza zamkowego
punktor Lata 1516-23 - starostą zamku był Stanisław Pilecki
punktor Lata 1523-48 - akcja modernizacji zamków kresowych przeprowadzona przez króla Zygmunta Starego objęła także Sanok. Średniowieczny zamek został przebudowany w stylu renesansowym pod nadzorem starosty Mikołaja Wolskiego. Palisadę zamieniono na mur, zbudowano bramę wjazdową i łazienkę królewską. Wtedy też powstał piętrowy budynek mieszkalny, który z pewnymi zmianami dotrwał do dziś. Dalej cześć zamku pozostała jednak drewniana. Zmieniła to dopiero kolejna rozbudowa zamku w 1558 r., która przyniosła powstanie dwóch bocznych skrzydeł, baszty, studni oraz bliżej nie zidentyfikowanego "muru wewnętrznego"
punktor 1616 r. - zamek zaczął popadać w ruinę, ponieważ brakowało środków na jego utrzymanie. Na sejmikach szlacheckich w Sądowej Wiszni domagano się jego remontu
punktor 1624 r. - najazd Tatarów zniszczył Sanok. Zamek, mimo że poważnie nadwątlony pozostał nie zdobyty
punktor 1634 r. - istnieje zapis mówiący, iż odbudowa zamku postępowała bardzo powoli, 2 lata później część budynków obsunęła się do Sanu
punktor 1665 r. - ówczesna lustracja zamku mówi, że wymaga on szybkiego remontu. Część mieszkalna miała wtedy dwie kondygnacje, na dole znajdowała się izba sądowa, na górze sala i pokoje mieszkalne, pod wieżą w piwnicy więzienie. Całość otoczona była murem
punktor 1765 r. - zamek był już w bardzo złym stanie
punktor XIX w. - zamek popadł w ruinę, mury zostały częściowo rozebrane przez władze austriackie.
punktor 1912 r. - rozebrano skrzydło południowe zamku
punktor Lata 1952-54 - nastąpiła restauracja i konserwacja zamku, później powstało w nim muzeum. M.in. usunięto tynk, przywrócono dawne okna, zlikwidowano balkon
punktor2006 r. - pojawił się pomysł odbudowy bocznego skrzydła zamku z przeznaczeniem w całości na muzeum prac Z. Beksińskiego, a następnie czworobocznej wieży
punktor2012 r. - prace przy bocznym skrzydle są na ukończeniu, niestety odbiega ono od oczekiwań miłośników zabytków. Wieża na szczęście nie będzie odbudowywana
punktor2013 r. - zakończono drugi etap remontu. Zamek posiada już ładny dziedziniec i mury obwodowe. Zagospodarowano piwnice zamkowe, podwyższono pozostałości wieży i powstały nowe ekspozycje

Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Widok zamku w II poł. XIX w. wg N. Ordy


Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Powiększenie budynku z dwiema wieżami, który mógł być budynkiem bramnym, ale jak zwrócono uwagę na forum może to być synagoga


Wstęp

Płatny do wnętrza zamku. Z zewnątrz nie można go dokładnie obejrzeć, ponieważ trwają prace rekonstrukcyjne.

Ponieważ informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach biletów szybko się dezaktualizują, sprawdź je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
otwórz stronę obiektu

Położenie i dojazd

Powrót na górę

Południowa część woj. podkarpackiego. 90 km na południe od Rzeszowa. Zobacz na mapie.
Z dojazdem nie ma żadnego problemu. PKS-em z Krosna, Przemyśla, Rzeszowa. Zamek leży bardzo blisko rynku.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 49.56234722°,  E 22.20923056°
format DM (stopnie, minuty):   N 49° 33.7408332',  E 22° 12.5538336'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 49° 33' 44.45'',  E 22° 12' 33.23''


Rekonstrukcja lub stary widok zamku sanok
Nieistniejące skrzydło południowe na pocztówce z 1905 roku

Czas


Z dworca PKS i PKP idzie się ok. 20 min., z rynku, gdzie najlepiej zaparkować samochód ok. 3 min. Pobieżne oglądnięcie zamku i muzeum zajmuje ok. 30 min.

Bibliografia



punktorGosztyła Marek, Proksa Michał - Zamki Polski południowo-wschodniej
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorMarszałek Juliusz - Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach
punktor Rogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Sanok - Nowe boczne skrzydło zamku Sanok - Boczne skrzydło zamku Sanok - Boczne skrzydło zamku Sanok - Porównanie starych i nowych murów Sanok - Boczne skrzydło zamku od strony szkarpy
Nowe skrzydło - stan na marzec 2012

Sanok - Zamek z dołu Sanok - Zamek z dołu Sanok - Widok od strony bramy
Sanok - Ocalały budynek zamkowy Sanok - Ściana boczna, południowa Sanok - Studnia na dziedzińcu Sanok - Stare skrzydło wschodnie
Sanok - Widok spod zamku Sanok - Ściana wschodnia Sanok - Fundamenty wieży Sanok - Widok spod zamku na San
Zdjęcia wykonane: latem 2005



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorSanok - Hotel "Turysta", ul. Jagiellońska 12, tel. (013) 463 09 22
punktorSanok - Internat Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, ul. Konarskiego 10, tel. (013) 463 09 25
punktorSanok - Hotel Pod 3 Różami - ul. Jagielońska 13, tel. (013) 46 309 22
punktorSanok - Dom Turysty, ul. Mickiewicza 29, tel. (013) 463 14 39, 463 10 13

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Byłem w podziemiach ( niby niedostępnych )       Autor:  Anonim      Data:  2015-08-26 23:54:07
    Ją tam biegałem jak dziecko!po prostu bawilismy się ,na zamku,
  • Re: Re: rozbudowa zamku w sanoku to tragedia       Autor:  uczeń      Data:  2013-10-14 18:20:41
    Wywalcie te wszystkie mapki i plany na zbity pysk, bo to już nieaktualne, od 2006 w bibliotece miejskiej były plany zamku wykonane przed i po remoncie zamku w 1800.
  • Re: Re: rozbudowa zamku w sanoku to tragedia       Autor:  widzmin      Data:  2013-05-15 10:01:50
    .... skrzydło tzw. południowe obecnie dobudowane !!!, nie "odbudowane" (sic!), nie powstało w XVI w.(sic!) tylko na początku wieku XIX, było to pomieszczenie dla cyrkułu i starosty spalone przez ruskich w 1915, dwa to co pozostało po I wojnie przypominało raczej kamienną oborę niż zamek, co do gustu okienek i koloru wykuszu radziłbym się nie wypowiadać, reszta w normie, jest galeria i pomieszczenia na ekspozycje, komu tęskno za sanockim renesansem może sobie dalej pstrykać zdjęcie przy którymś z okien :)





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2017 BD - KONTAKT
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.