puste

Ikonka - zamek
SZCZEBRZESZYN
¤ Średniowieczny zamek rycerski ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku szczebrzeszyn

Ocena


Możesz ocenić:
Szczebrzeszyn - Średniowieczny zamek rycerski

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
3 stars Średnia ocena: 2.9 na 5. Głosowało osób: 26
            
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
3.5 stars Średnia ocena: 3.3 na 5. Głosowało osób: 21
            
 
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera szczebrzeszyński zamek stał na wzgórzu nad doliną Wieprza, kilkaset metrów od rynku miejskiego i chronił ważnego szlaku handlowego. Funkcje te pełnił wcześniej gród isntiejący tu już w VII wieku. Zamek był skromną warownią złożoną poczatkowo z wieży mieszkalno-obronnejo wymiarach 7,6x10,4 m i otaczających ją urządzeń obronnych w postaci suchej fosy i drewnianej palisady z dużą murowaną bramą od strony płn.-wsch. (dziś także wejście jest od tej strony).
Gród
Wzgórze na którym stoi zamek było grodem o nazwie Bród (należącym do Grodów Czerwieńskich), strzegącym szlaku handlowego z Kijowa i Włodzimierza Wołyńskiego do Krakowa i Pragi. Odkrycia dokonane przez archeologów datują funkcjonowanie grodu na VII-XIII wieku, są to m.in. chaty z kamiennym piecem, cmentarzysko szkieletowe i jama do przechowywania zboża.
Wieża miała prawdopodobnie 3 kondygnacje naziemne, ale w ruinie zachowały się tylko dwie. Dolna jest zbudowana z kamienia, górna z cegły. Parter mieścił jedną izbe, piętro dwie. Brakuje niestety dokładnego opisu czy rysunku warowni z XVI wieku, ale pewne fakty wskazują na istnienie dodatkowych budynków, a pośród nich dwóch studni w dolnej części wzgórza zamkowego. Dziś nie ma po nich śladu, grodzisko posiada zarośniete stoki z pustą przestrzenią na szczycie, niestety najwyższy punkt ze zrujnowaną wieżą do niedawna był cały zarośnięty i odwiedziny Szczebrzeszyna w porze letniej nie były najlepszym pomysłem. Obecnie roślinność usunięto, ale dostep do zamku jest całkowicie zabroniony z powodu rozpoczętych prac restauracyjnych. Skończyły się one na oczyszczeniu terenu i wycińce chaszczy, ale ogrodzenie pozostało...

Lochy
Legendy szczebrzeskie opowiadają o rozległej sieci lochów znajdujących się zarówno pod wzgórzerm zamkowym jak i miastem. Ponoć tunele pod zamkiem były tak duże, iż mieściły karetę z końmi, którą miał się w razie zagrożenia ewakuować przebywający w zamku starosta lub władca. Faktem jest, że w mieści po dużych ulewach kilkakrotnie zapadała się ziemia odsłaniając piwnice, a wejścia do nich odkryto także przy obu miejskich kościołach, w tym ostatnio w 2004 roku podczas renowacji figury Matki Bożej przy kościele św. Mikołaja. Śmiałkowie, którzy penetrowali podziemia nie zaszli daleko, ponieważ tunele są pozasypywane a strop bardzo niepewny. Tak więc nikt ich jeszcze profesjonalnie nie przepadał.



Historia


Ozdobna pierwsza litera zamek w postaci czworobocznej wieży mieszkalno-obronnej w II poł. XIV wieku, wzniósł Dymitr z Goraja herbu Korczak, który otrzymał władze lenną nad całym powiatem szczebrzeskim od króla Ludwika Węgierskiego w 1379 roku.
Dymitr z Goraja
Budowniczy zamku Dymitr z Goraja był Rusinem urodzonym w Kleciu. Swój szybki awans zawdzięczał Kazimierzowi Wielkiemu, którego wspierał w podboju i zagospodarowywaniu ziem wschodnich. Mimo popadnięcia początkowo w niełaskę u Ludwika Węgierskiego (stracił stanowisko podskarbiego i został wyrzucony z dworu) w 1377 r. król za zasługo w wojnie z Litwą nadał Dymitrowi i jego bratu ziemie powiatu szczebrzeskiego z zamkiem w Goraju oraz przywrócił stanowisko. Następnie Dymitr opowiedział się za związkiem Jadwigi z Wielkim Księciem Litewskim Jagiełłą i z całych sił nie dopuszczał do jej ślubu z Wilhelmem Habsburgiem, co uwiecznił Jan Matejko. Jagiełło odwdzięczył się nadaniem mu na wyłączność Szczebrzeszyna i okolicy wraz z pełną władzą sądowniczą. W 1386 r. był posłem do Krzyżaków z zaproszeniem na ślub Jagiełły i Jadwigi. Dwa lata później został marszałkiem Królestwa i poślubił córkę wojewody krakowskiego Beatę z Bożegodaru. Dymitr zmarł w 1400 roku, a jego ciało spoczęło w klasztorze w Zawichoście. Majątek ziemski jaki zgromadził należał do największych w XIV-wiecznej Polsce.
J. Matejko-Dymitr z Goraja wstrzymujący Jadwigę od wyłamania drzwi na zamku królewskim w Krakowie
Twarz Dymitra na obrazie J. Matejki. Kliknij aby zobaczyć całość.
Ponieważ nie miał on synów i nie chciał oddać majątku innym rodom, przekazał całość bratankowi Prokopowi. Ten również nie posiadał męskiego potomstwa i Szczebrzeszyn trafił do jego córki Zygmunty, która wniosła go w wianie kasztelanowi krakowskiemu Janowi Amorowi Tarnowskiemu (seniorowi) w 1462 roku. Z badań archeologicznych wynika, iż na początku XVI wieku zamek spłonął w pożarze. Prawdopodobnie wraz z odbudową założenie wzbogaciło się o jakieś nowe budynki. Sama wieża zyskała 1 lub 2 kondygnacje z cegły. Do wnętrz wstawiono piece kaflowe. W 1515 r. po sporach o Szczebrzeszyn po śmierci Aleksandra Tarnowskiego, zamek przejął Piotr Kmita z Wiśnicza jako spadek po matce Katarzynie z Tarnowskich, siostrze Jana Amora Tarnowskiego. Rok później nastąpił jednak nowy podział majątku. Podzielono go na pół, łącznie z zamkiem: część górną dostał Kmita, a część dolną Elżbieta, wnuczka Prokopa Gorajskiego. Właśnie ten podział na zamki dolny i górny dowodzi, że warownia posiadała dodatkowe zabudowania poza wieżą, jednak dotychczas nie udało się ich zlokalizować. W 1555 r. po śmierci tego pierwszego, sejm do którego trafiła sprawa majątku, nadał cały Szczebrzeszyn trzem braciom Górkom z Wielkopolski: Łukaszowi, Stanisławowi i Andrzejowi. Byli oni potomkami Elżbiety, córki Dymitra z Goraja. W 1557 r. Łukasz i Stanisław zrzekli się swoich części na rzecz brata Andrzeja. W 1583 r. zamek, w którym działał powiatowy sąd lenny, został podpalony przez jedną ze zwaśnionych stron. Najbardziej ucierpiała część dolna. Stracono wtedy wszelkie dokumenty z dziejów miasta, tak iż Andrzej Górka musiał prosić króla Stefana o potwierdzenie nadania wszystkich dotychczasowych praw dla Szczebrzeszyna. Wieża wprawdzie przetrwała albo została odbudowana, ale tak jak i całe wzgórze zamkowe nie pełniła już funkcji obronnych, lecz była więzieniem jeszcze w XVIII stuleciu. Lustracja z 1593 roku mówi o dwóch studniach zagruzowanych i murowanej sklepionej piwnicy, zapewne na zamku dolnym. Od 1592 r. właścicielami Szczebrzeszyna byli spadkobiercy Górków - Czarnkowscy, a rok później, aż do 1772 roku Zamoyscy. Pierwsze badania archeologiczne przeprowadzono w latach 1978-79, następne w roku 1981. W 2008 pojawiła się zaskakująca informacja, iż wzgórze zamkowe ma całkowicie zmienić swoje oblicze. Wieża zamkowa zostanie odbudowana a na jej szczycie powstanie punkt widokowy. Obok w budynku mieszkalnym funkcjonował będzie hotel i restauracja. Inwestycje przeprowadzić ma biznesmen z Kanady, pochodzący ze Szczebrzeszyna i będący właścicielem wzgórza. Jednak najnowsze informacje z końca 2009 roku mówią, iż biznesmen wycofał się ze swoich planów i cały teren zamkowy jest wystawiony na sprzedaż za nieoficjalną kwotę 100 000 zł.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku szczebrzeszyn
Wieża zamkowa na litografii z poł. XIX w. wg A. Lerue

