puste
 

Ikonka - zamek
ZAWICHOST
¤ Średniowieczny zamek książęcy, potem królewski (zniszczony) ¤

Przejście do zdjęć
Zdjęciapuste

Frontowe zdjęcie zamku zawichost
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  


Opis


Ozdobna pierwsza litera zamek w Zawichoście stał na wyspie wiślanej, po której nie ma dziś śladu. Wiadomo jednak dokładnie w którym miejscu się znajdował i jeśli ktoś dysponuje sprzętem do nurkowania, z pewnością natrafiłby na jego szczątki na dnie Wisły. Obecni mieszkańcy miasta wspominają, że przy bardzo niskim stanie wód można było do niedawna jeszcze ujrzeć cegły. W XVII w. zamek miał kształt czworoboku z 4 wieżami alkierzowymi w narożach. Do dwóch boków przylegały budynki mieszkalne, pozostałe dwa były murami zwieńczonymi blankami. Dookoła zamku umieszczono drewniane izbice czyli pale chroniące przed wodą i lodem, ale także i wrogiem.


Historia

Ozdobna pierwsza litera d rewniany zamek w Zawichoście istniał już na początku XIII w. Bronił przeprawy przez Wisłę oraz był siedzibą kasztelańską. W pełni murowany zamek wzniósł ok. poł. XIV w. Kazimierz Wielki. Nie zachował się żaden jego opis ani ilustracja z tamtego okresu.


Hipotetyczny wygląd zamku drewnianego w Zawichoście
Źródło: Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu, Michał Starzyk, Fundacja Antiquitas 1994


Rekonstrukcja lub stary widok zamku zawichost
Prawdopodobny wygląd Zawichostu widzianego z prawego brzegu Wisły w XIV/XV w.
Źródło: Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu, Michał Starzyk, Fundacja Antiquitas 1994

Kasztelani
Kasztelanami na zamku w Zawichoście było wiele znanych postaci. Dobes Dobiesław, wymieniony w akcie księżnej Grzymisławy (matce błogosławionej Salomei i księcia Bolesława Wstydliwego) z 1229 r., jako stryjeczny brat biskupa Ivo z Odrowążów, Spytek z Melsztyna - marszałek nadworny i wojewoda krakowski, Mikołaj Bogoria - zaufany stronnik królowej Jadwigi, Warsz Miechowski - uczestnik wojen z Litwinami, na Śląsku i pod Warną, Piotr Kłoczewski - sekretarz i zaufany Stefana Batorego, bohatersko walczący we wszystkich wyprawach wojennych króla, Jan Mikołaj Rey - spokrewniony z wielkim pisarzem.
Słynny był też kasztelan Borejko zwany pobożnym pijakiem. Lubił on ucztować szczególnie z duchownymi, ale nigdy nie opuścił codziennego nabożeństwa. Gdy nie mógł znaleźć kompanów do picia wychodził na uczęszczany trakt opatowski i tam w postawionej przez siebie kapliczce modląc się, czyhał na gości. Gdy jakiegoś napotkał upajał go winem, często do nieprzytomności i zabierał na ucztę do swego domu. Tam już przetrzymywał delikwentów jak najdłużej, nawet kilka dni do czasu znalezienia sobie nowych. Gdy wieść o jego wyczynach rozniosła się po kraju, omijano kapliczkę z daleka.

punktor1241 r. - Tatarzy najechali miasto i spalili drewniany zamek. Następnie Bolesław Wstydliwy odbudował go i wykorzystywał jako swoją rezydencję. Prawdopodobnie już wtedy był to zamek częściowo murowany
punktorok. poł. XIV w. - jak podaje Długosz i Janko z Czarnkowa Kazimierz Wielki wzniósł w Zawichoście zamek z cegły. Z pewnością chodziło jednak o przebudowę istniejącego zamku książęcego. Odgrywał on bardzo dużą rolę w systemie obronnym wschodnich kresów. Zajmował 9 miejsce wśród najbardziej liczących się ówczesnych zamków
punktor1384 r. - miasto zostało splądrowane a zamek ogołocony przez Litwinów pod dowództwem przyszłego króla Polski Jagiełły. Zamku z niewielką załogą bronił kasztelan Spytek z Melsztyna
punktor1386 r. - w drodze do Krakowa w zamku ponownie przebywał Jagiełło ale już jako kandydat do polskiej korony. Gościł go kasztelan Mikołaj Bogoria
punktorII poł. XV w. - w zamku często przebywał król Kazimierz Jagiellończyk
punktor1502 r. - miasto zostało zniszczone przez Tatarów. Zamek prawdopodobnie oparł im się, ponieważ wiadomo że kilka lat poźniej był zamieszkany i uzbrojony w 30 hakownic
punktorkoniec XVI w. - rozpoczęto przebudowę zamku pod nadzorem architekta Marcina Rudolfisa a następnie Rudolfa Negroni
punktor 1655 r. - podczas "potopu" Szwedzi zajęli Zawichost i zamek. Rok później odbił go Stefan Czarniecki
punktor1657 r. - Szwedzi a później uciekające wojska ich sprzymierzeńca Rakoczego w tym roku jeszcze kilkakrotnie nawiedzili Zawichost. Szwedzi tym razem przybyli w ogromnej sile ok. 70 tys. ludzi. W ich oddziałach walczyli też Węgrzy, Rumuni, Kozacy, Wołosi i Brandenburczycy. Miasto zostało doszczętnie splądrowane a zamek spalony