Wstęp

Wolny

Położenie i dojazd


Centralno-południowa część woj. lubelskiego. 17 km na zachód od Zamościa. Zobacz na mapie.
Dojechać można pojedynczymi pociągami z Warszawy, Krakowa, Lublina, Wrocławia czy Rzeszowa. Autobusami PKS z większości miast w woj. lubelskim i np. Krakowa, Rzeszowa. Kielc. Wzgórze zamkowe znajduje się ok. 300 m od rynku miejskiego w kierunku płd-zach. (w stronę słynnego chrząszcza).

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.69193056°,  E 22.97518611°
format DM (stopnie, minuty):   N 50° 41.5158336',  E 22° 58.5111666'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50° 41' 30.95'',  E 22° 58' 30.67''


Czas

Powrót na górę

Pobieżne oglądnięcie zajmuje ok. 10 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorKutyłowska Irena - Szczebrzeski gród i okręg grodowy w ziemi chełmskiej

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Szczebrzeszyn - Zarośnięty stok grodziska Szczebrzeszyn - Widok po wejściu na szczyt grodziska Szczebrzeszyn -Teren grodziska Szczebrzeszyn - Fragment wieży Szczebrzeszyn - Zarośnięty kamienny łuk Szczebrzeszyn - Ruina wieży Szczebrzeszyn - Górna część wieży Szczebrzeszyn - Dolna, kamienna część wieży Szczebrzeszyn - Dolna, kamienna część wieży Szczebrzeszyn - Zarośnięta wieża



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi



Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w poniższych serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne.

oferta noclegowa

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • lochy       Autor:  były mieszkaniec      Data:  2014-07-09 19:56:20
    jak bylem łebkiem często chodziłem z kolegami po okolicy w rejonie wzgórza,okopiska-(k­irkut cmentarz żydowski)pamiętam chodziliśmy na wycieczki na ten cmentarz panie wychowawczynie siadały na macy(tablica nagrobna żydowska) przy wielkim dębie a my samopas biegaliśmy po cmentarzu ze dwie godziny totalna swawola wtedy nam to pasowało mieliśmy 5 .6 lat bardzo często tam chodziliśmy to taka ciekawostka;może też ktoś może to potwierdzić czekam na informację,aleco się tyczy lochów to dużo czasu spędzało się na dworze włócząc się po okolicy prawdopodobne wejście do lochów było pomiędzy cerkwią unicką a starym budynkiem przedszkola w ogrodzie była spora dziura w ziemi próbowaliśmy tam wejść ale nam się nie udało bo nas przepędził jakiś chłop myśmy mieli wtedy po 11 -12 lat na tym sie skończylo bo chłopek się na nas wydarł itrochę nas wystraszył,słysza­em też o wejściu do lochów na terenie ogrodu szpitala(ceglana okrągła budowa.czekam na jakieś info pozdrawiam
  • Re: podziemia szczebrzeszyna       Autor:  wnuku.jsp      Data:  2012-03-27 13:54:19
    koło babci
  • jak mlożna sprzedawac zamki?!       Autor:  dave      Data:  2011-08-13 12:49:04
    Dziwi mnie, że dobro narodowe, historię naszą, mozna sprzedac/kupic; powinna to byc własnośc gminy. Byłem ostatnio pod wzgórzem, próbowałem obejrzec ruiny (nigdy ich nie widziałem), a tu ogrodzone, teren prywatny; PORAŻKA. Jeśli jest odbódowa, to powinna byc zamnknieta tylko bezpośrednia okolica ruin, aby możnabyło rzucic okiem; jak jest na Jurze.





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2017 BD - KONTAKT
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.