Rekonstrukcja lub stary widok zamku zawichost
Ruiny zamku w Zawichoście w 1657 r. Fragment sztychu z Pufendorfa, De Rebus a Carolo Gustavo
Źródło: Zamki województwa kieleckiego, Janusz Kuczyński, Kraków 1969


punktor1664 r. - ówczesna lustracja z lat 1659-64 mówi iż "zamek przez nieprzyjaciela jest ogniem zniesion, armaty przy nim nie masz, niektóre izby ponakrywane" oraz "domostwa podzamcza i zagrodników tam mieszkających, nieprzyjaciel spalił". Podczas najazdu szwedzkiego z 1200 osób mieszkających w mieście ocalało 241. Męczeńską śmierć poniósł franciszkanin Kazimierz Bogdański, staruszek który odmówił zdradzenia miejsca ukrycia sreber klasztornych

Rekonstrukcja lub stary widok zamku zawichost
Zamek i najbliższa okolica po "potopie" szwedzkim
Źródło: Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu, Michał Starzyk, Fundacja Antiquitas 1994

punktor1678 r. - dużą część murów zamkowych rozebrano. Wykorzystano je m.in. przy budowie kościoła reformatów Sandomierzu. Sama wyspa coraz bardziej kurczyła się a mury były zalewane przy wysokim stanie wód
punktor1813 r. - ogromna powódź sprawiła że wyspa zamkowa została ostatecznie zalana. Pozostałe mury powodowały odbicie nurtu ku lewemu brzegowi i zalanie terenów wsi Rybitwy. Z czasem nurt i kolejne powodzie doprowadziły do skruszenia murów i głębszego osiadnięcia resztek zamku
punktorXX w. - przy niskim stanie wód Wisły mury zamkowe były w wodzie dobrze widoczne




Wstęp

Wolny

Położenie i dojazd


Zachodnia część woj. świętokrzyskiego. 19 km na północ od Sandomierza, 12 km na południe od Annopola. Zobacz na mapie.
Pociągiem można dojechać do Sandomierza lub Ostrowca Świętokrzyskiego, dalej PKS-em. Należy zejść w dół do przeprawy promowej, która jest oznaczona na drodze. Zamek stał po lewej stronie mniej więcej koło drugiej usypanej z kamieni tamie. Żeby na nią wejść trzeba iść ścieżką w lewo i skręcić w dół.
Od przystanku PKS do drugiej tamy idzie się ok. 10 min. Pobieżne oglądnięcie miejsca po zamku zajmuje także ok. 5 min.

GPS
Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.80623056°,  E 21.86444722°
format DM (stopnie, minuty):   N 50° 48.3738336',  E 21° 51.8668332'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50° 48' 22.43'',  E 21° 51' 52.01''


Bibliografia



punktorGosztyła Marek, Proksa Michał - Zamki Polski południowo-wschodniej
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorKuczyński Janusz - Zamki województwa kieleckiego
punktorStarzyk Michał - Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu

Zdjęcia


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Zawichost - Widok z drugiej tamy, tutaj stał zamek Zawichost - Wisła  i jej brzegi w okolicy dawnej wyspy zamkowej Zawichost - Brzeg Wisły koło dawnej wyspy zamkowej Zawichost - Tą ścieżką należy iść do drugiej tamy
Zdjęcia wykonane: latem 2002



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na którym stał) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorZawichost - Schronisko Młodzieżowe, ul. 15 Grudnia 1a, tel. (015) 836 47 08, 836 41 60
punktorZawichost - Hotel Restauracja "Zacisze", ul.Asnyka, tel. (015) 833 33 33, gsm 603 529 952
punktorCzyżów Szlachecki - Beata i Piotr Panasiuk, Czyżów Szlachecki 43, tel. (015) 835 51 34 lub 836 45 47
punktorCzyżów Szlachecki - Halina i Eugeniusz Pileccy, Czyżów Szlachecki 64, tel. (015) 835 52 59
punktorCzyżów Szlachecki - Hotel "Pałac" - (015) 835 51 45

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Aleksander Tarło kasztelan zawichojski       Autor:  Jerzy Antoni Kostka      Data:  2014-03-23 21:09:42
    Posiadam informacje iż w latach 1680 - 1683 kasztelanem Zawichostu był Aleksander Tarło, syn Piotra Aleksandra Tarło i Zofii Działyńskiej.   Aleksander Tarło miał żonę Joannę z Kostków, córkę Franciszka Stanisława Kostki i Jadwigi Gułtowskiej Wiem iż jego żona Joanna zmarła rok po męża 31 marca 1684 roku i została pochowana w Zawichoście. Joanna była pra, pra .... babką znanego laureata Henryka Sienkiewicza.   Będę wdzięczny za potwierdzenie tych informacji i wskazanie miejsca pochówku Joanny i Aleksandra Tarłów.
  • moje mjasto       Autor:  batog andrzej      Data:  2012-05-07 18:07:37
    mjeszkamm wlondynje czesto wspomjnam lata mlodoscj przezyte wtym
  • "Moje spojrzenie na dzjeje Zawichostu" Michał Starzyk       Autor:  bdio      Data:  2011-12-29 10:36:56
    witam chętnie kupię książkę Michała Starzyka "Moje spojrzenie na dzjeje Zawichostu" chętnych do sprzedaży proszę o kontakt e-mailowy : konradw2@interia.pl





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej